نبرد «بی‌بی» برای بقا

گروه جهان- بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر اسراییل در روزهای آینده در آستانه از دست دادن منصب سیاسی خود است. ائتلافی از دشمنان و متحدان سابق امیدوارند که پارلمان اسراییل طی هفته آینده دولت جدید خود را تشکیل دهد تا دوران نخست‌وزیر طولانی‌مدت نتانیاهو به پایان برسد. اما به باور تحلیلگران، نتانیاهو بدون هیچ‌گونه جنگی صحنه را ترک نخواهد کرد، در این صورت نگرانی‌هایی درباره بروز خشونت احتمالی نیز وجود دارد.
«بی‌بی» برای ماندن در سمت خود مبارزه می‌کند. او پس از یک دوره ۱۲‌ساله نخست‌وزیری، نمی‌تواند خود را خارج از دایره قدرت تصور کند، به ویژه آنکه پرونده‌های قضایی نیز او را دنبال می‌کند و اگر نفتالی بنت و لپید بتوانند تشکیل کابینه دهند، محاکمه نتانیاهو حتمی است. ائتلاف این دو رهبر اسراییلی حول محور مخالفت با نتانیاهو است، از این رو می‌توان نام این ائتلاف را «ائتلاف اخراج نتانیاهو» نامید.
اسراییل در آستانه برچیده شدن حکومت نتانیاهو قرار دارد، با این حال هنوز جنگ نتانیاهو برای ماندن در قدرت تمام نشده و در صورتی که قدرت را از دست دهد، در برابر نبرد دیگری در داخل حزب لیکود جای می‌گیرد.
سخنگوی پارلمان اسراییل (کنست) اعلام کرده که جلسه رای اعتماد احتمالی به کابینه ائتلافی «یائیر لپید‌- نفتالی بنت» که می‌تواند به ۱۲ سال نخست‌وزیری بنیامین نتانیاهو پایان دهد در ظرف یک هفته آینده برگزار خواهد شد. هرچند تاریخ دقیق این جلسه سرنوشت‌ساز هنوز اعلام نشده، قرار است که این رای‌گیری تا دوشنبه آینده (۱۲ ژوئن) برگزار شود.
یاریو لوین سخنگوی کنست در بیانیه خود گفت که تاریخ نهایی رای‌گیری درباره سی‌وششمین دولت اسراییل در آینده نزدیک به اعضای پارلمان اطلاع داده خواهد شد. اگر کابینه لپید‌-بنت نتواند حمایت اکثریت پارلمان را به دست آورد، اسراییل احتمالا باید پنجمین انتخابات در کمتر از دو سال را برگزار کند. در صورت کسب اکثریت در کنست، نفتالی بنت و یائیر لپید هر یک به ترتیب به مدت دو سال نخست‌وزیر خواهند شد. هفته گذشته احزاب مخالف بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسراییل، بر سر تشکیل کابینه ائتلافی به توافق رسیدند؛ قرار است کابینه‌ای با حضور هشت حزب در اسراییل تشکیل شود.
پس از اینکه ائتلاف دولتی میان لاپید و بنت از تصمیم خود برای تشکیل دولتی جدید خبر داد، برخی از رهبران حزب لیکود احساس می‌کنند که قدرت این حزب در خطر قرار گرفته است. اگر کنست به دولت جدید رای اعتماد دهد، به ۱۲ سال نخست‌وزیری نتانیاهو پایان می‌دهد.
این در حالی است که بنیامین نتانیاهو رقبای خود را به تلاش برای تشکیل یک دولت چپ خطرناک متهم کرده است. او از نمایندگان راستگرای ائتلاف جدید خواسته است که با دادن رای منفی، کار درست را انجام دهند. اخیرا گروهی از خاخام‌های نزدیک به جناح راست افراطی در فراخوانی از پیروان خود خواسته‌اند هر آنچه در توان دارند انجام دهند تا این دولت تشکیل نشود. این موضع گیری‌ها باعث شده است که سازمان امنیت داخلی اسراییل (شین بت) در مورد خطر وقوع یک ترور سیاسی هشدار بدهد.
