لزوم توجه به معیشت فعالان گردشگری

نشست خبری معاون گردشگری کشور به مناسبت آغاز روز جهانی گردشگری و هفته گردشگری صبح دیروز برگزار شد. هرچند قرار بود تعدادی از معاونان گردشگری استان‌های مختلف به صورت ویدئوکنفرانس و آنلاین در این نشست حضور داشته باشند اما نقص فنی مانع از ارائه گزارش‌های آنها شد. در این میان ولی تیموری معاون گردشگری کشور با اشاره به اینکه ۲۷ سپتامبر به عنوان روز جهانی گردشگری نامگذاری شده است، اظهار داشت: شورای‌عالی گردشگری در تقویم ایران این روز را به عنوان روز گردشگری معرفی کرده است. در شرایط فعلی که تمام زنجیره گردشگری با فاجعه روبه‌رو هستند، تلاش ما بر آن است تا بتوانیم کارهایی در این حوزه انجام دهیم. به گفته او و براساس گزارش‌های بین‌المللی، شاهد ریزش ۶۵ درصدی سفرهای بین‌المللی هستیم. این در حالی است که تقریبا نیمه اول سال ۲۰۲۰ بدون کرونا در کشورهای اروپایی گذشت و این آمار در واقع برای سه ماه حضور و شیوع کرونا در کشورهای دنیاست بنابراین می‌توان گفت از این پس گردشگری بین‌المللی بیش از گذشته دستخوش ریزش به واسطه شیوع کرونا خواهد بود. تیموری خاطرنشان کرد: هرچند اکنون برخی از کشورها درصدد بازگشایی مرزها برآمدند اما همچنان تردیدهایی در رونق و ترویج گردشگری وجود دارد چراکه باید بیشتر در خصوص شرایط و کنترل بیماری و اینکه این مهم به کجا می‌رسد، تحقیق کنیم. در حال حاضر ۵۳ کشور درصدد بازگشایی مرزهای خود برآمده‌اند و فقط سه کشور پروتکل‌ها را برداشته‌اند اما سایرین پروتکل‌ها را رعایت می‌کنند. ما نیز درصدد آن هستیم با تعریف پروتکل‌های بهداشتی، دوباره حوزه گردشگری را به کشور بازگردانیم.
معاون گردشگری کشور با تاکید بر اینکه سلامت مهم است اما باید معیشت کسانی که در این حوزه فعال هستند را نیز در نظر بگیریم، گفت: تعریف سفرهای هوشمند و سفرهای برنامه‌ریزی‌شده توسط فعالان گردشگری مدنظر ماست. اکنون سفر در چارچوب پروتکل‌های بهداشتی در کشور انجام می‌شود و هیچ محدودیتی ندارد. البته استان‌ها می‌توانند با توجه به شرایط موجود تصمیماتی را اخذ کنند.
وی در خصوص وضعیت گردشگری در عرصه بین‌الملل و گردشگری ورودی نیز گفت: تلاش‌هایی انجام شده و باید براساس توافق‌های بین‌المللی و منطقه‌ای اتفاق بیفتد. در این خصوص پیش‌نویس پروتکل‌هایی را در خصوص ورود گردشگری به وزارت بهداشت ارائه داده‌ایم که در دست بررسی است که امیدواریم به زودی ابلاغ شود. نباید فراموش کنیم که با شرایط اقتصادی سختی روبه‌رو هستیم. تیموری در ادامه از برگزاری مراسم با رعایت پروتکل‌های بهداشتی و با حضور وزیر میراث فرهنگی و گردشگری در هتل ارم خبر داد و گفت: فردا این مراسم با حضور آنلاین ۳۱ استان برگزار خواهد شد و درصدد هستیم در سال گردشگری شعار سازمان جهانی گردشگری جهانی که توسعه روستایی است را محقق کنیم.
