مبادله سرباز آمریکایی با ۵ زندانی طالبان

مصطفی سعیدی پور – طالبان یک سرباز آمریکا را پس از پنج سال اسارت آزاد کردند. این اقدام به دنبال آزادی پنج عضو طالبان از زندان گوانتانامو صورت گرفته است. باراک اوباما از تلاش امیر قطر برای آزادی این سرباز تشکر کرده است. باراک اوباما، شنبه گذشته گفت که یک سرباز آمریکایی که نزدیک به پنج سال در افغانستان اسیر نیروهای طالبان بود، آزاد شده است.
به گزارش آسوشیتدپرس، این اقدام به دنبال آزادی پنج عضو طالبان از زندان گوانتانامو صورت گرفته است. بوئی برگدال ۲۸ ساله تنها سرباز آمریکایی است که توسط نیروهای طالبان اسیر شده بود. برگدال ژوئن سال ۲۰۰۹ در ولایت پکتیکا در شرق افغانستان ناپدید شده بود. طالبان بعدها اعلام کردند که وی را به اسارت گرفته‌اند.
باراک اوباما در بیانیه‌ای گفت: امروز مردم آمریکا خوشحال‌اند که می‌توانند برگدال را پس از سال‌ها اسارت به خانه برگردانند. وی افزود: من از طرف مردم آمریکا با پدر و مادر این سرباز تماس گرفتم و خوشحالی‌مان را از بازگشت سلامت وی به اطلاع آنها رساندم و از اینکه با شجاعت و فداکاری این شرایط را تحمل کردند، قدردانی کردم.
نقش قطر
رییس‌جمهور ایالات متحده آمریکا همچنین با قدردانی از امیر قطر برای کمک به بازگرداندن سرباز آمریکایی گفت که این اقدام نشان‌دهنده روابط مستحکم دو کشور است. در بخش دیگری از بیانیه اوباما تصریح شده است: آزادی گروهبان برگدال یادآور تعهد تزلزل‌ناپذیر آمریکاست که هیچ مرد و زن نظامی را در میدان جنگ تنها نمی‌گذارد.
چاک هیگل، وزیر دفاع ایالات متحده آمریکا نیز در بیانیه‌ای از موافقت کنگره این کشور با انتقال پنج زندانی طالبان به قطر خبر داد. وی افزود که مقامات آمریکایی هماهنگی‌های لازم را با مسوولان قطری صورت داده‌اند تا امنیت منطقه و همچنین امنیت ملی آمریکا به خطر نیفتد.
وی از امیر قطر به‌خاطر بازگرداندن سرباز آمریکایی ستایش کرد و گفت: برگدال هم‌اکنون تحت مراقبت نیروهای آمریکایی قرار دارد. یک مقام ارشد دولت آمریکا نیز تایید کرد که اعضای طالبان از زندان گوانتانامو به قطر منتقل شده‌اند. این مقام مسوول تاکید کرد: آزادی سرباز آمریکایی از طریق دیپلماسی به عنوان یک هدف حیاتی در عمل به تعهد تاریخی ماست که هیچ سربازی را در میدان جنگ تنها نگذاریم.
ابراز امیدواری مقامات آمریکایی
یکی از این مقامات گفت: ما امیدواریم این مسیر دشوار ولی مهم دورنمای لازم را برای گسترش مذاکرات درباره دیگر مسایل فراهم سازد ولی هنوز نمی‌توان در این رابطه قولی داد.
وی افزود پس از پنج ماه بن‌بست دیپلماتیک ماه نوامبر گذشته طالبان از طریق واسطه‌هایی پیغام داد که آماده مذاکره با آمریکاست. آنها تصریح کردند تنها مایل به مذاکره درخصوص تبادل زندانیان هستند. در ماه ژانویه پس از ارایه ویدیویی درباره اثبات زنده بودن نظامی در بند آمریکایی مذاکره‌کنندگان آمریکایی نیز تمایل خود را به مبادله اعلام کردند. سپس طالبان مانع جدیدی بر سر مذاکرات گذارد و اعلام کرد حاضر به ملاقات مستقیم و رو‌در‌رو با آمریکایی‌ها نیست. در هر مرحله نمایندگانی از قطر در مذاکرات حاضر بودند و پیام‌ها میان دو طرف رد و بدل می‌شد. با این همه بسیاری از جزییات درباره مذاکرات هنوز اعلام نشده است.
