موانع توسعه اینترنت در ایران

کیوان نقره‌کار
اینترنت در کشور ما از ابتدا تا به حالا همواره چالش‌های خود را به همراه داشته است. اگر بخواهیم تمامی دولت‌هایی که اینترنت را مدیریت کرده‌اند بررسی کنیم، باید یک امتیاز میانه به آنها اعطا کنیم. از این جهت که هیچ‌وقت نتوانستند همگام با سرعت تکنولوژی پیشرفت کنند. متاسفانه هر دولتی که بوده از عصر خود در حوزه اینترنت عقب افتاده است و به درستی نتوانسته وضعیت مطلوبی را در حوزه اینترنت مهیا کند. یک دلیل آن این است که شاید در دولت‌های قبلی اهمیتی به این حوزه داده نشده و فناوری نوپا بوده تا اینکه تحریم‌ها شرایط را برای ورود سخت‌افزار‌ها سخت کرده است. ضمن اینکه بسیاری از متخصصان ما در عرصه اینترنت مهاجرت کردند و حضور ندارند. همچنین دانشگاه‌های ما انسان‌های متخصص و به‌روز تربیت نمی‌کنند. از طرف دیگر نگاه‌های حاکمیتی که ممکن است به دلیل مقوله‌های امنیتی و سیاسی دست‌و‌پای دولت‌ها را برای توسعه اینترنت ببندد هم بی‌تاثیر نیست. بنابراین مجموعه این عوامل دست به دست هم می‌دهند تا وضعیت سرعت و کیفیت اینترنت ما با آنچه که در دنیا پیش رفته است، متناسب نباشد.
حالا اگر بخواهیم دولت فعلی را در حوزه وضعیت سرعت و کیفیت اینترنت مورد بررسی قرار دهیم، در بعضی از حوزه‌ها مانند دولت الکترونیک موفق بوده که البته بیماری کرونا هم در آن زمان بی‌تاثیر نبوده و این سرعت پیشرفت را به تمام دولت‌ها از جمله ایران داده است. در بخش دیگری از زیرساخت‌های اینترنتی مانند کیفیت، سرعت و قیمت اینترنت هنوز نتوانسته‌ایم مطلوبیت لازم را برای مخاطب و کاربران ایجاد کنیم و همواره کاربران با مشکلات بسیاری دست‌و‌پنجه‌ نرم می‌کنند. نکته قابل تامل اینجاست که هر دولتی به واسطه ۴ تا ۸ سالی که بر مسند امور است نمی‌تواند بهانه‌ای از قبل داشته باشد و دولت‌های قبل را مقصر این وضعیت بداند. اگرچه ما سال‌هاست شاهد مباحثی مانند تحریم‌ها هستیم، اما هر دولتی که روی کار می‌آید می‌تواند روی فضای مجازی سرمایه‌گذاری کند و آن را جلو ببرد. کمااینکه از برنامه چهارم توسعه که به نوعی اینترنت و فناوری به آن اضافه شد تا حال حاضر که برنامه هفتم توسعه داریم، آن‌طور که باید بودجه مناسب و درستی به حوزه اینترنت اختصاص داده نشده و این نشان می‌دهد که اینترنت و این فضا اولویت دولت‌ها نبوده، در نتیجه نمی‌توان انتظاری هم داشت که آن توسعه‌ای که باید شاهد آن باشیم، انجام شود.