معمای گرانی گوشت و قاچاق دام زنده

غلامرضا کیامهر- در ماه‌های اخیر با افزایش نجومی قیمت گوشت گوسفندی و رسیدن آن به کیلویی بالاتر از یکصد هزار تومان، وزیر محترم کشاورزی و دیگر مقامات عالی‌رتبه دولت در یک فرافکنی کم‌سابقه گناه این همه افزایش قیمت را یکسره به گردن قاچاق گوسفند به کشورهای همسایه انداختند و با این اقدام خیال خود را از بابت پاسخگویی به خانوارهای کم‌درآمدی که قدرت خرید این ماده غذایی را ندارند، آسوده ساختند. اما نکته‌ای که در ارتباط با اوج‌گیری قیمت گوشت گوسفند در اذهان مقامات مسوول مغفول باقی مانده این است که طی همین مدت قیمت گوشت گوساله هم با اندکی فاصله از قیمت گوشت گوسفند افزایش پیدا کرده و به محدوده کیلویی یکصد هزار تومان در قصابی‌های سطح شهر تهران نزدیک شده است.
حال باید از مسوولان محترم دولت پرسید آیا دلیل این همه افزایش قیمت گوشت گوساله هم قاچاق گاو و گوساله به کشورهای همسایه است؟ بی‌آنکه بخواهیم خدای ناکرده دولت را به نادرست‌گویی درباره دلایل افزایش سرسام‌آور قیمت گوشت گوسفندی متهم کنیم، این حق طبیعی را داریم که بپرسیم با آن همه مراقبت‌ها و زحمات‌ شبانه‌روزی که نیروهای سپاه و مرزبانی نیروی‌انتظامی برای حفظ و حراست از مرزهای آبی و خاکی کشور می‌کشند تا جایی که حتی کوچک‌ترین حرکت کولبرها را در مناطق کوهستانی صعب‌العبور به دقت زیر نظر دارند و بعضا برخوردهایی را هم با آنها انجام می‌دهند چند قاچاقچی چگونه می‌توانند گله‌های دام‌های درشت‌جثه و پرسروصدایی چون گوسفند را به شکل قاچاق به آن سوی مرزها و به کشورهای همسایه انتقال دهند تا حدی که به موجب برخی گزارش‌های رسانه‌ای آمار قاچاق گوسفند زنده به کشورهای همسایه سالانه به بیش از یک میلیون راس بالغ می‌شود. با این توضیحات آیا این احتمال وجود ندارد که بعضی از دستگاه‌های دولتی ذی‌ربط در امر صادرات و واردات مجوز صادرات دام‌های زنده اعم از گوسفند و گوساله را به کشورهای همسایه صادر کرده و بعد از آشکار شدن آثار سوء آن در روند افزایش قیمت گوشت گوسفند در بازار داخل کشور از بیم مواخذه گزارش خلاف واقع به آقای رییس‌جمهور داده و ایشان هم بر اساس همان گزارش‌ها در صحبت‌های خود گرانی بی‌حد و حصر قیمت گوشت گوسفند را به قاچاق گوسفند زنده به کشورهای همسایه نسبت داده‌اند؟ البته فرمایش آقای رییس‌جمهور درباره بالا بودن قیمت گوشت و احتمالا سایر مواد غذایی در کشورهای عرب همسایه ما تا حدود زیادی درست است اما همان‌طور که صاحب این قلم در یادداشت چندی پیش خود در همین روزنامه یادآور شده بود ایشان در صحبت‌های خود یک نکته بسیار مهم را درباره کشورهای همسایه از قلم انداختند و آن، اختلاف بسیار فاحشی است که میان سطح حقوق و دستمزدها و درآمد و سطح رفاه شهروندان آن کشورها با مردم کشور ما وجود دارد و این همه تفاوت به زبان طنز مقایسه میان فیل و فنجان است.
