موجران تقلبی در سامانه دولتی

گروه مسکن- طرح سامانه املاک و اسکان به «خود‌اظهاری سرپرستان خانوارها» نیز مشهور است. این طرح اطلاعات جامعی را از بازار مسکن کشور در اختیار سیاستگذاران قرار می‌دهد تا بتوانند از این اطلاعات در تدوین سیاست‌ها و برنامه‌های آتی خود استفاده کنند.
مسوولان معتقدند اجرای طرح سامانه املاک و اسکان می‌تواند به عرضه خانه‌های خالی در بازار اجاره کمک کند. آنها این طرح را به عنوان راهی برای گشایش بازار مسکن از رکود در نظر گرفته‌اند. از اهداف مهم این طرح می‌توان به شناسایی خریداران ملک توسط افرادی اشاره کرد که به احتکار این املاک روی آورده‌اند. این رویه کاملا در تقابل با نیاز روزافزون جامعه به مسکن قرار دارد و به یکی از دلایل اصلی گران شدن خانه تبدیل شده است. این طرح با اصلاح ماده ۵۴ قانون مالیات‌های مستقیم با موضوع دریافت مالیات از خانه‌های خالی اجرایی شد.
روش‌های رایج کلاهبرداری در بازار مسکن
فروش یک خانه به چندنفر احتمالا جزو قدیمی‌ترین شیوه‌های کلاهبرداری در بازار مسکن است. در سال‌های اخیر تلاش شده با اضافه کردن مواردی مثل کد رهگیری و ثبت سیستمی قراردادها، جلوی وقوع چنین وقایع تلخی را بگیرند، اما تقریبا همگی اطلاع داریم کلاهبرداران حاضر نیستند کنار بکشند یا سرعقل بیایند. آنها همیشه در کمین نشسته‌اند و چشم‌انتظار طعمه‌هایی هستند که از همه‌جا بی‌خبر به دامشان می‌افتند. فروش املاک بدون صاحب و متروکه، واگذاری ویلای مشکل‌دار، تکنیک کلاه در کلاه، ترفند اعتمادسازی، تقلب در ارائه تسهیلات بانکی، تلاش بر فروش ملک دارای منع قانونی، تبانی با دیگران و فروش ملکی که هنوز صاحب قانونی آن نشده‌اند از جمله رایج‌ترین شیوه‌های کلاهبرداری در بازار مسکن هستند. اگر به اصطلاح بی‌گدار به آب بزنید، ممکن است در چشم‌برهمی‌زدنی سرمایه‌تان و در مواردی ملک‌تان را از چنگ‌تان بیرون بیاورند و در مواردی حتی زحمت فرار کردن را هم به جان نخرند.
ساز و کار انعقاد قراردادها در سامانه املاک و اسکان
به تازگی نایب‌رییس اتحادیه مشاوران املاک تهران گفت: امکان دارد در ساز و کار سامانه ملی اسکان و املاک طرف قرارداد اجاره، موجر تقلبی باشد و در اسناد کاداستر نشده و وکالتی امکان تشخیص وجود ندارد. داوود بیگی‌نژاد درباره ساز و کار انعقاد قراردادها در سامانه املاک و اسکان و گسترده این قراردادها از اجاره به معاملات خرید و فروش و پیش‌بینی‌ها از احتمال حذف مشاوران املاک در این شرایط اظهار داشت: در ابتدا باید توجه داشت فعالیت مشاوره و خدمات ملکی با تمام پیشرفت‌های تکنولوژی که در دنیا وجود دارد، از بین نرفته و نخواهد رفت و هیچ یک از کشورهای پیشرفته هم قرارداد را در اختیار عموم قرار نداده‌اند، چراکه در جهانی زندگی می‌کنیم که هر اقدامی بر اساس تخصص و به صورت ریزتخصصی انجام می‌شود و امور به صورت کاملا تخصصی به اجرا می‌رسد.
او ادامه داد: مگر کار مشاوره املاک صرفا قرارداد‌نویسی است؟ البته اقداماتی که در پیرامون انعقاد قرارداد صورت می‌گیرد تا قرارداد به سرانجام برسد، دیده نمی‌شود، اما باید توجه داشت در طول دهه‌های گذشته یک سازمان به عنوان اتحادیه املاک تشکیل‌شده و شغل رسمی و توجیه‌شده و مستند به عنوان مشاور املاک در سراسر دنیا وجود دارد.
