مقاومت گرانی

گروه بازرگانی- بازار اقلام اساسی و میوه در هفته جاری با افزایش قیمت مرغ و وعده کاهش قیمت سیب‌زمینی سپری شد. با وجود اطمینان‌ خاطری که متولیان در خصوص ثبات قیمت‌ها دادند اما قیمت‌ها در بازار همچنان با نوسان همراه بود. قیمت مرغ به نرخ پیشنهادی مرغداران به ستاد تنظیم بازار رسید و ممنوعیتی که دولت بر صادرات این قلم از کالای اساسی برای تنظیم بازار داخلی اعمال کرده بود رفع شد. این اتفاق در خصوص سیب‌زمینی نیز افتاد و با وجود اینکه هفته‌هاست که قیمت این محصول کشاورزی روی ۱۰هزار تومان مانده است دولت جهت تنظیم قیمت بر صادرات سیب‌زمینی عوارض اعمال کرد که تاکنون اتفاق مثبتی در نرخ آن رخ نداده اما فعالان بازار میوه نسبت به کاهش قیمت سیب‌زمینی در هفته آینده وعده داده‌اند. در بازار میوه‌و‌تره‌بار قیمت میوه‌های نوبرانه همچون گیلاس و آلبالو از سطح نوبرانگی پایین‌تر آمده و مسوولان از عرضه محصولات شمال‌غرب ایران در هفته آینده خبر دادند که انتظار می‌رود با ورود این محصولات به بازار قیمت میوه‌های تابستانی افت بیشتری را تجربه کنند. اما اتفاق قابل تاملی که در هفته جاری افتاد هشدار وزیر صمت نسبت به کمبود روغن خام و خوراکی در نیمه دوم سال و درخواست ارز ۴۲۰۰ تومانی فوری بود. رضا رحمانی در نامه‌ای خطاب به عبدالناصر همتی مدیرکل بانک مرکزی نسبت به کمبود دانه‌های روغنی خوراکی و اعتراض مردم به دنبال افزایش قیمت آن هشدار داد.
احتمال گرانی روغن از نیمه‌دوم سال
رضا رحمانی وزیر صمت در نامه ارسال شده با بیان اینکه میزان مصرف مواد خوراکی از جمله روغن در نیمه دوم سال افزایش می‌یابد نسبت به نارضایتی مردم در اثر هرگونه کمبود در بازار و افزایش این کالا به مدیرکل بانک مرکزی هشدار داده است. عملا در بازاری که قیمت‌ها به صورت هفتگی رشد می‌کند و سفره مردم از سال گذشته وضعیت هشدار و فوری به خود گرفته چگونه است که دوماه مانده به شروع نیمه دوم سال وزیر صمت نسبت به وضعیت انبارهای مواد اولیه روغن هشدار می‌دهد و درخواست ارز فوری می‌کند؟ نکته قابل توجه در نامه وزیر درخواست فوری ارز ارزان دولتی جهت تامین و واردات نهاده‌های روغنی است، ارزی که به عقیده بسیاری از کارشناسان ریشه رانت در اقتصاد کشور است و با توجه به اجرای این طرح در سال گذشته و بالا رفتن قیمت‌ها، وزیر درخواست فوری ارز برای اجرای طرحی شکست خورده را کرده است. اکنون روغن مایع آفتابگردان پخت و پز و سالاد به نسبت نوع برند ۹۰۰میلی لیتری بین شش هزار و ۷۰۰ تا ۷هزار و ۵۰۰ تومان و روغن مایع سرخ‌کردنی ۸۱۰ گرمی به نسبت نوع برند بین شش هزار و ۶۰۰ تا هفت هزار و ۵۰۰ تومان در بازار به فروش می‌رسد. همچنین در بین انواع برنج‌های داخلی هر کیلوگرم برنج داخلی طارم اصل، دم سیاه و‌ هاشمی هر یک به قیمت ۱۹ هزار و ۵۰۰ تومان گران‌ترین و هر کیلوگرم برنج نیمدانه پرمحصول با قیمت ۷ هزار و ۸۰۰ تومان ارزان‌ترین برنج‌های داخلی امروز میادین میوه‌و‌تره‌بار هستند. در بین انواع برنج خارجی نیز هر کیلوگرم برنج وارداتی پاکستان سوپر باسماتی (کرنل) به قیمت ۱۱ هزار و ۵۰۰ تومان گران‌ترین و هر کیلوگرم برنج هندی دانه کوتاه R13 کیسه سبز (GTC) با قیمت دو هزار و ۶۰۰ تومان ارزان‌ترین برنج‌های خارجی امروز میادین میوه‌و‌تره‌بار هستند.
