متانت در مقابل هجوم

حمید تهرانی – اگر میان یک آدم فحاش و اوباش با یک فرد محترم و متشخص نزاع صورت گیرد، آیا از انسان محترم انتظار آن است که مانند طرف مقابلش به فحاشی بپردازد و حرف‌های نامربوط او را مقابله به مثل و متناظر پاسخ گوید؟ روشن است که بسیاری و بلکه تمام‌ مردم از فرد محترم انتظار دارند که اگرچه در مقابل زیاده‌خواهی و رفتار نامتعارف ایستادگی کند اما نمی‌پسندند که افراد محترم همانند اوباشان به فحاشی و بدزبانی بپردازند و حرف‌های نامربوط را به همین سیاق پاسخ گویند.
در مناظره دیروز‌ اسحاق جهانگیری و حسن روحانی به همین ترتیب پاسخ گفتند. اگر نامزدهای محافظه‌کار در گفتار خود اتهام‌های متعددی علیه اصلاح‌‌طلبان و دولت تدبیر و امید مطرح کردند و این اتهام‌ها گاهی حالت هجومی به خود گرفت اما در طرف مقابل نه فقط جهانگیری و روحانی با متانت و صبوری این انتقادها، اتهام‌ها و هجوم‌ها را پاسخ دادند بلکه در پاسخ دادن دچار هیجان نشدند و هجوم را با هجوم جواب ندادند.
از نظر تکنیکی دیروز اصولگرایان چه در مناظره و چه در خارج از مناظره، در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی روش اتهام‌زنی و ترور شخصیت دولت و اصلاح‌طلبان را دنبال کردند‌ تا آنجا که قرائت یک نوشته از سوی جهانگیری به خواندن بیانیه احزاب سیاسی و اصلاح‌طلبان تعبیر و تلاش شد تا نه فقط علیه روحانی و جهانگیری که علیه اعضای دولت تدبیر و امید نیز اتهام‌هایی را مطرح کنند. البته این تاکتیک روحانی و جهانگیری که با همراهی سید‌مصطفی هاشمی‌طبا مواجه شد، از سوی ناظران بی‌طرف و تحلیلگران با استقبال مواجه شد. به نظر می‌رسد طرف مقابل استراتژی هیجانی کردن مباحثه و انداختن روحانی و جهانگیری به ورطه انفعال را در دستور کار خود قرار داده است. محافظه‌کاران چه در شبکه‌های مجازی و چه در جریان مناظره و تبلیغات، در روزهای کنونی می‌خواهند رقبایشان را ترور شخصیت کنند تا اعتماد مردم و مخاطبان از ایشان سلب شود. در واقع محافظه‌کاران به جای اثبات خود بیشتر به نفی رقیب پرداختند این در حالی بود که براساس کارنامه و مواضع پیشین، روحانی و جهانگیری تلاش کردند در مورد آینده و انتخاب میان دو جریان فکری مردم را آگاه کنند.
این تکنیک مناظره البته رفتاری متین و شایسته است و گمان می‌رود همان‌گونه که اعضای دولت تدبیر و امید با کرامت با شهروندان برخورد می‌کنند، به همان اندازه احترام و حمایت مخاطبان و رای‌دهندگان را برانگیزند.