احتمال افزایش کلاهبرداری‌ها
نایب‌رییس اتحادیه مشاوران املاک تهران با اشاره به شاغلان مشاوران املاک در کشورمان گفت: در حال حاضر ۱۵۰ هزار واحد صنفی مشاوره املاک وجود دارد که بیش از ۲ میلیون نفر در این حوزه مشغول به کار هستند و نباید فراموش شود که مشاوران املاک جزو شاخه‌های اصلی صنعت ساختمان محسوب می‌شوند و دولت باید از این پتانسیل موجود استفاده کند.
بیگی‌نژاد درباره ساز و کار سامانه املاک و اسکان در ثبت قراردادهای اجاره بدون نیاز به مراجعه به مشاوران املاک اظهار داشت: پیش از این هم کپی قراردادها در اختیار عموم قرار داشت و با جست‌وجوی ساده گوگل هم فرمت خام قراردادها قابل دسترس بود، اما قرارداد ملک بین دو طرف صرفا پُر کردن جاهای خالی در قرارداد‌نویسی نیست و نیاز به ملزوماتی دارد که با نیروی انسانی فراهم می‌شود و نه از طریق سامانه.
او درباره احتمال موجر تقلبی در ثبت قراردادهای اینترنتی در بستر سامانه تاکید کرد: مشاوران املاک دارای پروانه دوره سندخوانی را می‌گذرانند و مدارک را بررسی و پیگیری می‌کنند، اما تشخیص اسناد برای افرادی که تخصصی در این زمینه ندارند دشوار است و معتقدم از این پس شاهد کلاهبرداری‌ها در این حوزه خواهیم بود. امکان دارد در ساز و کار این سامانه طرف قرارداد موجر تقلبی باشد و پول رهن در اختیار موجر تقلبی قرار بگیرد .
راهکار شناسایی موجران تقلبی
نایب‌رییس اتحادیه مشاوران املاک تهران درباره راهکار وزارت راه برای تشخیص موجر تقلبی از طریق تطابق دادن کد ملی که به شماره همراه مالک اتصال دارد با کد ملی درج‌شده در اسناد، گفت: این مورد درباره اسنادی که کاداستر نشده چگونه به اجرا خواهد رسید؟ برای اسناد وکالتی چطور ممکن خواهد بود‌؟ شاید تطابق شماره همراه با کدملی مالک در اسناد تک‌برگی و کاداسترشده برای تشخیص موجر واقعی کمک کند اما سوال این است در مورد اسناد قدیمی و وکالتی چطور می‌خواهند این راهکار را به اجرا برسانند؟
او افزود: از سوی دیگر بخش قابل‌توجهی از اسناد در کشور قولنامه‌ای است این اسناد را چگونه رصد می‌کنند؟
بیگی‌نژاد ادامه داد: اگر یک طرف از قرارداد، فهم درستی از محتوای قرارداد نداشته باشد، کار و امور مربوطه توسط مشاوره املاک انجام شود و ابهامات موجود توسط مشاوره املاک پیگیری و رصد قرار می‌‌گیرد و واقعیت این است که سواد عمومی جامعه در حوزه قراردادنویسی و انعقاد قرارداد کافی نیست و اساسا مگر هر فرد می‌تواند قرارداد تنظیم کند و ریسک آن را بپذیرد؟
نایب‌رییس اتحادیه مشاوران املاک تهران به ایلنا گفت: مقایسه مشاوران املاک با آژانس‌های تاکسی‌تلفنی مقایسه درستی نیست که گفته شود با آمدن انواع اپلیکیشن‌ها، آژانس‌های تاکسی‌تلفنی برچیده شدند. بنابراین با راه‌اندازی سامانه املاک و اسکان، مشاوران املاک هم حذف می‌شوند. تاکسی‌های اینترنتی خدماتی در یک زمان و مسیر موقت و محدودی را به مشتریان ارائه می‌دهند اما در بحث مشاوران املاک افراد تمام دارایی و سرمایه خود را با مشاوران املاک در فرآیند معامله قرار می‌دهند و این قیاس مع‌‌الفارق است.