اعمال عوارض بر صادرات سیب‌زمینی
با افزایش عرضه میوه‌های تابستانه قیمت انواع این میوه‌ها نسبت به هفته‌های گذشته در بازار کاهش پیدا کرده است. قیمت انواع میوه در بازار از جمله خیار، دستنبو، زردآلو، طالبی، گوجه‌سبز، ملون، موز و هندوانه با کاهش نسبت به هفته‌های گذشته مواجه شده و زردآلود حدود ۵۰ درصد و هندوانه بیش از ۵۰ درصد کاهش قیمت پیدا کردند و بقیه میوه‌های ذکر شده در بازار روند ارزانی خودشان را همچنان ادامه می‌دهند. در این میان گران‌ترین میوه در بازار، گیلاس تک‌دانه با سقف قیمت عمده‌فروشی کیلویی ۱۴ هزار تومان است که این محصول برای مصرف‌کنندگان حداکثر باید ۱۸ هزار و ۹۰۰ تومان قیمت‌گذاری شود و پس از آن میوه‌هایی همچون شابلون، گیلاس صورتی، موز، زردآلو و… است و انتظار می‌رود که در هفته‌های آینده این میوه‌ها ارزان‌تر از قیمت‌های کنونی فروخته شود.
صادرات سیب‌زمینی نیز در حالی رفع ممنوعیت شد که قیمت این محصول کشاورزی در بازارهای داخلی هنوز ۱۰هزار تومان است. به گفته یکی از اعضای هیات مدیره انجمن ملی سیب‌زمینی ایران یکی از دلایل صادرات حداقلی سیب‌زمینی این است که جذبه قیمت این محصول کشاورزی در بازار داخلی بیشتر از صادرات بوده است.
روند کند عرضه سیب‌زمینی در بازار طی سال‌جاری مبتنی بر چند عامل از جمله تاخیر زمانی کاشت این محصول با توجه به بارندگی‌های ابتدای فصل بهار و سرما بوده است و امسال به همین دلیل عرضه سیب‌زمینی به بازار روند کندی داشته است. محصول تازه سیب‌زمینی از عجب‌شیر، فارس، اصفهان و کرمانشاه در حال ورود با بازار است و از هفته آینده نیز سیب‌زمینی همدان وارد بازار می‌شود. بنابراین انتظار می‌رود که با ورود محصول تازه سیب‌زمینی به صورت انبوه به بازار قیمت این محصول مهم کشاورزی نیز کاهش پیدا خواهد کرد. امسال کیفیت تولید سیب‌زمینی نسبت به سال‌های گذشته به دلیل بارش‌های خوب و شرایط اقلیمی مناسب از وضعیت بسیار بهتری برخوردار است.
البته پیک صادرات سیب‌زمینی در تمام این سال‌ها شاید نزدیک به ۸ تا ۹ درصد از مجموع تولید کشور بوده بنابراین نباید این درصد از صادرات تاثیر چندانی در شرایط بازار داخلی داشته باشد. کشور در بحث پیش‌آگاهی‌ها برای میزان تولید ارقام، مناطق تولید و فصل برداشت انواع محصولات به ویژه سیب‌زمینی همچنان با چالش جدی مواجه است. وزارت جهاد کشاورزی متولی تولید محصولات کشاورزی در کشور است بنابراین همه ساله باید این پیش‌آگاهی را ارائه دهد تا مسوولان، صادرکنندگان، تولید‌کنندگان و بخش صنعت در برنامه‌ریزی‌های خود خوب برنامه‌ریزی کنند.