وی خاطرنشان کرد: در حوزه گردشگری و روستایی طی سال‌های گذشته شاهد توسعه و رونق بودیم و ما در سال جاری نیز توجه به این حوزه را در برنامه خود قرار داده‌ایم چنان‌که سند بخش توسعه گردشگری روستایی و عشایری را برنامه‌ریزی کرده‌ایم. بر این اساس شرح خدمات مشخص شده و قصد داریم نقشه راهی برای توسعه روستایی ترسیم کنیم. در این میان آگاهی‌بخشی، معرفی هویت‌ها در حوزه میراث فرهنگی بومی، روستاها و توجه به توسعه پایدار روستایی مدنظر است.
علی زمانی مشاور اجرایی معاون گردشگری و دبیر هفته گردشگری در خصوص برنامه‌های این هفته گفت: بخش گفتمان گردشگری کم‌رونق شده و کرونا در حوزه جوامع محلی و کسب‌و‌کارهای کوچک تاثیر زیادی گذاشته است. اگر بتوانیم به مخاطب عام منتقل کنیم که بیش از یک میلیون نفر به صورت مستقیم و غیرمستقیم در این حوزه فعال هستند و اکنون به دلیل شیوع کرونا زندگی و معیشت آنها ساقط شده و اگر از آنها غافل شویم احتمالا بعد از عبور کرونا، با کمبود نیروی کیفی در حوزه گردشگری روبه‌رو خواهیم شد، آنگاه است که توجهات به این حوزه بیشتر خواهد شد.
وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر ۹ تشکل حوزه گردشگری داریم که در حوزه‌های آموزش، تورگردانی و اقامت فعال هستند و در هفته گردشگری برنامه‌هایی را تدارک دیده‌اند.
این نشست با پرسش و پاسخ خبرنگاران ادامه یافت و تیموری در خصوص گردشگری چابهار و بسته شدن فرودگاه کنارک گفت: خط‌مشی‌های کلی در خصوص توزیع سفر در کشور داریم و تمام تلاش ما بر آن است تا این حوزه به صورت همه‌مکانی رشد یابد. آنچه در چابهار اتفاق افتاد قابل حل است و بحرانی نیست. مقطعی بود و اکنون نیز برطرف شده است. در بستری نیازمند حمایت‌های همه اجزا هستیم. اگر بخواهیم فقط منافع گردشگری را مدنظر قرار دهیم، قطعا گردشگری پایدار نخواهیم داشت. به نظر ما چابهار یکی از مناطقی است که برای حضور گردشگران داخلی و بین‌المللی و سرمایه‌گذاران مناسب است. در نظر داریم بخشی از سواحل مکران را به عنوان منطقه آزاد گردشگری در نظر بگیریم.
معاون گردشگری کشور در خصوص خسارت‌های وارده به حوزه گردشگری و بیکاران این حوزه که شیوع کرونا یکی از عوامل آن است، گفت: کشور ما قبل از کرونا نیز با چند اتفاق ناخوشایند روبه‌رو بود که ابعاد خسارت‌های آن در حوزه گردشگری را بالا برد. اکنون می‌توانم بگویم براساس برآورده‌های انجام شده تا نیمه اول مرداد ماه ۱۲ هزار میلیارد تومان خسارت و عدم تحقق درآمدها در حوزه گردشگری اتفاق افتاده که این رقم در سه ماهه اول سال ۳۳۰۰ هزار میلیارد تومان بود. اکنون در حال انجام برآورد سوم در خصوص خسارت‌های وارده به گردشگری هستیم. وی ادامه داد: هرچند در حوزه تعطیلی‌ها و بیکاری‌ها عدد دقیقی نداریم چراکه آمار رسمی و دقیقی از فعالان این حوزه در دست نداریم چراکه بیشتر این افراد کارکنان گردشگری شامل کد بیمه و اشتغال رسمی نمی‌شوند و فصلی هستند اما می‌توان گفت در حوزه اشتغال رسمی حوزه گردشگری که آمار حدود یک میلیون و ۳۵۰ نفر است، در حال حاضر یک‌سوم نیروها مشغول به کار هستند.
