نرخ برنج ترمز برید

هر کیلو برنج در مازندران ۸۰ هزار تومان، در تهران ۹۲ هزار تومان

گروه بازرگانی- تمرکز دولت سیزدهم بر خودکفایی در تولید برنج آن هم در زمانی که کشور با بحران آب مواجه است، بازار برنج را به شدت تحت تاثیر قرار داده است. در واقع روند آهسته و کند واردات برنج در شرایطی که بازار کشور با کمبود تولید روبه‌رو است و نیاز به واردات دارد، شرایطی را ایجاد کرده که با افزایش قیمت‌های جدیدی در بازار این محصول پرمصرف روبه‌رو هستیم. در حال حاضر بررسی‌ها از سطح بازار نشان می‌دهد که قیمت هر کیلو برنج هندی در خرده‌فروشی‌ها ۳۰ تا ۳۴ هزار تومان، برنج پاکستانی ۳۲ تا ۳۶ هزار تومان، برنج طارم ۶۳ تا ۹۲ هزار تومان، شیرودی ۴۵ تا ۵۰ هزار تومان و ندا ۴۰ تا ۴۵ هزار تومان بوده که نسبت به ماه‌های اخیر ۱۵ تا ۳۰ هزار تومان افزایش داشته است. در این میان آمار منتشرشده از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) نشان می‌دهد که قیمت انواع برنج، شکر و گوشت در آذر امسال بین حدود ۱۵ تا ۷۶ درصد افزایش یافته که بیشترین افزایش قیمت مربوط به شکر و دو نوع برنج ایرانی بوده است.
در یک ساله منتهی به آذر ماه، برنج ایرانی در رتبه دوم افزایش قیمت بین کالاهای اساسی قرار دارد، به طوری که قیمت هر کیلوگرم برنج طارم اعلا و‌ هاشمی درجه یک در آذر امسال با ۹/۵۹ و ۶/۵۶ درصد افزایش، از حدود ۳۳ هزار تومان در آذر سال قبل، به ۵۱ تا ۵۳ هزار تومان رسیده است.
در ماه‌های اخیر جدال بر سر کاهش دوره ممنوعیت فصلی واردات برنج بین دستگاه‌های مختلف و واردکنندگان در جریان بود و مدیرعامل شرکت بازرگانی دولتی با اشاره به خشکسالی ۵۰ سال گذشته و آسیب جدی آن به کشت‌های مختلف کشاورزی از جمله برنج، از کاهش حدود ۱۸ تا ۱۹ درصدی تولید برنج داخلی خبر داده و همین موضوع را عامل افزایش قیمت برنج داخلی عنوان کرده بود. در نهایت دوره ممنوعیت فصلی که هر سال از ابتدای مردادماه آغاز و تا آذر ماه ادامه دارد، امسال ممنوعیت زودتر از سال‌های قبل، یعنی از اول آذر برداشته شد. قیمت برنج پاکستانی نیز در همین ماه ۹/۱۴ درصد نسبت به ماه مشابه سال قبل افزایش یافته و از حدود ۲۴ هزار و ۵۰۰ تومان به حدود ۲۸ هزار تومان در آذر امسال رسیده است. اما قیمت برنج تایلندی با ۲/۷ درصد کاهش در این یک سال از حدود ۱۷ به ۱۶ هزار تومان رسیده است.
۸۰ درصد برنج داخلی را دپو کرده‌اند
در همین راستا رییس اتحادیه شالیکوبی‌داران مازندران با بیان اینکه عرضه این محصول به‌صورت قطره‌چکانی است، گفت: ۸۰ درصد برنج از دست تولیدکنندگان و کشاورزان خارج شده و در انبارهای افرادی است که تمایلی به عرضه آن ندارند و می‌خواهند با دپوی برنج کنترل بازار این محصول را در دست بگیرند.
تقی جعفریان با اشاره به افزایش شش تا هفت درصدی قیمت برنج کشت دوم گفت: برنج‌های سنتی ‌هاشمی و طارم افزایش مجدد نرخ را در هفته اخیر تجربه کرده‌اند در حالی که قیمت برنج‌های پرمحصول ثابت ماند و تغییر نکرد.
این فعال اقتصادی با اشاره به قیمت انواع برنج در بنکداری گفت: قیمت طارم کیلویی ۷۳ هزار تومان،‌ هاشمی کیلویی ۷۵ هزار تومان و برنج کشت دوم کیلویی ۸۰ هزار تومان، فجر کیلویی ۵۵ هزار تومان، ندا کیلویی ۴۳ هزار تومان و شیرودی کیلویی ۴۶ هزار تومان است. سود بنکداری و عمده‌فروشی دو تا سه درصد بوده و این در حالی است که سود فروش واحدهای صنفی ۱۰ تا ۱۲ درصد است.
جعفریان با بیان اینکه گیلان و گلستان کشت دوم ندارند، خاطرنشان کرد: کشت دوم در مازندران انجام می‌شود البته حجم کشت دوم به مراتب کمتر از کشت اول است.
