مسکو راه می‌آید؟

تداوم مذاکرات رهبران فرانسه و آلمان با روسای جمهوری اوکراین و روسیه بر بازنویسی توافقنامه مینسک و دستیابی به یک آتش‌بس جدید متمرکز شده است.
مذاکرات آنگلا مرکل و فرانسوا اولاند با ولادیمیر پوتین جمعه شب گذشته بیش از پنج ساعت به درازا کشید. این مذاکرات که پشت درهای بسته برگزار شد، حول یافتن راه‌حلی برای پایان درگیری‌ها در شرق اوکراین دور می‌زد.
همه طرف‌ها تایید کرده‌اند که مذاکرات پرمحتوا و سازنده بوده است‌ البته در پایان مذاکرات توافقنامه و مصوبه‌ای به دست نیامد‌ ولی روزنه‌ای از امید برای حل بحران شرق اوکراین گشوده شد.
اما با توجه به شرط‌های مسکو از جمله عدم عضویت اوکراین در ناتو، آیا می‌توان به حسن نیت پوتین امیدوار بود؟
سخنگویان دولت روسیه و آلمان در اظهاراتی جداگانه از احتمال امضای یک سند مشترک به منظور اجرای واقعی توافق مینسک خبر دادند. در سند جدید برای اجرای طرح صلح قبلی کار خواهد شد. پیشنهادات ارایه شده از سوی روسای جمهور اوکراین، و روسیه و همچنین نقطه نظرات سران فرانسه و آلمان نیز مد نظر قرار خواهد گرفت. نتایج اولیه در جریان گفت وگوهای تلفنی یکشنبه آینده مورد بررسی بیشتر قرار خواهد گرفت. در این گفت‌وگو پترو پروشنکو، رییس‌جمهور اوکراین نیز حضور خواهد داشت.
به گزارش دویچه‌وله، در توافقنامه مینسک دولت اوکراین و جدایی‌طلبان طرفدار روسیه بر سر ایجاد منطقه‌ای غیر‌نظامی در شرق اوکراین موافقت کرده بودند. هر دو طرف باید دست‌کم تا ۱۵ کیلومتری این منطقه سلاح‌های سنگین را خارج می‌ساختند تا منطقه امنی به وسعت ۳۰ کیلومتر به دست می‌آمد. قرار شده بود این منطقه حائل تحت نظارت سازمان امنیت و همکاری اروپا قرار بگیرد.طرف‌های درگیر در نشست مینسک پایتخت بلاروس با برقراری آتش‌بس به توافق رسیده بودند اما این آتش‌بس بارها زیرپا گذاشته شد.
جدایی‌خواهان شرق اوکراین خواهان آن هستند که خط آتش‌بس بر اساس وضعیت جدید و با توجه به اراضی بیشتری که این نیروها تصرف کرده‌اند تعیین شود. از زمان امضای توافقنامه مینسک این اراضی به دو برابر افزایش یافته‌اند. جدایی‌خواهان همچنین بر رفع تحریم‌ها از سوی دولت مرکزی اوکراین نسبت به مناطق تحت تسلط‌شان
تاکید دارند.
نگرانی از تحویل سلاح بیشتر
مذاکرات مرکل و اولاند در کی‌یف و مسکو در حالی در جریان بوده است که شماری از سیاستمداران آمریکایی از لزوم ارسال سلاح به اوکراین برای تقویت نیروهای نظامی این کشور در مقابله با جدایی‌‌طلبان هوادار روسیه سخن می‌گویند. پیشتر سنای آمریکا طرح ارسال تسلیحات پیشرفته به اوکراین و تشدید تحریم‌ها علیه روسیه را تصویب کرد. بر اساس این طرح سلاح‌های ضدتانک، پهپادهای پیشرفته و تجهیزات مدرن مخابراتی از جمله تسلیحاتی هستند که قرار است به اوکراین تحویل داده شود.
منتقدین این طرح می‌گویند ارسال تجهیزات نظامی پیشرفته آمریکا به اوکراین به تشدید جنگ و درگیری‌های خونین در این کشور بیشتر دامن خواهد زد.
