نرخ‌های کاذب؛ بلای جان مستاجران

گروه مسکن- این روزها شاهد درج قیمت‌های غیر‌منصفانه و غیر‌منطقی در برخی آگهی‌های بازار مسکن هستیم؛ آگهی‌هایی که در وب‌سایت‌های اینترنتی به وفور یافت می‌شوند. تلاطم و التهاب بازار املاک و مستغلات کشور ناشی از عوامل گوناگونی است. یکی از این دلایل قیمت‌سازی وب‌سایت‌های اینترنتی است؛ موضوعی که با تشدید ناآرامی در این بازار سبب افزایش نگرانی متقاضیان بازار، به خصوص اجاره‌نشینان شده است. برخی معتقد هستند که حذف قیمت مسکن در فضای مجازی می‌تواند مشکلات را حل کند اما به نظر می‌رسد این راهکار کوتاه‌مدت بوده و برای اینکه این بازار به تعادل برسد باید ساخت‌و‌ساز را گسترش داد تا عرضه و تقاضا همخوانی داشته باشد.
نتایج حذف دستوری قیمت‌ها در سال ۹۹
قیمت‌گذاری در فضای مجازی باعث شده تا صاحبخانه‌ها هر قیمتی که مدنظرشان است را در سایت‌ها بگذارند و با حذف قیمت‌ها شاید جو روانی از این بازار کاسته شود، اتفاقی که چند سال پیش رخ داد. حذف قیمت از آگهی‌های آنلاین شاید برخی مشکلات را کم کند.
حذف قیمت‌گذاری از سایت‌ها در سال ۹۹ نیز با پیگیری‌های اتحادیه مشاوران املاک از دستگاه قضایی ممنوعیت درج قیمت در پلتفرم‌های آنلاین آگهی املاک به آنها ابلاغ شد.
این اتفاق با استقبال زیادی از جانب نمایندگان مجلس، رییس اتحادیه مشاوران املاک و وزارت راه‌و‌شهرسازی مواجه شد، چراکه آنها این اتفاق را عامل بازگشتن ثبات و آرامش به بازار مسکن می‌دانستند.
این در حالی بود که با گذشت کمتر از دو ماه از آن اتفاق، نه‌تنها رشد قیمت مسکن متوقف نشد، بلکه حدود ۲۰ درصد نیز افزایش یافت. حتی گزارش تحولات بازار مسکن شهر تهران که توسط بانک مرکزی منتشر می‌شد نیز، نشان داد که متوسط قیمت خرید و فروش مسکن با گذشت تنها ۶ ماه از حذف دستوری قیمت‌ها از پلتفرم‌های آنلاین بیش از ۶۰ درصد بالا رفت.
سوءاستفاده مشاوران املاک بدون مجوز از فضای مجازی
نایب‌رییس اول اتحادیه مشاوران املاک تهران درخصوص قیمت‌های مستاجران گفت: واقعیت این است که دولت سیزدهم وارث کم‌کاری‌های دولت‌های قبل در بخش مسکن است.
داود بیگی‌نژاد در ادامه افزود: مشاوران املاک بازوی توانمند اطلاعات مسکن هستند که می‌توانند به موجر و مستاجر کمک و قیمت‌ها را کنترل کنند، چرا که روند صعودی قیمت‌ها از فضای مجازی استارت خورد. با توجه به اینکه نظارتی هم بر فضای مجازی نیست و حتی شاید برخی از این کسانی که در فضای مجازی آگهی می‌گذارند مجوز فعالیت شغلی در رسته مشاوره املاک را ندارند، باعث افزایش قیمت خواهند شد.
نایب‌رییس اول اتحادیه مشاوران املاک تهران در ادامه از ابتدای فروردین اعلام کرد که فضای مجازی کنترل شود چرا که هر فردی هر قیمتی برای واحد خود در نظر می‌گیرد و در فضای مجازی گذاشته می‌شود و بارها تاکید کرده‌ایم که فضای مجازی کنترل شود. در حال حاضر افرادی که در فضای مجازی فعال هستند فاقد مجوزند، آن هم به دلیل اینکه مالیات ندهند فضای مجازی را برای فروش و اجاره انتخاب می‌کنند که با محدودیت این فضا می‌توان مقابل این مشاوران املاک‌هایی که مجوز ندارند، ایستاد. از سوی دیگر اگر قرار است صاحبخانه‌ها در فضای مجازی موردی را آگهی کنند، احراز هویت انجام شود که صاحبخانه حتما آگهی را گذاشته باشد.
لزوم کاهش بار روانی در بازار مسکن
بیگی‌نژاد در خصوص اینکه در چند سال گذشته قیمت‌ها از فضای مجازی حذف شده بود آیا این راهکار تاثیری دارد، به مهر گفت: این راهکار درستی است. در آن زمان آگهی‌ها در فضای مجازی بود و نبود قیمت‌ها بار روانی‌ای که امروزه ایجادشده را نداشت، از سوی دیگر قیمت‌های کذب هم منتشر نمی‌شد بهترین راه اگر قرار است در فضای مجازی گذاشته شود قیمت‌گذاری‌ها برداشته شود. داود بیگی‌نژاد بیان کرد: از مردم درخواست دارم فقط در سه ماه دنبال اجاره خانه نباشند که پیک اجاره باعث افزایش گرانی شود بلکه در طول زمان‌های متفاوت قراردادها تنظیم شود و خانه‌ها اجاره داده شوند تا قیمت‌ها در یک برهه زمانی افزایش پیدا نکند.
