مالیات بر عایدی سرمایه، بزرگ‌ترین لطف به بازار سرمایه

«جهان‌صنعت»- واقعیت این است که مصوبه مالیات بر عایدی سرمایه می‌تواند به عنوان یک تیغ دولبه عمل کند. از یک سو سایر بازارها از جمله مسکن، طلا و ارز را تحت تاثیر قرار دهد از سوی دیگر بازار سرمایه و بورس را به شکوفایی برساند. اما با این حال این طرح به نظر برخی فعالان اقتصادی موجب فرار سرمایه از کشور می‌شود و در مقابل برخی نیز معتقدند تصویب و اجرای آن جلوی سوداگری را می‌گیرد.
طرح مالیات بر عایدی سرمایه که با هدف حمایت از تولید و سرمایه‌گذاری، ایجاد عدالت اجتماعی، محدود کردن فعالیت‌های سوداگرانه و رونق اقتصادی از سوی نمایندگان مجلس شورای اسلامی تدوین شده و کلیات آن در سال گذشته به تصویب رسیده است، هم‌اکنون به موضوعی چالش‌برانگیز تبدیل شده و در حوزه‌های مختلف علمی و دانشگاهی، اقتصادی و اجتماعی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است و نظرات مختلفی در این خصوص از سوی این محافل مطرح می‌شود.
درباره جزئیات این طرح نیز مهدی موحدی با اشاره به تصویب ماده ۱۲ طرح مالیات بر عایدی سرمایه در مجلس شورای اسلامی عنوان کرد: این ماده چهار کالای مشمول مالیات بر عایدی سرمایه را مشخص می‌کند که شامل املاک با انواع کاربری و حق واگذاری محل، انواع خودرو سواری دارای پلاک شخصی مشمول مقررات مربوط به شماره‌گذاری، انواع طلا، نقره، پلاتین و جواهرآلات؛ انواع ارز و انواع رمز پول و رمز دارایی؛ شامل املاک با انواع کاربری‌ها و حق واگذاری محل که شامل سرقفلی و… می‌شود.
این ماده تمامی اشخاص غیرتجاری که انتقال‌دهنده کالاهای مذکور یا واگذار‌کننده حق این‌گونه اموال هستند در کلیه مناطق کشور از جمله مناطق آزاد مشمول مالیات بر عایدی سرمایه می‌داند.
اما حالا سوال اینجاست که تصویب این طرح چه تاثیری بر بازار سرمایه خواهد داشت؟
«مالیات بر عایدی سرمایه» بزرگ‌ترین کمک به بازار سرمایه است
اشکان زودفکر، کارشناس بازار سرمایه گفت: مالیات برعایدی سرمایه بزرگ‌ترین کمک برای بازار سرمایه است تا نقدینگی‌هایی که در بازارهای دلالی فعالیت می‌کنند، به سرمایه‌گذاری‌های مولد مانند بازار سرمایه کوچ کنند. در ادامه با تزریق این نقدینگی به بازارهای مولد تولید رونق خواهد گرفت و رشد اقتصادی کشور افزایش خواهد یافت.
این کارشناس بازار سرمایه بیان داشت: یکی از ریسک‌های مهم بازار سرمایه ریسک سیستماتیک است و این ریسک آنقدر قوی است که سرمایه‌گذاران همیشه از این ریسک در هراس هستند. به عنوان نمونه شب که یک تحلیلگر بازار سرمایه می‌خواهد بخوابد، اگر قبل از خواب یک سری به خبرها می‌زند و متوجه می‌شود مصوبات، دستورالعمل‌ها و یا صحبت‌هایی شده است که فردا صبح نظم بازار سهام را به هم می‌زند.
این تحلیلگر بازارهای مالی ابراز داشت: ریسک سیستماتیک در خیلی از روزها در بازار سهام روی داده است، به همین دلیل سرمایه‌گذاران از سرمایه‌گذاری در بازار سهام می‌ترسند.
اشکان زودفکر تصریح کرد: زمانی سرمایه‌گذاران به بازار سرمایه ورود می‌کنند که ارزندگی بازار سهام آنقدر زیاد باشد که ریسک سیستماتیک قابل چشم‌پوشی باشد، در حال حاضر ارزندگی بازار سهام بسیار زیاد است و شاخص کل بورس پتانسیل بالایی برای رشد دارد به‌طوری که ارزش بازار سرمایه بسیار کاهش یافته است، در چنین شرایطی فعالان بازار سهام از ریسک سیستماتیک عبور و سرمایه‌های خود را به بازار سهام منتقل کرده‌اند.
