میدان‌داری اروپا

حسن لاسجردی*- با خروج آمریکا از برجام، اروپایی‌ها مجبور شدند برای ادامه برجام راهکارهایی را دنبال کنند که در نهایت به بحث اینستکس رسیدند. اتحادیه اروپا در این زمینه به دنبال این بود که یک مکانیسم مالی و پولی را در اتحادیه به راه بیندازد که بتواند با ذخیره این صندوق تعهد خود را در برجام انجام دهد که البته به نظر می‌رسد با توجه به پیوستگی بانک‌های بزرگ جهانی به اقتصاد آمریکا یا لااقل پیوندهای بیشتر به آن اقتصاد تاکنون موفق به عملیاتی کردن این موضوع در حد کلان نشدند. در عین حال اروپایی‌ها تلاش می‌کنند از برجام خارج نشوند چراکه برجام زاییده تفکرات و میدان‌داری اروپایی‌هاست، برای آنها حیثیتی قلمداد می‌شود و بنابراین آنان علاقه‌مند هستند که ضمن حفظ برجام این توافق را در جاهایی مثل بحث‌های مربوط به حفظ تعهد متقابل زنده نگه دارند. اروپایی‌ها اکنون تلاش‌شان برای سازوکار مالی در همین فضاست ولی مشکل‌شان این است که پیوستگی اقتصادی اروپا به آمریکا بسیار بالاست و تحت فشار آمریکا قرار دارند بنابراین نمی‌توانند مانور زیادی بدهند الان هم که کشورهای مختلف اعلام آمادگی کردند باید ببینیم در کدام سطح از بانک‌هایشان می‌خواهند موضوع اینستکس را با ایران تمام کنند یا به نوعی بحث سازوکار مالی برای ارتباطات متقابل مالی را فعال کنند اگر این کشورها بتوانند برخی از بانک‌های بزرگ‌شان را در کشورهای مهم راه‌اندازی کنند و تعهد بدهند، طبیعتا بخشی از مشکلات ما در خصوص فروش نفت کمی حل می‌شود اما آنچه مهم است این است که اروپا تاکنون این اراده را نشان نداده و جمهوری اسلامی ایران هم از زبان مقامات مختلف این اعتراض را مطرح کرده که طرف اروپایی در اجرای تعهدات خود در برجام جدی نیست و بنابراین گام‌های چهارگانه را برداشته و اگر اروپا نتواند کاری کند قدم‌های بعدی از جانب ایران برداشته می‌شود.
* کارشناس مسائل بین‌الملل