مخالفت رییس‌جمهور با فیلترینگ شبکه‌های پرمخاطب

طی چند هفته اخیر اخبار ضدونقیضی از مسدود شدن سه برنامه پرطرفدار موبایل به گوش رسید ،اخباری که حتی خبرگزاری‌های رسمی به‌عنوان منابع آگاه به آن پرداختند اما نه‌تنها این برنامه‌های پرطرفدار فیلتر نشد بلکه وزیر دادگستری و رییس پلیس ناجا نیز در اظهارات جداگانه‌ای عنوان کردند که فیلتر لاین، واتس‌آپ و تانگو فعلا در دستور کار نیست و پلیس نیز تنها مجری است و قدرت و اجازه تصمیم‌گیری در‌خصوص فیلتر کردن ندارد. همچنین بعد از گذشت چند روز خبر رسید که تاکنون حکمی برای وزیر ارتباطات در خصوص فیلترینگ این سه شبکه اجتماعی ارسال نشده است از این رو فیلترینگ این سه شبکه منتفی اعلام شد.
در اظهارنظر‌های بعدی باز هم وزیر دادگستری از توافق روسای دو قوه قضاییه و مجریه دایر بر مسکوت ماندن موضوع فیلترینگ خبر داد، خبری که باعث شد تا جعفری دولت‌آبادی به آن واکنش نشان دهد.
وی با اشاره به اینکه برای مسدود شدن این سه شبکه اجتماعی حکم قضایی صادر شده است، اعلام کرد: دستور دادستانی تهران خطاب به مراجع ذی‌ربط درخصوص فیلتر کردن این قبیل نرم‌افزارها همچنان به قوت خود باقی است و دستگاه‌های مربوطه موظف به اجرای دستورات قضایی صادره هستند.
وی حتی خبر توافق روسای دو قوه قضاییه و مجریه مبنی بر مسکوت ماندن موضوع فیلترینگ را صراحتا رد کرد و گفت: این موضوع صحت ندارد و سریعا باید حکم اجرایی شود. دادستان عمومی و انقلاب تهران در ادامه با تذکر به سایت‌های خبری عنوان کرد که سایت‌های خبری و رسانه‌های جمعی از انتشار اخبار خلاف واقع خودداری کنند.
حال در شرایطی که کاربران در انتظار فیلتر شدن این سه اپلیکیشن پرطرفدار هستند، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در آخرین اظهارنظر درخصوص فیلتر شدن این سه اپلیکیشن گفت: نظر رییس‌جمهور این است که شبکه‌هایی که مخاطب انبوه دارد نباید مسدود شوند و دستور فیلتر این سه نرم‌افزار نیز فعلا اجرا نشده و این نرم‌افزارها در حال کار هستند.
علی جنتی درخصوص تصمیم مسدودسازی سه نرم‌افزار ارتباطی موبایلی لاین، واتس‌آپ و تانگو اظهار داشت: تصمیم بر فیلترینگ این سه نرم‌افزار در کمیته تعیین مصادیق محتوای مجرمانه (فیلترینگ) اتخاذ نشده و قوه قضاییه مستقیما به موضوع وارد شده است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره ورود مستقیم قوه قضاییه به این موضوع و خارج از چارچوب تعیین مصادیق به فارس گفت: در این‌باره نمی‌خواهم مصاحبه کنم.
وی در پاسخ به این سوال که تصمیم در این‌باره چه خواهد شد، گفت: کلا نظر رییس‌جمهور این است که شبکه‌های اجتماعی و ارتباطی که به صورت انبوه مخاطب دارند و از آنها استفاده می‌شود نباید مسدود شوند.
جنتی گفت: اگر استفاده از این نرم‌افزارها وجود دارد باید با استفاده از روش‌های هوشمند، موارد زیان‌بخش را فیلتر کنیم اما اینکه یک بزرگراه را مسدود کنیم به دلیل تخلف دو بزرگوار اشتباه است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره اینکه سرانجام این تصمیم چه خواهد شد، گفت: این تصمیم فعلا اجرا نشده و این نرم‌افزارها کماکان در حال ادامه کار هستند.