مرغ رتبه‌بندی و گران می‌شود
قیمت مرغ پس از کش و قوس‌های فراوان بین تولیدکنندگان و ستاد تنظیم بازار به ۱۴هزار تومان رسید و حال زمزمه افزایش ۵۰۰ تومانی این قلم کالای اساسی در ادامه تابستان به گوش می‌رسد. دلیل اصلی این افزایش قیمت تعلل واردکنندگان نهاده‌های دام و طیور در تحویل خوراک به مرغداری‌ها اعلام شده است. متوسط نرخ هر کیلو مرغ زنده درب مرغداری ۹ هزار و ۲۵۰ و مرغ آماده به طبخ در خرده‌فروشی‌ها ۱۳ تا ۱۴ هزار تومان است. به گفته مرغداران کشش بازار در فصل تابستان و کاهش وزن‌گیری لاشه ناشی از افزایش دما دو عامل اصلی نوسان قیمت مرغ در بازار است و با توجه به شرایط کنونی عرضه و تقاضا پیش‌بینی می‌شود که قیمت مرغ زنده ظرف چند روز آینده به ۹ هزار و ۷۰۰ و مرغ گرم به ۱۴ هزار و ۵۰۰ تومان برسد. این در حالی است که مرغ ارزان‌ترین پروتئین در دسترس افراد به شمار می‌رود که انتقادات نادرست به نوسان قیمت مرغ و سخت‌گیری دستگاه‌های نظارتی تنها موجب شده تولیدکنندگان از فضای تولید خارج شوند چرا که مرغداران در شرایط فعلی، مرغ تولیدی خود را تنها با ۱۰ درصد سود در بازار عرضه می‌کنند. از سوی دیگر رییس سازمان دامپزشکی از رتبه‌بندی مرغ بر‌اساس کیفیت در آینده خبر داده است.
علیرضا رفیعی‌پور گفت: اکنون ۲۲۲ واحد کشتارگاه فعال، ۴۶ واحد کشتارگاه غیرفعال، ۴۸ واحد کشتارگاه در حال احداث داریم که دارای ظرفیت اسمی حدود ۸۰۰ هزار قطعه در ساعت، کشتارگاه فعال دارای (خط دو و خط یک) با ۵۷ هزار قطعه در ساعت، کشتارگاه (خط ۱) حدود ۳۶۵ هزار قطعه در ساعت، کشتارگاه (خط دو) حدود ۲۰۵ هزار قطعه در ساعت هستیم.
او اضافه کرد: ۷۰ سال از سابقه صنعت طیور در کشور می‌گذرد و این صنعت دارای بالاترین مصرف داخلی، اشتغالزایی و همچنین صادرات است، بنابراین برنامه ارتقای بهداشتی و رتبه‌بندی محصول از گوشت مرغ کلید خورد تا با اجرای این طرح کشتارگاه‌های مرغ گوشتی باید به خط دو تولید مجهز شوند تا محصول‌شان رتبه‌بندی +A، A و B دریافت کند.
به گفته رفیعی‌پور‌، تعداد کشتارگاه‌های مجهز به خط تخلیه اتوماتیک ۵۹ واحد، کشتارگاه‌های دارای سورتر ۱۲۶ واحد و کشتارگاه‌های تبدیل ضایعات ۱۸۰ واحد هستند.
