نبرد فرهادی با بزرگان سینمای جهان

امسال اصغر فرهادی، جعفر پناهی، پناه پناهی و محمدرضا میقانی چهار ایرانی در مهم‌ترین جشنواره سینمایی جهان هستند. جشنواره کنِ سال گذشته ابتدا به تاخیر افتاد و در پایان اصلا برگزار نشد. ۵۶ فیلم را به عنوان فیلم‌های «کن ۲۰۲۰» معرفی کردند که اینجا و آنجا در جشنواره‌های دیگری که برخی به صورت مجازی برگزار شدند (مثل جشنواره نیویورک ۲۰۲۰ و ساندنس و برلین ۲۰۲۱) نمایش یافتند، اما کن هرگز حاضر نشد مثل این جشنواره‌ها «جشنواره مجازی» برگزار کند و در این زمینه مقاومت کرد.
کن ۲۰۲۱ با دو ماه تاخیر از ۶ تا ۱۷ ژوئیه، این جشنواره دوباره بازمی‌گردد. از زمانی که کرونا آمده، از سه جشنواره مهم دنیا (کن، برلین و ونیز) تنها یک مورد به صورت حضوری برگزار شد و آن هم جشنواره ونیز بود که در آگوست ۲۰۲۰ بسیار محدودتر از همیشه برگزار شد. کنِ امسال هم شاید به اندازه سال‌های معمول منتقد و خبرنگار نداشته باشد اما مسوولانش همه می‌کوشند تا آن ‌را در باشکوه‌ترین سطح ممکن برگزار کنند تا با غرشی بلند، بازگشت سینمای جهان اعلام شود. برخی از منتقدان مشهور آمریکایی مثل مانولا دارگیس از «نیویورک‌تایمز» و جاستین چانگ از «لس‌آنجلس‌تایمز» حاضر نشدند برای شرکت در کن از اقیانوس اطلس عبور کنند و به کن بیایند. اما خیال خوانندگان «ایندیپندنت فارسی» آسوده که ما با گزارش‌های هر روزه از کن در خدمت شما خواهیم بود.
امسال با توجه به انباشت دوران تعطیلی سینماها و جشنواره‌ها بیش از ۲۵۰۰ فیلم به کن ارائه شدند و برای همین بخش مسابقه امسال بزرگ‌تر از حد معمول است. ۲۴ فیلم در بخش مسابقه حضور خواهند داشت تا برای دستیابی به بزرگ‌ترین افتخار سینمای جهان، یعنی نخل طلا، رقابت کنند. گلایه همیشگی عدم‌حضور جدی کارگردانان زن، امسال هم برطرف نشده است. از ۲۴ فیلم‌ حاضر در مسابقه تنها چهار فیلم به کارگردانی زنان است که سه نفرشان فرانسوی هستند و یک نفر ایلدیکو انیدی اهل مجارستان است. در کل تاریخ کن تنها یک زن موفق به کسب نخل طلا شده و آن هم جین کمپیونِ نیوزیلندی برای «پیانو» در سال ۱۹۹۳ بود.
کن در یکی از موارد اصلی اعتقادی خود نیز به پافشاری ادامه می‌دهد و امسال هم حاضر به پذیرش فیلمی از نتفلیکس نشده است. به این دلیل که این شبکه حاضر نیست از قانون کن پیروی کند و فیلم‌های خود را پیش از نمایش اینترنتی در سینماهای فرانسه نشان دهد. آقای فرمو گفته دست‌کم دو فیلم نتفلیکس بود که او دوست داشت در کن ببیند اما باز هم توافق حاصل نشد.
کن؛ پرچهره مثل همیشه
اسپایک لی کارگردان شهیر آمریکایی، که قرار بود رییس هیات داوران کن ۲۰۲۰ باشد حالا برای ایفای همین نقش به کن ۲۰۲۱ آمده است. فیلم «پنج هم‌خون» خود او سال گذشته خیلی دیده نشد اما حضورش در کن دوباره توجه‌ها را به این سینماگر مولف جلب می‌کند. علاوه بر آقای لی، هیات داوران امسال همه سینماگر هستند به جز میلن فارمر خواننده کانادایی- ‌فرانسوی. بنا بر چند دهه اخیر خبری از حضور منتقدان در هیات داوران نیست. از میان بازیگران سونگ کانگ هوی کره‌ای حضور دارد که در کن ۲۰۱۹ با «انگل» به چهره‌ای جهانی تبدیل شد؛ و طاهر رحیم، بازیگر فرانسوی الجزایری‌تبار. مگی گیلنهال و ملانی لوران دو بازیگر زن حاضر در هیات داوران هستند که تجربه کارگردانی فیلم نیز دارند. کلبر مندونسا فیلیوی برزیلی، جسیکا‌هاسنر اتریشی و متی دیوپِ فرانسوی- ‌سنگالی که در کن ۲۰۱۹ با «آتلانتیک» درخشیدند از دیگر اعضای هیات داوران هستند.
