«مافیا» بی‌مافیا

گروه فرهنگ و هنر- این روزها چند رئالیتی‌شو تحت عنوان «مافیا» در پلتفرم‌ها مشغول تولید و پخش‌اند؛ قرار است ساترا با ورود خود به این عرصه چارچوبی را برای تعیین جدول پخش این آثار مشابه در پلتفرم‌های خانگی ایجاد کند.
آبان سال ۱۳۹۹ وقتی «شب‌های مافیا» به عنوان اولین محصول انحصاری تولید‌شده از یک پلتفرم در شبکه نمایش خانگی راهی پخش شد، چندان اثر و تجربه موفقی از آب درنیامد. شاید کسی فکرش را هم نمی‌کرد که سه سال بعد در پاییز ۱۴۰۲، بیش از ۵ رئالیتی‌شو شبیه به آن روی پلتفرم‌های شبکه نمایش‌خانگی در حال پخش باشد.
پس از آن مجموعه‌های دیگری به نام‌های «ارتش سری»، «ضد»، «ناتو»، «پدرخوانده» و حالا هم به تازگی «شب‌های مافیا: زودیاک» با ساختار بازی‌های استراتژیک مثل مافیا ساخته شده؛ ساخته شدن پی‌در‌پی محصولاتی با یک شکل و ساختار واحد و تغییرات جزئی در ارائه، تبدیل به مساله‌ای مورد بحث برای منتقدان آثار نمایش‌خانگی شده است.
آن‌قدر این انتقادات سطح گسترده‌ای پیدا کرد که به مجمع رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر ایران (رصتا) هم رسید. قرار است تصمیمات جدیدی درباره این آثار مشابه و نوع پخش آنها گرفته شود. «اخیرا با ورود همزمان سکوهای شبکه نمایش خانگی به تولید و انتشار برنامه‌های مافیا و برخی برنامه مشابه، این امر باعث ایجاد نارضایتی برخی کاربران شده بود. بر همین اساس مجمع رصتا به عنوان مجمع صنفی و نهاد خود‌تنظیم‌گر حوزه صوت و تصویر فراگیر ماموریت پیدا کرد تا چارچوبی را برای تعیین جدول پخش سکوهای نمایش‌خانگی طراحی کند تا از این پس شاهد پخش همزمان برنامه‌های مشابه در شبکه نمایش‌خانگی نباشیم.» در این مجمع همچنین درباره جدول پخش نمایش ‌خانگی هم صحبت‌های دیگری مطرح شد.
مهدی شاملو رییس شورای راهبری مجمع رسانه‌های صوت‌و تصویر فراگیر ایران(رصتا) در سیزدهمین جلسه این مجمع بیان کرد: رویکرد مجمع «رصتا» درنظر گرفتن توامان منافع ذی‌نفعان و کاربران و همچنین پیگیری سیاست‌ها و اهداف نهاد تنظیم‌گر فضای مجازی است.
او با اشاره به جلسه این مجمع با شورای‌عالی فضای مجازی، شورای‌عالی انقلاب فرهنگی و شورای فرهنگ عمومی کشور به رسمیت شناخته شدن مجمع «رصتا» بین سازمان‌های مرتبط با حوزه صوت‌و تصویر فراگیر را از دستاوردهای عملکرد این مجمع دانست و گفت: به زودی کمیسیون نقشه بازار مجمع «رصتا» تشکیل خواهد شد تا با همکاری معاونت تنظیم بازار و توسعه کسب‌وکارهای ساترا شاهد فعالیت‌های دیگری در این حوزه باشیم‌.
رییس شورای راهبردی مجمع رصتا در ادامه درباره اقدامات انجام‌شده در حوزه مسوولیت اجتماعی صحبت کرد و تدوین جدول پخش نمایش‌خانگی، همکاری با ساترا برای برگزاری هرچه بهتر دومین نمایشگاه «رصتا»، مشارکت در تدوین طرح جشنواره شبکه نمایش خانگی و کمک به رشد و توسعه رسانه‌های فراگیر استانی را از جمله مهم‌ترین اقدامات مجمع «رصتا» در یک سال اخیر برشمرد.
همان‌طور که مخاطب توقع دارد سریال‌هایی با ژانرهای مختلف و متنوع ببیند، توقع دارد مسابقات متفاوت و متنوعی را هم شاهد باشد. ۶ مسابقه مافیایی که نیمی از محصولاتِ پلتفرم‌ها را تشکیل می‌دهد نمی‌تواند توجیهی داشته باشد و عجیب این است که چطور ساترا و در راس آن صداوسیما علی‌رغم تمامی ادعاها، هیچ نقش تنظیم‌گری در این رابطه برعهده ندارد و همچنان هر روز بر تعداد این مسابقات و پخش همزمان آن افزوده می‌شود، بدون اینکه فکری به حال آن کند! همان طور که اشاره شد حتی بازیگران محدودی نیز در این مسابقات حضور دارند که این نشان می‌دهد نهاد تنظیم‌گر تاکنون نتوانسته تناسب خوبی را چه از نظر کمیت و چه از نظر کیفیت در این حوزه برقرار کند و از سوی دیگر باید گفت انگار مسوولان امر کوچک‌ترین تاملی بر تاثیرات مخرب فرهنگی غفلت در حوزه تنظیم‌گری نمایش خانگی نداشته و ندارند.