معمار طرح حریم تئاترشهر: من هم با دیوار مخالفم

معمار طرح حریم مجموعه تئاترشهر تاکید دارد که او نیز همچون جامعه تئاتری با کشیدن دیوار به دور این مجموعه مخالف است.
تعیین حریم مجموعه تئاترشهر از جمله موضوعاتی است که در سال‌های اخیر همواره در جامعه هنری و شهری مورد بحث بوده و نظرات متفاوتی درباره آن وجود داشته و دارد. در شرایطی که همگان از وضعیت نابسامان اطراف تئاترشهر برآشفته‌اند و آن را در شأن این مکان فرهنگی نمی‌دانند، با این همه بخشی از جامعه هنری نسبت به مجزا کردن این بنا واکنش دارند و معتقدند نباید میان مردم و تئاترشهر فاصله انداخت. در این مدت بارها جلسات گوناگونی درباره تعیین حریم برگزار شد و در نهایت چندی پیش از سوی روابط عمومی مجموعه اعلام شد که طرح پیشنهادی بعد از تایید در وزارت ارشاد به تصویب وزارت میراث فرهنگی رسیده است.
سروناز امتیازی معمار، هنرمند، طراحی است که طرح او مورد تایید قرار گرفته و توضیحاتی درباره نگاه خود به موضوع تعیین حریم و نیز شیوه کاری خود در این زمینه ارائه می‌کند.
او در آغاز نگاه خود را به معماری این‌گونه توضیح می‌دهد: نگاهم در معماری همچون یک لمس سبک است بر بنا و زمین. به این نوع نگاه که، وابسته به بنا، معنا، نیاز، عملکرد، مطالعات و در نتیجه درکی که از موضوع نسبت به مساله ایجاد می‌شود، پاسخ مهندسی و زیبایی‌شناسی داده و بستر طرح، خود پاسخگوی مسائل خود است و همچون لمسی سبک، احیا و طرح معمارانه برای من شکل می‌گیرد‌. امتیازی با تاکید بر اینکه نمی‌خواهم اطراف تئاترشهر دیوار بسازم، ادامه می‌دهد: با ساختن دیوار در هر جایی حتی حریم شخصی و فکری آدم‌ها مخالفم چراکه معتقدم با فهم موضوع و تغییرات سبکِ منتج شده از درکِ موضوع می‌توان ترنسپرنتی ایجاد کرد و فضا و مکان را بازتعریف کرد. این معمار درباره نگرانی‌های جامعه تئاتری درباره چگونگی ایجاد حریم در اطراف تئاترشهر می‌گوید: (تئاترشهر در زمره خاطره و تصویر ذهنی شهری تهران Image است. مجموعه تئاتر شهر در یکـی از پـرازدحـام‌تریـن نقـاط ترافیکی و استراتژیکی شهر تهران جای گرفته و قادر به شکل‌دهی روابط جمعی میان مردم و جامعه تئاتری‌ها است. این اثر علاوه بر ارزش بصری به الگوی ذهنی تبدیل شده است که از گذشته تا حال در هویت فرهنگی و هنری تهران، برای شهروندان، تداعی‌گر حس مکان (Sense of place) ‌‌تعلق و خاطره جمعی است. او ادامه می‌دهد: بله صدای نگرانی جامعه هنری‌ شنیده شده بود که قرار است برای تئاترشهر دیوار بگذارند. دیوار در هر دوره‌ای از جمله دوره ما معنی دارد. من نیز جزو کسانی هستم که با دیوار و جداکننده مخالف بودم و هستم اما در معماری، دیوار، فضا، مکان و… معنی دارند و می‌توانیم معنی آن را عوض کنیم یا به آن معنی تازه‌ای بدهیم. بنابراین به محض ورود به پروژه و دیدن طرح‌ها، مسائل و مشکلات و آسیب‌هایی که به این بنا و فضا وارد شده، با ماجرا آشنا شدم. او اضافه می‌کند: مطالعه جامعی درباره حریم تئاترشهر داشتیم که چه ویژگی‌هایی داشته است و طی دوران چه تغییراتی کرده و در حال حاضر چه مشکلاتی دارد و ما چگونه می‌توانیم فضای اطراف آن را امن کنیم و کمکی باشیم برای حل مشکلات.