نرخ اجاره‌بها؛ تابعی از شرایط اقتصاد کشور
نایب‌رییس اول اتحادیه مشاوران املاک همچنین با بیان «سایت‌های اینترنتی برای مسکن قیمت‌سازی می‌کنند»، خواستار نظارت بر این سایت‌ها برای ساماندهی بازار مسکن شد. بیگی‌نژاد در پاسخ به این پرسش که آیا مشاوران املاک نقشی در افزایش قیمت‌ها در بازار مسکن (اجاره) دارند،‌ اظهار کرد:‌ قیمت مسکن و به تبع آن نرخ اجاره‌بها مسکن تابعی از شرایط موجود اقتصاد کشور است. او ادامه داد: در کسوت اینکه مشورت دهیم و کارشناسی ارائه دهیم، مشاوران املاک می‌خواهند کار انجام دهند. همیشه تمایل به شدن است. ذات شغل مشاوران املاک این است که افراد را به تنظیم قرارداد سوق دهند تا در قبال آن دستمزد را در قالب کمیسیون تعریف‌شده، دریافت کنند. او تصریح کرد: حال فرض کنید از مستاجری که طی سال‌های قبل مبلغ کمی برای اجاره دریافت می‌شد، به یکباره بخواهیم چندین برابر اجاره دریافت کنیم. با این کار درآمد مشاوران املاک به خطر می‌افتد. او توضیح داد: از این رو مشاوران املاک هیچ‌گونه تمایلی به افزایش قیمت‌ها در بازار مسکن ندارند، چون زمانی که قیمت‌ها متعادل است و توانایی افراد امکان انجام معامله در فروش و اجاره را می‌دهد، برای مشاوران بسیار بهتر است.
بازار اجاره تحت تاثیر کمبود واحدهای مسکونی
نایب‌رییس اول اتحادیه مشاوران املاک با اشاره به کم‌کاری دولت قبل در ساخت‌و‌ساز مسکن، در دولت‌های یازدهم و دوازدهم مجموع واحدهای ساخته‌شده حدود ۴ میلیون واحد بود، این در حالی است که سالانه باید حدود ۲/۱ میلیون واحد در کشور ساخته شود؛ این یعنی حدود ۶ میلیون کمبود مسکن. بیگی‌نژاد گفت: این مساله باعث شده خانه جدید وارد بازار مسکن نشود و بازار اجاره تحت‌تاثیر این کم‌کاری قرار گرفته است. او با اشاره به برنامه دولت برای حمایت از اجاره‌نشین‌ها ادامه داد: مشاوران املاک از تعیین سقف افزایش قیمت قراردادهای اجاره‌بها حمایت می‌کنند که باعث می‌شود، بتوانیم در زمین مشاوران بازی کنیم. او درباره نقش مشاوران املاک در نوسانات قیمت بازار مسکن گفت: مشاوران املاک در بازار تاثیرگذار هستند اما تعیین‌کننده نیستند. حدود ۷۰ سال است که درباره شغل مشاور املاکی قانون به تصویب رسیده است. اگر بخواهیم برچسب عامل افزایش قیمت را به مشاوران املاک بچسبانیم در این صورت چطور در سال‌هایی که در بازار مسکن دچار رکود هستیم ولو با تلاش مشاوران املاک اتفاقی نمی‌افتد. او تاکید کرد: واقعیت این است که میزان عرضه واحدهای مسکونی در موضوع فروش با قیمت‌ها در اجاره رابطه مستقیمی دارد. به هر میزان که در موضوع عرضه (فروش)، مسکن کمتر باشد به همان نسبت در دوره‌های بعدی برای تهیه ملک اجاره‌ای دچار مشکل خواهیم شد. او با اشاره به اینکه عقب‌ماندگی دولت قبل برای دولت سیزدهم به ارث مانده است، اظهار کرد: دولت سیزدهم باید به فکر تولید مسکن برای جبران کم‌کاری‌ها باشد برای بازار اجاره برنامه‌ریزی کند.
لزوم نظارت بر وب‌سایت‌های اینترنتی
نایب‌رییس اول اتحادیه مشاوران املاک با اشاره به آغاز فصل جابه‌جایی مستاجران از اواخر خرداد تا اواسط مردادماه گفت: امروز قیمت‌سازی بازار مسکن در بستر فضاهای مجازی صورت می‌گیرد. در زمان حاضر فایل آنچنانی برای اجاره مسکن برای مشاوران املاک نیامده است.
بیگی‌نژاد تاکید کرد: هنوز مالکی برای ارائه فایل اجاره مسکن به مشاوران املاک مراجعه نکرده‌اند. اما متاسفانه از اواخر اسفند سال گذشته، سایت‌های اینترنتی با قیمت‌سازی، بازار اجاره را دچار التهاب کرده‌اند. او خواستار نظارت بر سایت‌های اینترنتی شد و گفت: متاسفانه هیچ نظارت مستمر و مثمری بر این سایت‌ها وجود ندارد. فکر می‌کنم فضای مجازی برای آنکه فضای حقیقی که مشاوران املاک در آن هستند را تحت‌الشعاع قرار دهد بر اساس برنامه‌ریزی صورت گرفته به دنبال مخدوش کردن بنگاه‌های املاک است. او افزود: این در صورتی است که مشاوران املاک هنوز وارد بحث اجاره مسکن نشده‌اند. روی عملکرد مشاوران املاک نظارت وجود دارد،‌ اما بر عملکرد سایت‌های اینترنتی نظارتی نمی‌شود.