معاون گردشگری کشور در ادامه در خصوص اقدامات انجام‌شده و ارائه بسته‌های حمایتی در شرایط شیوع کرونا به حوزه گردشگری گفت: بسته اولیه حمایتی برای ۱۴ رسته شغلی کشور از جمله گردشگری تعریف شد. وام و تسهیلات ۱۲ درصدی کرونا تعلق گرفت که با استقبال کمی روبه‌رو شد و تاکنون از حدود ۶۰۰ میلیارد تومان که از سوی فعالان گردشگری به بانک‌ها اعلام شده ۲۵۰ میلیارد تومان پرداخت شد. هرچند این بسته‌ها نمی‌تواند برای گردشگری اثربخش باشد اما با حضور در کارگروه بررسی اقتصادی کرونا موفق شدیم اولین بسته حمایتی بخشی به گروه گردشگری و صنایع‌دستی را اختصاص دهیم. تا پایان سال سه محور حمایتی نیز در نظر گرفته شده که به تدریج اعلام خواهد شد.
تیموری در پاسخ به ایلنا مبنی بر نقش متولی‌گری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی در شرایط بحران کرونا در خصوص مدیریت سفر و تبلیغات و انجام سفرهای هوشمند و ایمن برای گردشگران گفت: هیچ‌وقت نگذاشتیم مصوبه‌ای در ستاد ملی مقابله با کرونا مبنی بر تعطیلی بخش‌های گردشگری مصوب شود، ضمن آنکه ممنوعیت سفر اتفاق نیفتاد. آنچه طی ماه‌های گذشته در حوزه سفر شاهد بودیم نیازمند فرهنگ‌سازی برای انجام سفرهای ایمن و هوشمند است تا سفرهای بی‌حساب و کتاب اتفاق نیفتد. هرچند وزارت بهداشت صحبت از انجام عدم سفر می‌کند اما با انجام سفر توسط تور و دفاتر خدمات مسافرتی با رعایت پروتکل‌های بهداشتی و اقامت در هتل‌ها مشکلی ندارد. مردم باید کمک کنند تا از طریق انجام سفرهای ایمن و با رعایت پروتکل‌های بهداشتی در حوزه گردشگری به توسعه و رونق دست یابیم. وی در خصوص تسهیل صدور روادید با سایر کشورها گفت: با لغو روادید و تسهیلات، شاهد توسعه در حوزه گردشگری با کشورهایی مانند عمان و چین بودیم. اکنون در حالی درصدد لغو روادید با روسیه برآمدیم که طی ماه‌های گذشته شاهد منفی شدن گردشگران ورودی از روسیه بودیم چنان‌که به ۳۸- درصد رسیده بود اما در سه ماه مثبت شد. اکنون بازار گردشگری روسیه را نیز خواهیم داشت. هرچند به دلیل شیوع کرونا فعلا فهرستی از کشورهای بازار هدف در اختیار نداریم اما قصد داریم با تعریف پروتکل‌های بهداشتی، این حوزه را رونق دهیم.
به گفته معاون گردشگری با توجه به اینکه بیشترین ورودی ما در حوزه گردشگران ورودی در حوزه گردشگران مذهبی بود از این رو بیشترین خسارت نیز به این حوزه وارد شد. با این وجود کرونا سبب نشد توسعه زیرساخت‌های گردشگری متوقف شود و پروژه‌های عمرانی در دست کار هستند. همچنین حوزه زیرساخت‌های فناوری و معرفی فعالیت‌های گردشگری در دست انجام است. وی در خصوص سند راهبردی گردشگری نیز گفت: بعد از انقلاب، اولین سندی که به تصویب هیات وزیران رسید سند راهبردی گردشگری است. این سند در سطح راهبردی است و کلیات را پوشش می‌دهد و وزارتخانه‌ها را مکلف به انجام کارها کرده است. ضمن آنکه تبدیل سازمان به وزارتخانه یکی از خروجی‌های طرح جامع گردشگری بود. هرچند هنوز شرح وظایف تفصیلی اتفاق نیفتاده اما امیدوار هستیم با اجرایی شدن برنامه هفتم توسعه بتوانیم به اهداف حوزه گردشگری دست بیابیم.