در هر حال برخی از مقامات آمریکایی از سرعت پیشرفت مذاکرات پس از چهار ماه بن‌بست ابراز شگفتی کرده‌اند. به گفته آنها شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد طالبان بیشتر مایل است با دولت افغانستان که پس از کرزای بر مسند قدرت می‌نشیند، وارد مذاکرات صلح شوند با این همه با توجه به مسیر دشوار مذاکرات اخیر پیش‌بینی می‌شود مذاکرات آتی با کابل چندان سهل و آسان نباشد.

روند صلح افغانستان پیشرفت می‌کند؟
رویترز در گزارشی از واشنگتن به قلم میسی رایان و وارن استروبل نوشت:‌ برخی مقامات آمریکایی می‌گویند گشایش غیرمنتظره‌ای که به مبادله اسیر جنگی آمریکایی با پنج بازداشتی گوانتانامو منجر شد در واقع پس از رویکرد ظاهری شبه نظامیان تندروی طالبان در تغییر رویه معمول آنها حاصل آمده است.آمریکا از اواخر سال ۲۰۱۰ برای آزادی گروهبان ارتش بو برگدال که از حدود پنج سال پیش در افغانستان اسیر بود به دیپلماسی متوسل شده بود ولی این تلاش تا همین اواخر راه به جایی نبرد. به گفته مقامات آمریکایی بی‌اعتمادی میان واشنگتن و طالبان هر بار مانع از پیشرفت می‌شد.
افزون بر آن نگرانی‌های عمیق حامد کرزای، رییس‌جمهور افغانستان را از پیامدهای توافق میان آمریکایی‌ها و طالبان در تضعیف هرچه بیشتر دولت شکننده وی باید به این عوامل افزود. با این همه به گفته مقامات آمریکایی اختلافات داخلی میان جناح‌های طالبان اعم از موافقان یا مخالفان مذاکره با آمریکا، این مذاکرات را بیش از پیش پیچیده کرده بود. پس از افشای جزییات تازه‌ترین تلاش‌های دیپلماتیک در اواخر سال ۲۰۱۱، مقامات طالبان درصدد مهار اختلافات داخلی بر سر دستیابی به توافق صلح بر آمدند. با این همه کل این روند طی هفته‌های اخیر متحول و در نهایت مسیر برای آزادی نظامی آمریکایی و نیز آزادی پنج بازداشتی گوانتانامو و انتقال آنها به قطر فراهم شد.
برخی از مقامات آمریکایی که نخواستند نامشان فاش شود، مدت‌ها بر وجود درکی متناقض از سیاست داخلی طالبان تاکید می‌ورزیدند ولی احتمالا کادر رهبری طالبان به این نکته پی برد که این آخرین بخت و بهترین شانس آنها برای آزادی زندانیانشان به شمار می‌رود. یکی دیگر از عوامل حصول به این توافق، سیاست‌های اعلام شده از سوی نامزدهای ریاست‌جمهوری افغانستان بود چرا که هم عبدالله‌عبدالله و هم اشرف غنی دو نامزد راه یافته به مرحله دوم انتخابات وعده داده‌اند توافقنامه امنیتی دوجانبه را در باب حضور تعداد اندکی از نیروهای آمریکایی در خاک افغانستان پس از پایان عملیات رزمی ناتو در ماه دسامبر امضا خواهند کرد.سوالی که هم اکنون مطرح است این است که آیا این مبادله زندانی می‌تواند در نهایت مسیر را برای تحقق مذاکرات گسترده‌تر صلح میان طالبان و دولت افغانستان و پایان مناقشات در این کشور از طریق گفت‌وگو هموار سازد یا خیر.