خودکفایی دور از ذهن است
رییس اتحادیه شالیکوبی‌داران مازندران در پاسخ به این پرسش که آیا امکان خودکفایی برنج وجود دارد، گفت: من خودکفایی در تولید برنج را در شرایط فعلی دور از ذهن می‌دانم؛ برای عملیاتی کردن این مهم باید با تفکر و برنامه جلو برویم. همچنین رسیدن به این مهم مستلزم مکانیزه کردن و نوسازی اراضی است. همچنین شالیزارهای ما یکپارچه نیستند و باید شالیزارها ۳۰ تا ۵۰ هزار هکتار شوند. در حال حاضر بیشتر اراضی برنج در حد دو تا سه هزار متر هستند.فعال اقتصادی با بیان اینکه کارخانجات شالیکوبی و تبدیلی در ظاهر مدرن هستند، گفت: بسیاری از دستگاه‌های شالیکوبی در کشور چینی هستند. از شلتوک‌ها کمتر از ۷۵ درصد برنج به‌دست می‌آید، اما اگر کارخانجات تبدیلی تقویت شوند ۱۲ تا ۱۳ درصد میزان استحصال از شلتوک افزایش پیدا می‌کند. از سوی دیگر سرانه مصرف بالا رفته و همین مساله خودکفایی ما را در تولید برنج دشوار کرده است.
وی میزان مصرف سالانه برنج را دو میلیون تن عنوان کرد و افزود: برنج‌های پرمحصول که قرار بود جایگزین برنج‌های ایرانی شوند، نتوانستند جایگاه خود را در سفره‌های مردم پیدا کنند و مردم همچنان تمایل و رغبت به خرید به برنج‌های سنتی طارم، ‌هاشمی و صدری دارند.
جعفریان در ادامه تصریح کرد: کشاورزان نمی‌دانند که چه محصولی در اراضی خود کشت کنند و اگر در یک سال قیمت مرکبات بالا برود همه متمایل به باغداری می‌شوند و اگر قیمت برنج بالا برود برنج می‌کارند. در حال حاضر هنوز تکلیف کشاورزان در زمینه کشت مشخص نشده است.
فعال اقتصادی با اشاره به کمبود آب در خوزستان و لرستان گفت: در سال‌های گذشته کشت خوزستان و خراسان به ‌دلیل کمبود آب کاهش پیدا کرد و اگر متوقف نشده بود میزان تولید افزایش پیدا می‌کرد و می‌توانستیم امیدوار به خودکفایی در تولید برنج باشیم.
برنج ۹۲ هزار تومان شد
افزایش قیمت مجدد برخی از انواع برنج ایرانی در حالی در هفته‌های اخیر اتفاق افتاده که به گفته دبیر انجمن واردکنندگان برنج، قیمت کنونی هر کیلو برنج هندی و پاکستانی در بنادر نیز حدود ۲۵ تا ۲۷ هزار و ۵۰۰ تومان است.
مسیح کشاورز از واردات ۸۰۰ هزار تن برنج از ابتدای سال تاکنون خبر داد و افزود: بنابر آمار گمرک تا قبل از دوره ممنوعیت ۵۰۰ هزار تن و بعد از دوره ممنوعیت ۳۰۰ هزار تن برنج وارد شده است.
دبیر انجمن واردکنندگان برنج می‌گوید: وزارت جهاد باید ثبت سفارش را سرعت بخشد تا کمبود عرضه، منجر به تشنج در بازار نشود. با وجود هشدارهای مکرر در مهر ماه مبنی بر کمبود برنج، مسوولان وزارت جهاد همچنان بر ممنوعیت واردات در فصل برداشت اصرار کردند که این امر نتیجه‌ای جز گرانی برنج ایرانی و خارجی دربر نداشت.
به گفته او، با توجه به عقب‌ماندگی برنامه، در دو ماه باقی مانده تا پایان سال ماهانه ۱۵۰ هزار تن و در فروردین ۲۵۰ هزار تن برنج باید وارد شود تا نیاز شب عید و ماه رمضان تامین شود.
همچنین طبق گفته واردکنندگان، با افزایش قیمت برنج ایرانی، بخشی از تقاضا به سمت برنج خارجی سوق داده شده که با این وجود ماهانه ۱۵۰ هزار تن برنج به منظور کسری نیاز کشور باید وارد شود.
کشت برنج در شمال هم باید محدود شود
اخیرا سیدجواد ساداتی‌نژاد وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه سالانه یک میلیون تن برنج به کشور وارد می‌شود، اعلام کرده است: با توجه به ظرفیتی که کشور در تولید برنج دارد نباید واردات برنج داشته باشیم و با طرحی که در سه استان شمالی داریم، با افزایش دوره کشت به راحتی می‌توان مقدار مورد نیاز کشور را تولید کرد. این در حالی است که به گفته کارشناسان، کشت برنج به دلیل بحران آب حتی در شمال کشور هم باید محدود شود.
در واقع کارشناسان ظرفیت منابع آب و خاک کشور را برای خودکفایی در محصولی مانند برنج بسیار محدود می‌دانند و عنوان می‌کنند که حتی در استان‌های شمالی نیز چنین ظرفیتی وجود ندارد و کشت باید در این استان‌ها نیز محدود شود.