ناقوس مرگ خلیج فارس

«جهان صنعت»- با وجود اینکه وزیر نیرو در سخنان خود سازگاری با خشکسالی را راهکار عبور از بحران آب اعلام کرده است اما آنچه در عمل در پیش گرفته شده انتقال آب دریا به مناطق مرکزی ایران برای حل پایدار مشکل کم‌آبی است.
این در حالی است که طرح‌های ذخیره و انتقال آب به نقاط دوردست که انتقال آب از خزر به فلات مرکزی و انتقال آب دریای عمان به استان‌های شرقی از مهم‌ترین آنها هستند، مورد نقد‌های بسیاری قرار گرفته است.
کارشناسان معتقدند ویژگی مشترک این طرح‌ها تفوق نگرش چیرگی بر طبیعت به جای سازگاری با آن و بیگانگی با بوم‌شناسی است. تجربه نشان می‌دهد طرح‌هایی از این دست به نابودی رودها، تالاب‌ها، دریاچه‌ها و تغییر کاربری خطرناک روی زمین می‌انجامد و در کنار برخی رفتارهای نادرست دیگر انسان امروز، ناقوس پایان حیات روی زمین را به صدا درمی‌آورد.
از سوی دیگر برخی از کارشناسان می‌گویند کشور ایران هم از شمال و هم از جنوب به دریا راه دارد و می‌توان از دریا به‌خوبی در تامین آب مورد نیاز شهرها و روستاهای کشور استفاده کرد.
در این میان اگرچه استفاده از آب دریای خزر سال‌هاست در گیرودار تحریم‌های داخلی در مسیر پرپیچ‌وخم اما و اگرها افتاده اما اقبال دریای عمان در آبرسانی به کشور بیشتر بوده و اکنون شاهد اجرایی شدن یک طرح جدی و بزرگ به‌منظور انتقال آب از دریای عمان به سه استان شرقی کشور هستیم.به گفته معاون وزیر نیرو در امور آب، براساس مطالعات انجام شده می‌توانیم برای ۱۷ استان در کشور از منابع شیرین‌سازی یا نمک‌زدایی آب دریا استفاده کنیم که در این راستا، طرح انتقال آب از دریای عمان به استان‌های شرقی هم پس از آنکه این طرح مورد تصویب وزارت نیرو و سازمان محیط‌زیست کشور قرار گیرد، وارد مرحله‌ اجرایی می‌شود.تقی‌زاده‌خامسی با بیان اینکه برای صنایع کرمان همچون چادرملو و مس سرچشمه آب از خلیج فارس انتقال خواهد یافت که پیش‌بینی می‌شود تا آخر امسال بخشی از آن به نتیجه برسد، تصریح کرد: هر زمان که مطالعات طرح انتقال آب از دریای عمان انجام شود و مورد تصویب قرار گیرد آن طرح نیز اجرا خواهد شد.
رییس مجمع نمایندگان خراسان‌جنوبی نیز در این خصوص گفته است فاز اول طرح انتقال آب از دریای عمان آبرسانی به سه استان شرقی کشور است اما در افق بلندمدت ۷۹ درصد مساحت کشور زیر پوشش این طرح خواهد رفت.
رییس مجمع نمایندگان خراسان‌جنوبی و نماینده مردم شهرستان‌های نهبندان و سربیشه در مجلس شورای اسلامی گفت: در این طرح مقرر شده طی یک برنامه پنج ساله آب دریای عمان در چابهار شیرین و توسط خطوط انتقال به سه استان منتقل شود.
وی افزود: براساس مصوبه کمیته تخصیص وزارت نیرو ۴۰۰ میلیون مترمکعب آب برای نمک‌زدایی و شیرین‌کردن در اختیار سه استان شرقی کشور قرار گرفت تا با همکاری بخش خصوصی به این مناطق منتقل شود.اما این راه‌حل تا چه میزان می‌تواند در درازمدت پاسخگوی تقاضای روزافزون به منابع آب باشد؟ آیا هزینه‌های این طرح توجیه اقتصادی دارد؟ آیا عواقب احتمالی امنیتی، زیست‌محیطی، سیاسی و یا حقوقی برای کشور و منطقه در پی خواهد داشت یا عواقب احتمالی امنیتی، سیاسی و زیست‌محیطی آن بر منافعش می‌ارزد؟
خواص حیاتی خلیج فارس از بین می‌رود
در این باره اسماعیل کهرم معتقد است در وهله اول انتقال آب از دریای عمان سبب افزایش شوری آب خلیج فارس خواهد شد چراکه در این طرح از آب شیرین استفاده خواهد شد و در نتیجه نمک از آب جدا خواهد شد و به خلیج فارس برمی‌گردد. از این‌رو با انتقال آب و شور کردن خلیج فارس کاری خواهیم کرد که خواص حیاتی خلیج فارس از بین می‌رود.این کارشناس محیط‌زیست در این خصوص به «جهان‌صنعت» گفت: فقط در یک صورت انتقال آب از دریا توجیه پیدا می‌کند و آن هم اینکه برای مصرف شرب باشد وگرنه اگر قرار باشد برای صنعت و کشاورزی این طرح را اجرا کنیم باید در نظر داشته باشیم که اولا آبی که از آب شیرین‌کن به دست آمده برای کشاورزی مناسب نخواهد بود و از طرفی کشاورزی علاوه بر آب، به خاک و هوای مناسب هم نیاز دارد .به گفته کهرم اگر آب و خاک استان‌های مرکزی برای کشاورزی مناسب بود تاکنون به قطب کشاورزی تبدیل شده بود اما این نواحی زمین‌های وسیعی دارد که اغلب شوره‌زار هستند و یا خاک‌های ماسه‌ای که آب را در خود نگه نمی‌دارند.سوای مباحث زیست‌محیطی مشاور رییس سازمان حفاظت از محیط زیست ‌مشکل اصلی چنین طرح‌هایی را مسوولانی می‌داند که به جای آنکه به فکر کشور باشند به دنبال انجام دادن کاری برای استان خود هستند. وی طرح انتقال آب دریای عمان به استان‌های شرقی را نتیجه یزدی بودن سیدمحمد خاتمی و پروژه انتقال آب دریای خزر به فلات مرکزی را نتیجه سمنانی بودن حسن روحانی می‌داند.حال باید دید با توجه به اینکه رضا اردکانیان وزیر نیرو زاده یزد است طرح انتقال آب از دریای عمان به استان‌های شرقی به تصویب وزارت نیرو خواهد رسید؟