ناکارآمدی وزارت کشاورزی عامل اصلی برهم خوردن تعادل بازار

بازار سیب‌زمینی در روزهای اخیر، دستخوش تغییرات متعددی شده است چراکه شائبه‌هایی مبنی بر واردات سیب‌زمینی‌های صادراتی ایران از طریق کشورهای ثالث به داخل کشور با نرخ‌های بالاتر مطرح شده است. حال باید دید که آیا این ادعا واقعیت دارد و علت ایجاد چنین شرایطی در بازار سیب‌زمینی چیست؟
وضعیت بازار سیب‌زمینی این روز‌ها بیشتر به یک کلاف سردرگم شبیه شده است. در روزهای اخیر، گمانه‌هایی مبنی بر اینکه سیب‌زمینی‌های وارداتی در واقع همان سیب‌زمینی‌های تولید داخل هستند که پس از صادرات به کشورهای همسایه، مجدد با نام و برندی دیگر به کشور بازمی‌گردند، مطرح شده است.
این وضعیت در حالی است که وعده‌هایی مبنی بر عرضه سیب‌زمینی با نرخ 29‌هزار و 500 تومان در بازار مطرح شده بود اما همچنان قیمت سیب‌زمینی بالاست و در برخی مناطق شهری قیمت این محصول از مرز 70‌هزار تومان هم عبور کرده است. حال باید دید که آیا چنین ادعایی واقعیت دارد و چه اقداماتی باید برای جلوگیری از بروز این اتفاقات صورت بگیرد؟
پای مافیا در میان است؟
آن‌طور که چندی پیش احمدرضا بخشی، عضو کمیسیون صنایع غذایی اتاق اصناف ایران، درباره علت کمبود سیب‌زمینی به ایلنا گفته، سیب‌زمینی 5/1 برابر نیاز کشور تولید می‌شود و دلیل کمبود این محصول در بازار صادرات است.
براساس اظهارات این فعال صنفی، انبارهایی در کشورهای همسایه وجود دارند که کالاهای ایرانی در این انبارها ذخیره می‌شوند و سپس در زمان کمبود با نام برند ثالث به کشور وارد می‌شوند که قطعا پای مافیا در میان است.
برای صادرات و واردات باید دستورالعمل مشخصی وجود داشته باشد
درباره بازگشت سیب‌زمینی صادراتی به کشور محسن امینی، نایب‌رییس کمیسیون صنایع غذایی اتاق ایران، در گفت‌وگو با تجارت‌نیوز عنوان کرد: هنوز اطلاعات دقیق و موثقی در این باره وجود ندارد. اما باید سازمان‌های گمرک، استاندارد و… این موضوع را مورد بررسی قرار دهند.
او با اشاره به اهمیت وجود یک نظام یکپارچه از تولید تا صادرات تصریح کرد: مشکلات کنونی در بازار سیب‌زمینی، بازتابی از نبود یک نظام جامع و یکپارچه از تولید تا صادرات است. نبود یک برنامه‌ریزی مناسب در بخش‌های کشت، برداشت، خرید تضمینی، صادرات و واردات منجر به نوسان شدید در بازار شده است. این نوسانات به‌گونه‌ای است که گاهی مازاد تولید و گاهی کمبود محصول در بازار وجود دارد.
وی افزود: نمی‌توان هر زمان که کمبود محصول وجود دارد واردات و هر زمان که مازاد محصول وجود دارد، صادرات انجام داد. باید قبل از شروع سال یک دستورالعمل برای انجام تولید، صادرات و واردات همان سال تدوین شود تا هم تولید‍‌کننده و هم صادر‌کننده و واردکننده از برنامه کل سال آگاه باشند. اگر واحد برنامه‌ریزی وزارت جهاد کشاورزی به درستی عمل کند، این مشکلات برطرف می‌شود.
افزایش قیمت سیب‌زمینی از کجا آغاز شد؟
اواسط آذرماه بود که بازار سیب‌زمینی با نوسان قیمت چشمگیری مواجه شد و قیمت آن از 21‌هزار تومان به 31‌هزار تومان رسید. البته این افزایش قیمت تا مرز 60‌هزار تومان در بهمن‌ماه پیش رفت و در حال حاضر در برخی خرده‌فروشی‌ها با قیمت 70‌هزار تومان هم عرضه می‌شود. وعده‌هایی هم درباره توزیع سیب‌زمینی 29‌هزار و 500 تومانی در بازار مطرح شده بود که بررسی بازار به خوبی نشان می‌دهد که این وعده محقق نشده است.
ناکارآمدی وزارت جهاد کشاورزی عامل اصلی نابسامانی بازار
عدم برنامه‌ریزی درست از سوی وزارت جهاد کشاورزی باعث شده تا کالاهایی نظیر سیب‌زمینی که زمانی قیمت مناسبی داشتند، اکنون با افزایش قیمت چشمگیری مواجه شوند. وزارت جهاد کشاورزی با وضع قانون‌ها و دستورالعمل‌های خلق‌الساعه و عدم برنامه‌ریزی مناسب نه‌تنها کمکی به تولید‌کننده، صادرکننده و واردکننده نکرده، بلکه هم به تولید و صادرات و هم به مصرف‌کننده آسیب زده است.
تا زمانی که وزارت جهاد کشاورزی عملکرد خود را اصلاح نکند، این مشکلات برطرف نمی‌شود و حتی ممکن است سایر محصولات هم تحت‌تاثیر قرار بگیرند.