در همین حال یولی ادلشتاین وزیر بهداشت اسراییل ضمن اعلام تمایل خود برای رقابت بر سر ریاست حزب لیکود، بر لزوم کنار رفتن نتانیاهو از قدرت تاکید کرد. او می‎گوید که آماده است جانشین نتانیاهو در ریاست حزب لیکود شود. یولی ادلشتاین وزیر بهداشت اسراییل با افراد برجسته در حزب لیکود دیدار کرده و خواهان برخورداری از حمایت آنها برای جانشینی او پس از بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر و رییس کنونی لیکود شد.
ادلشتاین در اظهاراتی غیرعلنی گفت: باید نتانیاهو ۷۱‌ساله را که از ۱۹ سال قبل ریاست این حزب را برعهده دارد، جایگزین کرد. این در حالی است که به گزارش منابع خبری، نتانیاهو برای برگزاری انتخابات زودهنگام ریاست این حزب در نزدیک‌ترین زمان ممکن برنامه‌ریزی می‌کند تا مجددا عهده‌دار ریاست حزب لیکود شود. دفتر ادلشتاین در این خصوص اعلام کرد: ماموریت مشترک همه ما به شکست کشاندن دولتی است که به آرای فهرست عربی متکی است. معمولا، این وزیر مردم را با صدای خود در خصوص مسائل مربوط به تصمیمات مهم مطلع می‌کند، نه از طریق منابع ناشناس. در سال ۲۰۱۹ جدعون ساعر، رییس کنونی حزب «امید جدید» با نتانیاهو بر سر ریاست «لیکود» رقابت کرد، اما در مقابل او شکست خورد.
یائیر لاپید و نفتالی بنت، روسای احزب «یش عتید» و «یمینا» پیش از این بر سر تشکیل کابینه و نخست‌وزیری چرخشی به توافق رسیدند. تشکیل کابینه جدید در اراضی اشغالی را می‌توان پایان دوران سیاسی نتانیاهو توصیف کرد. بنت پیش از این اعلام کرد که خواهان برگزاری نشست رای اعتماد کنست در روز چهارشنبه شده و یائیر لاپید نیز موکول کردن رای‌گیری به هفته آینده را تصمیمی نادرست توصیف کرده بود.
سران هشت حزب تشکیل‌دهنده ائتلاف جدید در اسراییل، یکشنبه گذشته تشکیل جلسه دادند. در این جلسه، علاوه بر نفتالی بنت، یائیر لاپید رییس حزب «یش عتید»، بنی گانتز رییس حزب «آبی و سفید»، آویگدور لیبرمن رییس حزب «اسراییل خانه ما»، گیدئون ساعر رییس حزب «امید جدید»، ماراو میکائیلی رییس حزب کارگر، نیتزان هورویتز رییس حزب «مرتس» و منصور عباس رییس «فهرست عربی متحد»، حضور داشتند.
جزئیات توافق دولت ائتلافی بنت و لاپید
رسانه‌های عبری جزئیات توافق رهبر حزب «یمینا» و «آینده‌ای هست» اسراییل برای تشکیل دولت جدید این رژیم و کنار زدن بنیامین نتانیاهو را فاش کردند. طبق این گزارش، این توافق شامل ۳۰ بند است که بر این موضوع تاکید دارد که دولت بعدی کار خود را در زمینه‌های مدنی و اقتصادی در اراضی اشغالی متمرکز خواهد کرد و در مدت کوتاهی برای تصویب بودجه دولت برای سال‌های آینده تلاش خواهد کرد.
طرف‌های حاضر در دولت ائتلافی لاپید و بنت توافق کردند قانونی را وضع کنند که مدت نخست‌وزیری را هشت سال و یا دو دوره تعیین کند. در این توافق اشاره‌ای به وضع قانونی برای ممانعت از نخست‌وزیر و یا کاندید شدن شخص متهم به جرایم جنایی نشده است.