انتقاد مک‌کین از آلمان
سناتور مک‌کین می‌‌‌گوید مخالفت صدراعظم آلمان با ارسال سلاح به اوکراین او را به یاد خط‌مشی سیاسی دهه ۳۰ میلادی می‌اندازد. دبیرکل ناتو در کنفرانس امنیتی مونیخ‌ بر ضرورت یک نیروی دفاعی جدید در منطقه تاکید کرد.
رییس کمیته تسلیحات سنای آمریکا از مواضع صدراعظم آلمان در بحران اوکراین به شدت انتقاد کرده است. وی مخالفت مرکل با ارسال اسلحه به اوکراین را با سیاست مماشات در برابر آلمان نازی در جنگ دوم جهانی مقایسه کرد و گفت: موضع خانم مرکل مرا به یاد خط‌مشی سیاسی دهه ۳۰ میلادی می‌اندازد.مک‌کین در گفت‌وگو با شبکه دوم تلویزیون سراسری آلمان گفت که از رویکرد اروپا در بحران اوکراین سرخورده شده‌ام هرچند انتظار دیگری هم نداشتم. مک‌کین خطاب به صدراعظم آلمان پرسیده است: چه تعداد آدم باید در اوکراین کشته شوند تا تصمیم بگیریم کمک‌شان کنیم تا از خودشان دفاع کنند؟ سخنان مک‌کین در حالی بیان شده‌ که بحث ارسال اسلحه آمریکایی به اوکراین همچنان در ایالات متحده مفتوح است. مک‌کین از جمله حامیان پر و پا قرص این اقدام است.
حمله بایدن به پوتین
معاون اوباما در این میان از بی‌توجهی ولادیمیر پوتین به توافق‌‌‌های روسیه با غرب انتقاد کرده است. بایدن جمعه گذشته در بروکسل گفت: روسیه توجهی به مفاد قرارداد آتش‌بس مینسک ندارد. بایدن روسیه را به دلیل اعزام سرباز به مناطق جنگی‌ به تشدید منازعه متهم کرد.
بایدن اعلام کرده که روسیه اجازه ندارد نقشه اروپا را دور بیفکند. معاون اوباما در ملاقات با رییس لهستانی شورای اروپا، دونالد توسک‌ به موضوع امنیت انرژی نیز پرداخت و خواستار آن شد که اتحادیه اروپا و آمریکا دوش به دوش هم علیه فشارهای روسیه ایستادگی کنند. اتحادیه اروپا می‌خواهد با توجه به تنش‌های جاری در بحران اوکراین، وابستگی خود به نفت و گاز روسیه را کاهش دهد. یک راه قطع این وابستگی، دریافت گاز از آمریکاست.
نوک پیکان ناتو
دبیرکل ناتو، ینس استولتنبرگ از راهکار دپیلماتیک رهبران فرانسه و آلمان در مناقشه اوکراین استقبال کرد. استولتنبرگ در افتتاح کنفرانس امنیتی مونیخ ضمن بیان این مطلب، گفت: اوضاع اوکراین جدی است و تغییرات گسترده در حوزه‌های امنیتی، نیاز به تشکیل یک نیروی جدید در منطقه دارد.
وزیران دفاع کشورهای عضو پیمان ناتو، پنجشنبه گذشته دربروکسل در‌باره تشکیل یک سپاه پنج هزار نفری به توافق رسیده‌اند. نیروی موسوم به نوک پیکان ناتو قرار است از آغاز سال ۲۰۱۶ به مرحله آمادگی عملیاتی برسد. بخشی از این سپاه باید قادر باشد ظرف دو تا سه روز به مناطق بحرانی اعزام شود و بخش دیگری به شکلی آموزش می‌بیند که توان رزمی و قدرت جابه‌جایی خود در منطقه را ظرف یک هفته برآورده کند. ناتو می‌خواهد با این اقدام به روسیه ثابت کند که پیمان آتلانتیک شمالی، اعضای خود در شرق اروپا را تنها نمی‌گذارد.