لزوم مدیریت عرضه و تقاضای بازار

با وجود اینکه کاهش تصدی‌گری دولت در حوزه فولاد منجر به آرامش نسبی این بازار شده است اما همچنان کارشناسان معتقدند که اتخاذ تصمیم‌های غیرکارشناسی در شرایط فعلی می‌تواند التهاب قابل توجهی را در زنجیره فولاد به دنبال داشته باشد. این در حالی است که به گفته آنها کسری کنسانتره و گندله برای فولادسازان در سال ۹۹ قطعی است. بنابراین ضرورت دارد اصلاح ساختاری در نظام عرضه و تقاضای فولاد انجام شود، چراکه به گفته صاحبنظران اقتصادی، رهاسازی قیمت فولاد با مدیریت عرضه و تقاضای بازار در مجموع می‌تواند به سود زنجیره تولید، توزیع و مصرف باشد و از کمبود و التهاب بازار جلوگیری کند.
بر همین اساس دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد گفت: مصرف سالانه فولاد در کشور ۱۵میلیون تن است و هدف صنایع فولاد برای تولید سال جاری ۳۰ میلیون تن است.
رسول خلیفه‌سلطانی با انتقاد از سیاست سابق قیمت‌گذاری دستوری برای فولاد در بورس کالا گفت: برخی از مسوولان تصور می‌کنند که با تعیین سقف و کف قیمت‌ها می‌توانند نرخ فولاد را تعدیل کنند، اما برخلاف این سیاستگذاری اشتباه، اگر قیمت را بازار تعیین کند، دیگر با افزایش غیرمنطقی مواجه نخواهیم بود، چراکه بازار به صورت مداوم در حال جست‌وجوی قیمت واقعی است.
انگیزه سوءاستفاده از بین رفته است
دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد افزود: تا قبل از سال ۱۳۹۶ یعنی زمانی که هنوز قیمت‌گذاری فولاد دستوری نشده بود، تولیدکنندگان ایرانی ارزان‌ترین فولاد جهان را در اختیار مشتریان داخلی قرار می‌دادند.
وی با بیان اینکه حذف مداخله قیمتی در بازار فولاد به کاهش نرخ منجر شده است، گفت: از وقتی بازار از سیاست سقف قیمتی آزاد شده، عرضه و تقاضا قیمت‌ها را تعیین می‌کند و انگیزه سوءاستفاده از تفاوت قابل توجه قیمت دستوری و آزاد از بین رفته است؛ ضمن اینکه بعد از جلوگیری از قیمت‌گذاری دستوری در بازار بورس فولاد، تاثیرات مثبت این اقدام مشاهده و قیمت‌ها در بازار آزاد تعدیل شد.
تعدیل تدریجی قیمت‌ها
خلیفه‌سلطانی نگرانی‌ها در مورد افزایش افسارگسیخته قیمت فولاد را غیرقابل اعتنا دانست و افزود: میزان تولید فولاد در کشور مناسب است، به طوری که مصرف سالانه فولاد در کشور نزدیک به ۱۵ میلیون تن است. این در حالی است که هدف صنایع فولاد برای تولید سال جاری نزدیک به ۳۰ میلیون تن خواهد بود. آزادسازی نرخ منجر به عرضه حداکثری مقاطع تولیدی در بازار و به تدریج تعدیل قیمت‌ها می‌شود.
وی ادامه داد: با بررسی آمار تولید و مصرف فولاد در سال‌های اخیر، می‌توان ثبات نسبی نظام عرضه و تقاضا را پیش‌بینی کرد.دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران وضعیت تولید مقاطع طویل فولادی را مثبت ارزیابی کرد و گفت: میلگرد و تیرآهن به میزان کافی در کشور تولید شده و فعالان اقتصادی و مردم نباید نگران کمبود و گرانی بی‌مورد این محصولات باشند.
خلیفه‌سلطانی با تاکید بر اهمیت همکاری مسوولان دولتی و فعالان بخش خصوصی در فولاد اظهار داشت: تمامی دست‌اندرکاران صنعت فولاد باید شرایطی را ایجاد کنند که خرید و فروش فولاد در کشور به ساده‌ترین شکل ممکن انجام شود و علاوه بر آن، مناسبات لازم برای صادرات این کالا نیز روان و پرسرعت باشد.
وی افزود: شرایط باید به گونه‌ای باشد که جذابیت سرمایه‌گذاری در بخش فولاد افزایش و در نتیجه کمبود تولید ورق فولادی نیز پایان یابد.