بین کارگردانان حاضر در بخش مسابقه نگاه ایرانی‌ها طبعا جلب اصغر فرهادی است، نام‌آورترین کارگردان زنده ایرانی جهان که با چندین‌بار حضور در کن و کسب دو جایزه اسکار از مهم‌ترین نام‌های سینمای جهان است. آقای فرهادی با فیلم «قهرمان» در بخش مسابقه حضور دارد که اطلاعات بسیار اندکی راجع به آن به بیرون درز کرده است. این فیلم که پیش از شروع جشنواره توسط استودیو آمازون خریداری شده، در شیراز فیلمبرداری شده است و تدوین آن برعهده همکار قدیمی فرهادی، ‌هایده صفی‌یاری، است. فرهادی فیلم قبلی‌اش، «همه می‌دانند» را با برخی از مشهورترین بازیگران جهان همچون خاویر باردم و پنه‌لوپه‌کروز به زبان اسپانیایی ساخت؛ فیلمی که افتتاحیه کن در سال ۲۰۱۸ بود اما به اندازه فیلم‌های قبلی او مثل «جدایی نادر از سیمین» و «فروشنده» با اقبال مواجه نشد. فرهادی این بار همان طور که وعده داده بود به موضوعات ایرانی و زبان فارسی بازگشته است. امیر جدیدی که در سال ۱۳۹۶ برای «عرق سرد» و «تنگه ابوقریب» سیمرغ بلورین بهترین نقش اول مرد را گرفت به نظر بازیگر اصلی فیلم است. دیگر بازیگر فیلم، محسن تنابنده ۴۶ ساله است که تا به حال چهار بار سیمرغ بلورین برده و علاوه بر بازیگری در رشته فیلمنامه‌نویسی نیز نامزد این جایزه شده است. بازیگر زن اصلی فیلم فرشته صدرعرفایی است که او را علاوه بر بازیگری به عنوان گوینده و عروسک‌گردان و همکاری با کامبوزیا پرتوی، همسر سابقش می‌شناسیم. دختر آقای فرهادی، سارینا فرهادی، در «جدایی نادر از سیمین» در نقش ترمه درخشید و جهانی شد و حتی خرس نقره‌ای جشنواره برلین را به طور مشترک با لیلا حاتمی و ساره بیات از آن خود کرد. البته او را حتی در سنین پایین‌تر ۴ و ۹ سالگی در دو فیلم ساخته مادرش، پریسا بخت‌آور، یعنی «پشت کنکوری‌ها» و «دایره زنگی» هم دیده بودیم. سارینا که حالا ۲۲‌ساله شده با «قهرمان» برای اولین‌بار به بزرگ‌ترین جشن سینمایی جهان، کن،‌ می‌آید.
داستان فیلم هنوز معلوم نیست، اما «هالیوود ریپورتر» در موردش نوشته: «روایت پرتعلیق فیلم به نظر بازگشتی است به حیطه آشنای فرهادی: درامِ خانگی دعواهای درونی خانواده با صمیمیتی خاص و ظریف.» شهرت فرهادی باعث شده از همین حالا این فیلم جزو شانس‌های کسب جایزه در کن تلقی شود.
فرهادی اما رقبای سفت و سختی دارد. فیلم افتتاحیه امسال، فیلمِ موزیکال «آنت» ساخته لئوس کاراکس است، کارگردان شاعرمآب فرانسوی که حالا نخستین فیلم انگلیسی خودش را با بازی آدام درایور و ماریون کوتیار ساخته است. این دو به ترتیب نقش یک کمدین استندآپ و یک بازیگر مشهور اپرا را بازی می‌کنند و داستان فیلم حول دختر بااستعدادشان می‌گذرد.
اعلام زمان نمایش «قهرمان»
جشنواره فیلم کن، برنامه کامل نمایش فیلم‌های حاضر در بخش‌های گوناگون هفتاد و چهارمین دوره این رویداد سینمایی را منتشر کرد. براین اساس فیلم «قهرمان» به کارگردانی اصغر فرهادی که نماینده سینمای ایران در بخش رقابتی اصلی کن ۲۰۲۱ است، اولین نمایش جهانی خود را ساعت ۱۵:۳۰ روز ۱۳ ژوئیه (۲۲ تیر) در سالن اصلی گرند لومیر کاخ جشنواره تجربه خواهد کرد و روز پس از آن ۱۴ ژوئیه (۲۳ تیر) ساعت ۹:۳۰ در سالن IMAX مجموعه بزرگ سینمایی تازه تاسیس CINEUM به نمایش گذاشته می‌شود.
«قهرمان» که در مجموع پنج نمایش در کن خواهد داشت در ادامه در همان روز (۱۴ ژوئیه، ۲۳ تیر) ساعت ۱۱:۳۰ بار دیگر در سالن اصلی «گرند لومیر» کاخ جشنواره، ۱۵ ژوئیه (۲۴ تیر) ساعت ۱۲:۳۰ در سالن Screen X مجموعه سینمایی جدید CINEUM و در نهایت ۱۶ ژوئیه (۲۵ تیر) ساعت ۸:۳۰ در سالن «SALLE DU SOIXANTIÈME» جشنواره کن نمایش خواهد داشت.