حالا اگر به قول آقای روحانی ارزانی فوق‌العاده گوشت و سایر اقلام خوراکی در ایران در مقایسه با کشورهای همسایه را به عنوان عامل اصلی قاچاق (صادرات) دام زنده به آن کشورها بدانیم و فرض را هم بر این بگیریم که به علت همان جاذبه‌های وسوسه‌کننده قیمتی امکان جلوگیری از روند قاچاق گوسفند زنده به آن کشورها وجود ندارد، در آن صورت آیا تضمینی هست که فردا مشابه همین روند در مورد سایر کالاها و مواد غذایی اساسی نظیر آرد و گندم که فاصله قیمتی آنها در ایران و در کشورهای همسایه بسیار زیاد است، تکرار نشود و خدای ناکرده کار افزایش‌ قیمت‌ نان که قوت اصلی سفره‌های مردم است مثل قیمت گوشت گوسفند به جایی برسد که دولت مجبور شود این بار با هواپیما نان پخته از خارج وارد کند و مردم هم مجبور شوند برای خرید چند قرص نان وارداتی ساعت‌ها در صف‌های طولانی انتظار بکشند. حالا مسوولان محترم و عالی‌مقام دولت که خیلی راحت و بدون در نظر گرفتن جوانب کار گناه افزایش سرسام‌آور قیمت گوشت گوسفند را به گردن قاچاقچیان و قاچاق دام زنده به کشورهای همسایه انداختند، باید به این سوال مقدر پاسخ دهند که برای جلوگیری از تکرار به قول خودشان تراژدی قاچاق آرد و گندم و برنج و حبوبات و دیگر مواد غذایی ما به کشورهای همسایه، چه طرح و برنامه‌ای در دست اجرا دارند چون زمانی که به قول آقای رییس‌جمهور قاچاقچیان می‌توانند در مدت یک‌سال بیش از یک میلیون راس دام زنده مانند گوسفند را که هم جثه نسبتا بزرگی دارد و هم به طور طبیعی حیوان پرسروصدایی محسوب می‌شود، به آسانی به آن سوی مرزهای کشور قاچاق کنند، قاچاق کیسه‌ها و بسته‌های نه چندان بزرگ و بی‌سروصدای حاوی گندم و آرد و سایر اقلام غذایی سفره‌های مردم ایران برای چنین قاچاقچیانی (بخوانید صادرکنندگان بی‌نام و نشان) کمترین زحمتی نخواهد داشت که باید دید نظر شخص رییس‌جمهور محترم و سایر مسوولان دولت ایشان درباره این خطر بالقوه چیست. البته نقطه امیدبخشی که در ارتباط با اظهارات آقای دکتر روحانی در خصوص وجود تفاوت فاحش میان قیمت اجناس در ایران و در کشورهای همسایه همین است که می‌بینیم هواپیماهای حامل گوشت گوسفند گرم و منجمد یکی پس از دیگری از کشورهای دور و نزدیک به ایران وارد و محموله آنها به یک‌سوم قیمت گوشت تولیدی داخل کشور از طریق فروشگاه‌های خاص به مردم عرضه می‌شود.
هر چند ورود این محموله‌های عظیم گوشت به کشور و توزیع آنها میان مردم تاکنون نتوانسته کاهشی در قیمت گوشت گوسفندی قصابی‌های سطح شهر ایجاد کند، اما وقتی گوشت‌های گرم وارداتی با احتساب هزینه سنگین حمل با هواپیما و سایر مخارج سر راهی و گمرکی آن قدر ارزان و پایین است که امکان عرضه آنها با چنین قیمت‌های ارزانی در میادین میوه و تره‌بار و فروشگاه‌های شهروند و دیگر فروشگاه‌های‌ بزرگ با احتساب حاشیه سودی برای فروشگاه‌ها وجود دارد، امیدوار می‌شویم هنوز در گوشه و کنار دنیا کشورهایی وجود دارند که قیمت گوشت گوسفند در آنها مثل کشورهای همسایه مورد نظر آقای روحانی سرسام‌آور نیست و می‌شود از آنها هر مقدار گوشت گرم گوسفند به قیمت‌های بسیار نازل خریداری کرد.
اما اینکه چرا کشورهای عرب همسایه ما گوشت گوسفند خود را به جای خرید از قاچاقچیان ایرانی، از آن کشورها تهیه نمی‌کنند، خود یک معمای بزرگ است و تنها پاسخی که می‌توان به آن داد این است که مردم کشورهای پولدار همسایه ما فقط طعم و مزه گوشت شیشلیک گوسفندهای ایرانی را دوست دارند!
Kiamehr_gh@yahoo.com