رفیعی‌پور گفت: ویژگی بارز این طرح تخلیه اتوماتیک اندرونه (خط دو)، سایز‌بندی مرغ، مرغ بدون مصرف آنتی‌بیوتیک، صادرات، رتبه‌بندی کشتارگاه و محصول، انجماد و ذخیره‌سازی فقط از رتبه +A و A، عرضه مرغ استحصالی از خط یک فقط به صورت تازه سرد، مرغ پایان دوره، کنترل دقیق ناوگان حمل‌و‌نقل (زنجیره سرد)، خودکنترلی و مسوولیت‌پذیری تولید‌کنندگان و ارتقای کیفیت بهداشتی محصولات بسته‌بندی شده است.او ادامه داد: مرحله اول اجرای این طرح در سطح ملی و استانی از ۱۵ مردادماه ۹۸، مرحله اول رتبه‌بندی واحد‌های متقاضی و معرفی شده و آماده‌سازی کشتارگاه‌های مشمول طرح (تا آخر شهریورماه ۹۸)، شروع مرحله اول عملیاتی طرح عرضه گوشت مرغ رتبه‌بندی شده در میادین خرده‌فروشی، مراکز بزرگ عرضه و مراکز عمده مصرف، مراکز فرآوری، قطعه‌بندی، و بسته‌بندی از اول مهرماه ۹۸، مرحله دوم عملیات طرح (شروع عرضه محصولات رتبه‌بندی شده در میادین عمده‌فروشی و توزیع و سایر مراکز عرضه و خرده‌فروشی‌ها) به صورت تشویقی و تدریجی و ترویجی از اول دی‌ماه ۹۸ است.
رفیعی‌پور ضمن تاکید بر اینکه سازمان دامپزشکی کشور تامین‌کننده امنیت غذایی نیست بلکه تضمین‌کننده امنیت غذایی کشور است تصریح کرد: موضوع شرایط بهداشتی در کشور‌های در حال توسعه و عقب‌مانده هنوز در اجرای مسائل بهداشتی فرآورده‌های خام دامی که پایه غذاست، دچار مشکل هستند.
وعده ارزانی گوشت
در حال حاضر قیمت هر کیلو دام زنده گوساله جلوی در دامداری ۳۰ هزار و دام سبک ۳۵ تا ۳۶ هزار تومان است و بر این اساس قیمت هر کیلو لاشه در بازار باید ۷۰ تا ۷۵ هزار تومان باشد اما به گفته رییس شورای تامین‌کننده دام متاسفانه به سبب سودجویی عوامل واسطه، با نرخ‌های حدود ۱۰۰ هزار تومان در بازار عرضه می‌شود. منصور پوریان از فراوانی عرضه دام زنده خبر داد و گفت: وجود انبوه دام سبک و سنگین در پرواربندی‌ها موجب شده است تا دامداران با مشکلات متعددی در عرضه دام به سبب نبود مشتری روبه‌رو شوند.
او با اشاره به اینکه اکثر استان‌ها با انبوه عرضه دام روبه‌رو هستند، افزود: اگرچه سال گذشته به سبب کمبود عرضه، قیمت دام با نوسانات شدیدی در بازار روبه‌رو بود، اما هم‌اکنون به سبب فراوانی دام، قیمت لاشه در بازار کاهش چشمگیری داشته است.
پوریان با انتقاد از نرخ بالای گوشت در خرده‌فروشی‌ها بیان کرد: با وجود فراوانی عرضه دام و کاهش قیمت لاشه در عمده‌فروشی‌ها، قیمت گوشت در مغازه‌ها به سبب سودجویی عوامل واسطه و دلال و عدم تمایل مغازه‌داران به حاشیه سود کمتر، تغییر چندانی نداشته و این امر با واکنش شدید مصرف‌کنندگان روبه‌رو شده است.
رییس شورای تامین‌کنندگان دام با اشاره به اینکه کمبودی در عرضه گوشت به بازار وجود ندارد، افزود: این در حالی است که مصرف‌کنندگان، هنوز آثار کاهش قیمت و عدم کمبود در بازار را لمس نکرده‌اند.
پوریان قیمت گوشت در بازار را پیش‌بینی کرد و افزود: با توجه به آنکه امکان نگهداری دام در دامداری‌ها وجود ندارد و به محض رسیدن به سن کشتار باید دام تولیدی را روانه کشتارگاه‌ها کرد، از این رو به سبب ازدیاد عرضه، قیمت گوشت با روند نزولی در بازار روبه‌رو می‌شود.
رییس شورای تامین‌کنندگان دام زنده در پایان تصریح کرد: با توجه به روند عرضه انبوه دام تا پایان سال، هرچه سریع‌تر باید برای توزیع دام بازار ایجاد شود تا تولیدکنندگان با مشکل مازاد تولید روبه‌رو نباشند.