ناکارایی ریز ابزارهای بورسی

«جهان‌صنعت»‌- بورس بعد از منفی‌های پیایی در دو، سه روز اخیر با روند معکوسی مواجه و وارد لاین مثبت شد. این مثبت البته هنوز ناظران و کارشناسان را قانع نکرده است که باعث شده باشد، گزاره برگشت بازار مورد توافق قرار گیرد و فعلا بازار در شرایط رکودی سابق و ارزش پایین معاملات به سیاق هفته‌های اخیر مواجه است. به نظر می‌رسد تا زمانی که نگاه سیاستگذار به ریزابزارها برای تغییر روندها است نباید انتظاری از شیفت بازار به سمت مثبت طولانی‌مدت را داشته باشیم، اما بورس تهران با عملکردی مثبت، یازدهمین ماه سال را بدرقه کرد. با این وجود، ارزش معاملات همچنان در سطوح پایینی قرار دارد که نااطمینانی خریداران را منعکس می‌کند. در پایان معاملات روز میانی هفته، دماسنج اصلی تالار شیشه‌ای با رشد ۳۲/۰ درصدی، معادل ۶ هزار و ۵۷۵ واحد از ارتفاع این شاخص، در سطح دو میلیون و ۷۱ هزار و ۲۹۸ واحدی قرار گرفت. افزایش ارتفاع نماگر اصلی تالار شیشه‌ای در حالی اتفاق افتاد که شاخص هم‌وزن، به ‌عنوان نشان‌‌دهنده روند عمومی قیمت شرکت‌های کوچک و متوسط، عملکردی موازی را به ثبت رساند. شاخص هم‌وزن نیز با رشد ۶۳/۰ درصدی (معادل چهار هزار و ۵۸۳ واحد)، تا پله ۷۲۷ هزار واحدی افزایش یافت. شاخص‌ کل فرابورس نیز با رشد ۵۸/۰ درصدی، معادل ۱۴۲ واحد از ارتفاع این شاخص، در سطح ۲۴ هزار و ۸۳۶ واحدی قرار گرفت. آنچه می‌تواند در حال حاضر بازار را در روند تازه خود حمایت کند، دو تصمیم مهمی است که اختیار آن در دست اهالی ساختمان شیشه‌ای میرداماد و در راس آنها رییس بانک مرکزی است. ابتدا تصمیم در ارتباط با نرخ ارز نیما و کاهش فاصله چشمگیر آن با دلار آزاد و در گام بعدی به صدا درآوردن سوت پایان ماجرای گواهی سپرده خاص ۳۰ درصدی، دو اقدامی است که تاثیر مثبتی بر بازار سرمایه خواهد گذاشت. کارشناسان انتظار دارند فضای تعادلی حاکم بر معاملات ادامه یابد. در صورتی که سیگنال مثبتی از سمت بانک مرکزی به بورس تهران مخابره شود، پایدار شدن روند تازه بازار، دور از انتظار نیست.
اقدامات غیر‌موثر سیاستگذار بورسی
پیام الیاس‌کردی کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگو با «جهان‌صنعت» اظهار کرد:‌ واقعیت این است این موضوع که بگوییم بازار برگشته است یا خیر، جای بحث دارد. نمی‌دانیم که دقیقا برای بازار چه اتفاقی افتاده و آیا برگشته است یا خیر، ولی بازار روی حدود ۲ میلیون و ۵۰ هزار واحد با توجه به اینکه یک کف حمایتی داشت، برگشتی را انجام داده، اما برگشت چندان قوی نبوده است. او ادامه داد: در این باره باید چند نکته را ذکر کنیم. نکته اول اینکه اگر ارزش معاملات را نگاه کنیم می‌بینیم که این ارزش هیچ تغییری با هفته قبل نکرده و هیچ اتفاق ویژه‌ای نیفتاده است. اگر بخواهیم در مورد تعداد نمادهای مثبت و منفی صحبت کنیم مشاهده می‌کنیم که در این مدت باز هم اتفاق مثبتی نیفتاده، بلکه صرفا یک کف‌بندی در بازار به دلیل حمایت ۲ میلیون و ۵۰ هزار واحد انجام شده است و با ریزابزارهای بازار مثل بازارگردانی بازی می‌شود.
اینکه بازارگردانی را متوقف می‌کنیم معنی‌اش این است که آن را می‌بندیم و این سینگال را می‌دهیم که اگر بازار مقداری مثبت شود، بازارگردانی مجدد باز می‌شود تا بازار دقیقا از آنجا ریزش کند؛ معنی این کار دقیقا این است. الیاس‌کردی عنوان کرد: وقتی می‌بینیم کاری مثل بازارگردانی به درد بازار ما نمی‌خورد و در روزهای منفی و مثبت عملکردی ندارد، چرا آن را به کلی حذف نمی‌کنیم و به دنبال اصلاح آن می‌رویم؟ آن هم با شرایط فعلی بازار سرمایه. این کارشناس بورس تصریح کرد: با دست زدن به فاکتورهای بازار و ریز‌ابزارها کاری از پیش نمی‌بریم. مشکل بازار ما نبودن تقاضا است و نبودن تقاضا هم دلیل دارد. وقتی نرخ بهره ۳۰ درصد شده، مشخص است که تقاضایی روی بازار وارد نمی‌شود. وقتی دولت به صنایع نگاه می‌کند تا فاکتورهایی را تغییر دهد و پولی را بالا ببرد و با پالایشی‌ها و مالیات‌ها بازی می‌کند، مشخص است که کسی سمت بازار نمی‌آید. پول‌های بزرگ هم دلایل خودشان را دارند که وارد بازار نمی‌شوند.
آنها می‌گویند وقتی در مورد صنایع پتروشیمی و پالایشی این اتفاقات افتاد، از کجا معلوم که در صنعت دامداری یا صنعت غذایی یا لاستیک و کاشی و سرامیک این اتفاقات تکرار نشود؟ واقعیت این است که فضا به سمتی می‌رود که دولت به جای اینکه کار درست را انجام دهد و از بازار سرمایه به عنوان فروش سهام استفاده کرده و تامین مالی کند مستقیما به سمت صنایع می‌رود و با تغییر نرخ‌ها و مصوبات و مالیات‌ها دستکاری انجام می‌دهد. او در بخش دیگری از صحبت‌هایش گفت: به نظرم تا ۱۵ اسفند تکلیف دلار مشخص می‌شود. به نظر می‌رسد دلار تا زیر ۶۰ هزار تومان تا پایان سال بسته شود. دلار زیر ۶۰ هزار تومان اتفاق ویژه‌ای برای بازار سرمایه نیست و انتظارات به سال جدید موکول می‌شود.