مانور بی‌سابقه

۱۳ سال است که آمریکا تنها از یک ساختمان واقع در پایگاه هوایی العدید در کشور کوچک قطر برای فرماندهی جنگنده‌ها، بمب‌افکن‌ها و دیگر ادوات نیروی هوایی خود در محدوده شمال‌شرق آفریقا تا خاورمیانه و جنوب آسیا استفاده کرده است. اما روز شنبه صدها تن از پرسنل این پایگاه ساختمان را تخلیه کرده و مسوولیت کنترل نیروهای هوایی در منطقه را به تیم‌هایی در یک پایگاه نیروی هوایی آمریکا، ۷۰۰۰ مایل دورتر در کارولینای جنوبی واگذار کردند.
به نوشته روزنامه واشنگتن‌پست، هر چند که این اقدام و تخلیه این ساختمان به نام «مرکز عملیات‌های مشترک هوا و فضا» واقع در پایگاه هوایی العدید قطر موقتی بود و بعد از ۲۴ ساعت مجددا مسوولیت‌های کنترلی به عوامل مستقر در این مرکز بازگردانده شد اما این مانور حاکی از تمرینی قابل توجه برای یک تغییر تاکتیکی با توجه با افزایش تنش‌های آمریکا با ایران است.
این مانور به شکلی از پیش اعلام نشده برگزار شد و خبرنگار روزنامه واشنگتن‌پست آمریکا برای نظارت بر آن به این محل دعوت شده بود. چنین عملیاتی از زمانی که این مرکز در زمان جنگ سال ۱۹۹۱ خلیج فارس تشکیل شد تاکنون بی‌سابقه بوده است.
فرماندهان نیروی هوایی آمریکا می‌گویند عملیات منتقل کردن کارکردها و مسوولیت‌ها به یک پایگاه متفاوت مدت‌ها به عنوان یک طرح بلندپروازانه مطرح بوده که اکنون تکنولوژی‌های جدید آن را ممکن ساخته‌اند. با این حال چنین عملیاتی درست در زمان افزایش تنش‌های آمریکا با ایران و آن هم در محلی در فاصله تنها چند صد مایل با خاک ایران رخ می‌دهد.
ژنرال بی. چنس سالتزمن، یک مقام ارشد نظامی آمریکا می‌گوید: کارکردهایی که این مرکز عملیات‌های مشترک هوا و فضا برای نیروی هوایی ما فراهم می‌کند به قدری حیاتی و ضروری هستند که ما نمی‌توانیم حتی کوچکترین احتمال برای نقص در آنها را تحمل کنیم.
مقام‌های نیروی هوایی آمریکا می‌گویند، اتفاقات اخیر در رابطه با ایران باعث افزایش فوریت در اجرای این پروژه شده است. سرهنگ فردریک کولمن، فرمانده مرکز ۶۰۹ عملیات‌های هوا و فضای نیروی هوایی آمریکا می‌گوید: ایران چندین بار و از طریق منابع مختلف نیتش برای حمله به نیروهای آمریکایی را نشان داده است.
تحلیلگران می‌گویند، در صورت بروز هر گونه جنگ احتمالی در آینده با ایران، به احتمال زیاد مرکز عملیات‌های مشترک هوا و فضا در پایگاه العدید هدف حمله قرار خواهد گرفت و تضمین کمی نیز در قبال دفاع از آن وجود دارد.
داگلاس باری، یک کارشناس متخصص هوا و فضا در انستیتوی بین‌المللی مطالعات راهبردی در شهر لندن گفت: نیاز به قوه تخیل بالایی نیست که ببینیم و فکر کنیم وقتی زمان درگیری تمام‌عیار فرا رسد، این مرکز اولویت‌های نخست دشمنان ما برای حمله به آن است.
سیستم‌های دفاعی این پایگاه شامل سامانه پاتریوت و دیگر سامانه‌های دفاع هوایی و موشکی به گونه‌ای طراحی شده‌اند تا با هواپیماها و موشک‌های بالستیکی که با سرعت و در ارتفاع بالا به سمت آن بیایند مقابله کنند، نه موشک‌های کروز پرواز‌کننده در ارتفاع پایین و پهپادهایی نظیر پهپادهایی که گمان برده می‌شود در حمله به تاسیسات نفتی آرامکوی عربستان استفاده شدند.
سالتزمن اظهار کرد: احتمالا بهتر است آنجا را مثل یک سیستم ایمنی بدن انسان در نظر بگیریم که وقتی که جرم‌ها به آن وارد می‌شوند موضوع سر این خواهد بود که با چه سرعت و با چه انعطاف‌پذیری بتوان با آنها مقابله کرد.
آمریکا با تحرک‌پذیر ساختن عملیات‌های کنترل و فرماندهی می‌تواند خود را سریع‌تر از یک حمله بازیابی کند و این که با رسیدن به این انعطاف‌پذیری، ساختمان میزبان این عملیات‌های کنترل و فرماندهی تبدیل به هدفی با آسیب‌پذیری کمتر شده و به نیروها اجازه استقرار دوباره سیستم‌های دفاع هوایی در زیرساخت‌های حیاتی دیگر را می‌دهد.
این عملیات در راستای یکسری تدابیر انجام شده که به موجب آنها آمریکا می‌خواهد چابک بودن نیروی هوایی خود را به منطقه نشان دهد. این تدابیر شامل استقرار جنگنده‌هایی مثل اف-۳۵ از پایگاه میزبان در امارات متحده عربی به پایگاه‌های دیگر در عربستان و قطر می‌شوند؛ تحرکاتی که نیازمند هماهنگی‌های لجستیکی قابل توجهی با توجه به لزوم نقل و انتقال کارکنان پشتیبانی نظیر تیم‌های نگهداری هستند.
بایرون پومپا، مدیر عملیات‌ها در فرماندهی مرکزی نیروی هوایی آمریکا در پایگاه العدید می‌گوید، نقل و انتقال تاسیسات و تجهیزات می‌تواند جبران‌کننده عدم برخورداری از یک حضور نظامی بزرگ در منطقه باشد. او اضافه کرد: در زمان‌هایی مثل امروز ما نمی‌توانیم انبوهی پایگاه عملیاتی ثابت در سراسر منطقه حوزه مسوولیت‌مان داشته باشیم.