این تحلیلگر بازارهای مالی عنوان کرد: بازار سرمایه نسبت به سایر بازارها همچون بازار ارز، طلا، مسکن و خودرو بسیار عقب مانده است، این موضوع موجب شده است تا ریسک سیستماتیک دیگر دیده نشود.
وی افزود: بازارهای رقیب بازار سرمایه یعنی بازارهای ارز، طلا، مسکن و خودرو دارای حباب شدید قیمتی هستند، اما بازار سرمایه تنها بازاری است که عقب مانده، در نتیجه سرمایه‌ها از بازارهای حباب‌زده به بازار سرمایه در حال کوچ است.
این کارشناس بازار سرمایه ابراز داشت: روند صعودی شاخص کل بازار سهام ادامه‌دار خواهند ماند، تا جایی که ارزش نمادها از ارزش واقعی خود اندکی بیشتر شود و حداقل تا پاییز امسال روند صعودی شاخص کل بازار سرمایه ادامه خواهد داشت.
وی افزود: شاخص کل بورس تا کانال سه میلیون واحدی هیچ ریسکی برای سرمایه‌گذاران ندارد.
این تحلیلگر بازارهای مالی عنوان کرد: در حال حاضر شرایط به گونه‌ای است که نمادهای کوچک بازار سهام توانایی رشد بیشتری نسبت به سهام‌های درشت دارند. اولین دلیل رشد سهام‌های کوچک این است که ریسک سیستماتیک سهام‌های کوچک بازار سرمایه نسبت به سهام‌های بزرگ‌تر بسیار کمتر است. دومین دلیل‌ این است که رویدادهای بد برای اینکه تاثیر خود را بر شرکت‌های کوچک بگذارند زمان‌بر خواهد بود.
طرح مالیات بر عایدی سرمایه تنور بورس را داغ‌تر می‌کند؟
اخیرا نمایندگان مجلس در جریان بررسی طرح اصلاح مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی فرآیند انتقال دارایی‌های مشمول مالیات بر عایدی سرمایه را مشخص کردند، که بنا بر این طرح کلیه اشخاص غیرتجاری «انتقال‌دهنده عین» یا «واگذارکننده حق» در خصوص انتقال دارایی‌های زیر، در کلیه مناطق کشور از جمله مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی، مشمول مالیات بر عایدی سرمایه هستند:
۱- املاک با انواع کاربری و حق واگذاری محل
۲- انواع خودرو سواری دارای پلاک شخصی مشمول مقررات مربوط به شماره‌گذاری
۳- انواع طلا، نقره، پلاتین و جواهرآلات
۴- انواع ارز
۵- انواع رمز پول و رمز دارایی
به نظر می‌رسد طرح جدید مجلس مبنی بر مالیات بر عایدی سرمایه، بتواند تنور بازار سهام را داغ‌تر از گذشته کند چرا که در این طرح تنها بازاری که در حال حاضر مصون از پرداخت مالیات از سود است، بازار سهام است. لازم به ذکر است که در روز‌های جاری روند ورود پول حقیقی‌ها به بازار سرمایه همواره مثبت بوده که نشان از اقبال خریداران به بازار سهام است.
البته دیگر نکته‌ای که به نظر می‌رسد سبب ورود پول حقیقی‌ها به بازار سهام شده است، افزایش نرخ ارز در بازار آزاد است که تاثیر آن را نیز در رشد‌های اخیر بورس نباید نادیده گرفت.
اگرچه تجربه سقوط تاریخی بازار سهام در سال ۹۹ همواره پابرجاست اما در هر صورت در شرایط فعلی اگر بازار سرمایه به درستی مدیریت شود، می‌تواند نقش سپر تورمی را ایفا کند و از ورود نقدینگی سرگردان به سایر بازار‌ها از جمله بازار مسکن و خودرو و همچنین بازار ارز جلوگیری کند و از طرفی به رشد بخش حقیقی اقتصاد کمک شایانی کند.