ضرورت اصلاح ساختاری
به گفته وی، همان‌طور که افسارگسیختگی قیمت‌ها قابل قبول نیست، کنترل نادرست و دستوری قیمت‌ها نیز منطقی به نظر نمی‌رسد و بر همین اساس تعادل نظام عرضه و تقاضا نیازمند یک برنامه‌ریزی توزیعی منظم و مناسب است.
دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران تصریح کرد: تمامی دست‌اندرکاران صنعت فولاد مانند وزارت اقتصاد، وزارت صمت، سازمان بورس و دیگر نهادهای مرتبط صنعت فولاد به دنبال رشد و توسعه خانواده صنعت فولاد هستند و نمی‌توان گفت کسی با قصد و نیت نامناسب سعی در نابسامانی بازار دارد.
وی در همین رابطه اظهار کرد: شاید به علت ترس از رهاسازی قیمت‌ها، تصمیماتی گرفته شد که در نهایت به نفع صنعت فولاد نبود اما امروز همه افراد معتقدند که رهاسازی قیمت فولاد با مدیریت عرضه و تقاضای بازار در مجموع می‌تواند به سود زنجیره تولید، توزیع و مصرف باشد.
خلیفه‌سلطانی با بیان اینکه نظام عرضه و تقاضای فولاد نیازمند اصلاح ساختاری است، گفت: به طور کلی در حوزه پتروشیمی و فولاد و بعضی دیگر صنایع نگرانی در مورد موجودی و میزان تولید وجود ندارد. اما با اصلاح رویه‌های موجود در بورس، بهین‌یاب و دیگر تنظیم‌کننده‌های بازار، مشکلات مربوط به ورق فولاد نیز مرتفع خواهد شد.
هشدار درباره تصمیم‌گیری‌ها
در همین خصوص دیگر کارشناسان نیز اگرچه معتقدند بازار فولاد به نسبت قبل تا حدی آرام گرفته است اما نسبت به اتخاذ تصمیمات غیرکارشناسی و التهاب‌آفرین هشدار می‌دهند. بر همین اساس معاون خرید شرکت فولاد مبارکه گفت: فولاد مبارکه خود را پایبند به تصمیمات کارشناسی و فنی می‌داند و هرگونه تصمیم غیرکارشناسی را در التهاب بازار محصولات فولادی موثر قلمداد کرده و این شرکت بهترین مدل تعیین قیمت را قیمت‌گذاری بر مبنای توزیع سود عادلانه براساس هزینه سرمایه‌گذاری می‌داند.
رضا یزدخواستی اظهار کرد: در دو ماه اخیر کارشناسان حوزه فولاد و معدن، نظرات خود را درباره قیمت‌گذاری مطرح کرده‌اند و این یکی از مزیت‌های این دوره بر دوره‌های دیگر بوده است.
معاون خرید شرکت فولاد مبارکه ادامه داد: فرصتی که معاونت معدنی وزارت صمت برای بررسی انجمن‌ها و کارشناسان تخصیص داد، شفافیت بیشتری در مدل‌های محاسبه قیمت ایجاد کرد. به همین دلیل قطعا تصمیمی که وزارت صمت در این دوره خواهد گرفت کارشناسی‌تر خواهد بود و جوانب مختلف موضوع را رعایت خواهد کرد.
کسری کنسانتره و گندله قطعی است
یزدخواستی در پاسخ به این سوال که آیا براساس این مدل شاهد افزایش در قیمت کنسانتره، گندله و آهن اسفنجی خواهیم بود، گفت: بررسی کارشناسان نشان می‌دهد افزایش قیمت در سال ۹۹ هیچ‌گونه توجیهی ندارد، از این رو فولاد مبارکه با هرگونه افزایش قیمت مخالف است.
وی با بیان اینکه کسری کنسانتره و گندله برای فولادسازان در سال ۹۹ قطعی است، یادآور شد: در جدول توزیع مواد سال جاری، سه میلیون کسری کنسانتره وجود دارد که تا شش میلیون قابل ‌افزایش است و تامین گندله فولادسازان هم با توجه به عدم راه‌اندازی واحدهای جدید گندله‌سازی با اما و اگر همراه است.
معاون خرید شرکت فولاد مبارکه همچنین خاطرنشان کرد: امسال، سال جهش تولید است و مدیریت کسری مواد اولیه فولادسازان قطعا در جهش تولید موثر خواهد بود. معاونت معدنی وزارت صمت در مدیریت بازار آهن اسفنجی تدبیری اندیشید و دلالان را از بازار حذف کرد. در این روش تولیدکننده متعهد است محصول خود را به تولیدکننده موجود در زنجیره عرضه کند، این تدبیر قطعا باید برای کنسانتره و گندله هم اجرایی شود تا ضمن مدیریت بازار، از حداکثر مواد موجود در زنجیره استفاده شود.