قدس
در رابطه با قدس نیز در این توافق آمده است که دولت برای رشد و شکوفایی قدس به عنوان پایتخت اسراییل تلاش خواهد کرد و به تقویت و گسترش ساخت‌و‌ساز در آن ادامه می‌دهد و آن را به یک پایتخت پویا و مدرن تبدیل می‌کند. در این توافق همچنین آمده است که به منظور تثبیت موقعیت قدس به عنوان مرکز حکومت، طی مدت کوتاهی پس از تحلیف دولت جدید، کلیه دفاتر رسمی و مقرهای موسسات دولتی به قدس منتقل می‌شوند.
سازوکارهای فعالیت دولت
طبق این توافق، قرار است که ۲۸ وزیر و شش معاون وزیر، کابینه دولت جدید اسراییل را تشکیل دهند و کابینه امنیتی (کابینه کوچک) نیز متشکل از ۱۲ وزیر است که به طور مساوی بین اردوگاه‌های راست، چپ و میانه تقسیم شده‌اند. توافق مذکور همچنین بر عدم دادن هر پست دولتی به نفتالی بنت در صورتی که دولت از کنست رای اعتماد نگیرد، تاکید دارد.
طبق توافق، در جلسه عمومی دولت و جلسات مختلف وزرا، موضوعاتی که پس از توافق نخست‌وزیر و نخست‌وزیر علی البدل به تصویب رسیده‌اند، مورد بحث قرار خواهد گرفت و هر دو دارای حق وتوی متقابل هستند. قدرت رای دادن در جلسه عمومی دولت و کمیته‌های وزرا بین دو بلوک برابر خواهد بود و هر نخست‌وزیر مسوولیت وزرای بلوک خود را برعهده خواهد داشت.
این توافق همچنین به آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسراییل خانه ما»، میراو میخائیلی، رهبر حزب کار و نیتسان هوروویتس، رییس حزب چپ‌گرای مرتس این حق را می‌دهد که به پیوستن هر حزب و یا فراکسیون پارلمانی به اپتلاف دولت اعتراض کنند.
دستاورد عرب‌ها، لیبرمن و ساعر
توافق با منصور عباس رهبر حزب موسوم به فهرست یکپارچه عرب‌ها نیز بر توقف اجرای «قانون کامینتس» (که به دولت اختیارات گسترده در مسائل شهرک‌سازی و کوچاندن و تخریب خانه‌ها را می‌دهد) تا سال ۲۰۲۴، توقف تخریب در النقب، تعیین یکی از اعضای این حزب به عنوان معاون وزیر در دفتر نخست‌وزیر و اختصاص بودجه‌ای معادل نیم‌میلیارد شکل (واحد پول اسراییل) برای پروژه‌های جامعه عرب مبتنی است. این توافق‌ها همچنین همه طرف‌های ائتلاف را موظف می‌کند علیه هر قانونی که موجب تغییر وضعیت موجود در رابطه میان دین و دولت شود، رای دهند.
توافق با گدعون ساعر رییس حزب امید نو جدا شده از لیکود هم بر تصویب قانونی برای تقسیم منصب مشاور قضایی دولت، تصویب طرحی برای جلوگیری از تسلط فلسطینی‌ها بر منطقه موسوم به منطقه C و تعیین ساعر به عنوان معاون نخست‌وزیر در دوره نخست‌وزیر بنت از دیگر توافقات است و در دوره نخست‌وزیری لاپید نیز بنی گانتس، وزیر جنگ کنونی این رژیم معاون وی خواهد بود.
با لیبرمن نیز توافق شده است که یک وزارتخانه در رابطه با بخش کشاورزی ایجاد شود که منحصرا به مسائل مربوط به مناطق النقب و الجلیل می‌پردازد. این توافق همچنین شامل گسترش محوطه دیوار براق برای یهودیان می‌شود.
در این توافق همچنین به تصویب قوانینی برای تسهیل روند تقسیم فراکسیون‌های پارلمانی اشاره شده است که هدف آن تسهیل جدایی احتمالی اعضای کنست از لیکود است. کانال ۱۲ تلویزیون اسراییل نیز اعلام کرد که در صورت تصمیم فهرست یکپارچه عرب‌ها به کناره‌گیری از دولت، این بند می‌تواند جایگزینی برای این فهرست در دولت ائتلافی ارائه دهد.