اما به نظر می‌رسد داستان فیلترینگ همچنان ادامه داشته باشد. حال اینکه متولیان ارتباطی نیز تا به امروز واکنشی در برابر این اخبار نداشته‌اند و هنوز مشخص نیست که سیاست دولت و وزارت ارتباطات در خصوص برنامه‌های موبایلی و شبکه‌های اجتماعی چیست؟. هرچند که در زمان روی کار آمدن دولت یازدهم و جنجال برای فیلتر شدن واتس‌آپ سرانجام با ورود رییس‌جمهور به این مساله ختم به خیر شد و دولت یازدهم در اولین گام خود توانست مانع از فیلتر شدن واتس‌آپ شود. در آن زمان وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با بیان اینکه دولت موافق مسدود کردن و بستن شبکه‌های اجتماعی خارجی که مخرب نیستند و در کشور جایگزین ندارند نیست، گفت: دستور توقف فیلتر شبکه اجتماعی «واتس‌آپ» که از سوی کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه اعلام شده توسط رییس‌جمهور صادر شده است.
در حالی که موضوع فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی و اپلیکیشن‌های موبایلی در کشور کم‌کم داشت به فراموشی سپرده می‌شد، محسنی‌اژه‌ای، سخنگوی قوه قضاییه با ارایه مهلتی به وزارت ارتباطات خواستار اجرایی شدن فیلترینگ هوشمند و مسدودسازی و پالایش هوشمند محتوای مجرمانه در شبکه‌های موصوف و ارایه شبکه‌های اجتماعی داخلی همسطح با شبکه‌های یادشده، شد. وی در نامه‌ای که به شخص وزیر ارتباطات ارسال کرد، آورده بود: در اجرای دستور ریاست محترم قوه قضاییه حضرت آیت‌الله آملی ظرف مدت حداکثر یک ماه نسبت به فرآهم‌آوری زمینه و بستر فنی مورد نیاز مسدودسازی و کنترل اطلاعاتی موثر شبکه‌های یادشده اقدام عاجل صورت پذیرد در غیر این صورت قوه قضاییه در راستای وظایف ذاتی خود نسبت به مسدودسازی شبکه‌های اجتماعی دارای محتوای مجرمانه اقدام مقتضی به عمل آورده و با متخلفان از دستورات قضایی در هر رده‌ای طبق قانون برخورد خواهد کرد.
مهلت یک ماهه وزارت ارتباطات به اتمام رسیده فاز اول فیلترینگ هوشمند در کشور اجرایی شد و شبکه اجتماعی اینستاگرام در این فاز قرار گرفت به‌گونه‌ای که محتوای مجرمانه و صفحه‌های خلاف با موازین و مقررات اسلامی در این شبکه بازنمی‌شود. وزیر ارتباطات نیز با تایید این خبر اعلام کرد که فاز دوم فیلترینگ هوشمند در زمان‌بندی که بعدا اعلام خواهد شد در کشور اجرایی می‌شود.
اما گویی داستان فیلترینگ در کشور تمامی ندارد و با گذشت چند هفته دوباره بازار شایعه داغ شده است این در حالی است که گفته می‌شود حکم قضایی برای فیلتر شدن واتس‌آپ، تانگو و لاین صادر شده ولی وزارت ارتباطات تا به امروز آن را اجرایی نکرده و قرار است موضوع ساماندهی این شبکه‌ها در کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه به بحث و تبادل‌نظر گذاشته شود.
در هر صورت باید منتظر ماند و دید که آیا دولت و وزیر ارتباطات دولت یازدهم می‌توانند با یک برنامه‌ریزی درست و اجرایی کردن فیلترینگ هوشمند روی این سه شبکه پرطرفدار مانع از فیلترینگ شوند، یا اینکه قوه قضاییه حکم خود را اجرایی می‌کند.
هرچند که به نظر می‌رسد با ورود رییس‌جمهور به بحث فیلترینگ این مساله ختم به خیر شود.