این معمار با اشاره به اینکه مقصودمان از حریم، «حریم امن» است، خاطرنشان می‌کند: تلاش ما ایجاد حریم امن است تا هنرمندان تئاتر در فضایی امن‌تر و آزادتر به فعالیت بپردازند و قرار نیست مجموعه را از مردم جدا کنیم چون مردم باید فرهنگ را ببینند. پس هیچ سانتی از کار پیدا نمی‌کنید که ما انقطاعی میان بنا و مردم ایجاد کرده باشیم. حریم و حائلی که داریم، دیواره شفاف مواجی است و قسمت‌هایی مانند مترو، هواکش‌ها یا ورودی‌ها هر یک مانند صحنه تئاتر خواهند شد. یعنی حریم تئاترشهر، خود، یک صحنه تئاتر است که مردم از لابه‌لای آن حرکت می‌کنند. تیغه‌هایی که با آنها حریم را ایجاد کرده‌ایم، همچون نگاتیوهایی است که پشت هم حرکت می‌کند. این کانسپتی است که از تئاتر و فیلم داریم. برای هر متراژی از این حریم، سناریویی نوشته‌ایم که در فرم معنی شده است. این معمار با اشاره به اینکه مقصودمان از حریم، «حریم امن» است، خاطرنشان می‌کند: تلاش ما ایجاد حریم امن است تا هنرمندان تئاتر در فضایی امن‌تر و آزادتر به فعالیت بپردازند و قرار نیست مجموعه را از مردم جدا کنیم چون مردم باید این فرهنگ را ببینند. پس هیچ سانتی از کار پیدا نمی‌کنید که ما انقطاعی میان جامعه تئاتری و مردم ایجاد کرده باشیم. حریم و حائلی که داریم، دیواره شفاف مواجی است و قسمت‌هایی مانند مترو، هواکش‌ها یا ورودی‌ها هر یک مانند صحنه تئاتر خواهند شد. یعنی حریم تئاترشهر، خود، یک صحنه تئاتر است که مردم از لا‌به‌لای آن حرکت می‌کنند. تیغه‌هایی که با آنها حریم را ایجاد کرده‌ایم، همچون نگاتیوهایی است که پشت هم حرکت می‌کند. این کانسپتی است که از تئاتر و فیلم داریم. برای هر متراژی از این حریم، سناریویی نوشته‌ایم که در فرم و عملکرد معنی شده است. امتیازی با اشاره به دیگر اقداماتی که قرار است انجام شود، می‌افزاید: زائده‌های فضا مانند دودکش‌ها با کاوری پوشانده می‌شوند که چند عملکردی است و به اصطلاح همان شیرهای ما هستند که ما را به یاد سن‌های تئاتری تعریف‌شده برخی از گونه‌های نمایش ایرانی می‌اندازند یا تئاترهای اولیه تماشاخانه سنگلج که با فرم‌های ساده‌شده ساخته می‌شود و همه اینها به صورت مینیمال خواهد بود. او از اولین گفت‌وگوهای خود با مدیریت مجموعه تئاترشهر یاد می‌کند و می‌گوید: در اولین صحبتی که با مجموعه داشتم، تاکید کردم که با کشیدن دیوار در اطراف تئاترشهر مخالفم و اینجا یک حریم مواج می‌بینم که میان فضایی بین هنرمندان تئاتر و رهگذران خواهد شد. یعنی ما یک برون داریم و یک درون. الان چیزی وجود ندارد ولی فضا و اتمسفر از هم جدا می‌شود. امتیازی یادآوری می‌کند: طی جلسات و صحبت‌های پی در پی که داشتیم و با حرف‌ها و آلترناتیوهای مشابهی که پیشنهاد شد، به این طرح جدید رسیدیم که بعد از تایید اولیه، به وزارت ارشاد و میراث فرهنگی ارائه شد و البته با پیشنهادهایی که دادند، چالش‌های مختلفی داشتیم تا به تصویب رسید. او ادامه می‌دهد: در طرح ما هر قسمت کار یک تعریف تئاتری دارد؛ نور، سایه، فرم و با هر تغییری که کارشناسان در کار ایجاد می‌کردند، ما از معنای تعریف‌شده خود دور می‌شدیم و براساس آن مهندسی و ساختار کار باید تغییر می‌کرد اما خوشحالیم بعد از این همه چالش، به نتیجه خوبی رسیدیم و امیدوارم در اجرا هم موفقیت‌آمیز باشد .