نشانه‌شناسی تغییر ریل در بازار سرمایه

«جهان‌‌صنعت»- بنیامین نجفی‌- شرایط بازار سرمایه از شروع مهر‌ماه متفاوت رقم خورده است اما دلایل آن چیست؟ به نظر می‌رسد در وهله اول تغییر مسوولان اقتصادی و همینطور سکاندار بازار سرمایه تاثیر کوتاه‌مدت خود را بر فضای بازار سرمایه گذاشته است. مواضع اخیر رییس جدید سازمان بورس در خصوص عدم مداخله و مخالفت با قیمت‌گذاری دستوری سبب شد که سهامداران نسبت به آینده بازار سرمایه امیدوار شوند. نکته دیگر که به لحاظ بنیادی قابل تحلیل بوده این موضوع است که در ماه‌ها و سال‌های اخیر بازار سرمایه به قدر کافی با افت و رسیدن به کف‌های قیمتی مواجه شده بوده و حالا زمان تغییر مسیر برای آن رسیده است. از این منظر بازار دیگر کشش بیشتری برای افت قیمت‌ها را نداشته است. از سوی دیگر نزدیک شدن ارز نیمایی به ارز بازار آزاد شرایط را برای بازار سرمایه و شرکت‌های بورسی تغییر داده و پالس مثبتی را به بخش تولید و صادرات مخابره کرده است. «جهان‌صنعت» در گفت‌و‌گو با یک کارشناس ارشد بازار سرمایه به بررسی دلایل مثبت‌های اخیر بورس پرداخته است.
امیدواری سهامداران خرد به آینده
فردین آقا‌بزرگی، کارشناس ارشد بازار سرمایه در گفت‌و‌گو با «جهان‌صنعت» اظهار کرد: در مورد وضعیت فعلی بورس و اینکه شرایط مثبت به چه دلیل است، به اعتقاد من می‌توان از جنبه‌های مختلف این موضوع بررسی کرد. دلیل اول کاهش بیش از حد شاخص و سطح عمومی قیمت‌ها و دلیل دوم تغییر دیدگاه‌ها حوزه مسوولان اقتصادی به خصوص متولی بازار سرمایه است. او بیان کرد: ظرف سه سال گذشته با بی‌تفاوتی از تضییع حقوق سهامداران خرد هیچ‌گونه بازخورد و عملکرد خاصی را مشاهده نکردیم. نکته بعد پتانسیل افزایش درآمد سود شرکت‌های صادرات‌محور مثل پتروشیمی، پالایشی و فولاد و کانه‌های فلزی و غیر‌فلزی بوده که با توجه به کاسته شدن ارز نیما و ارز آزاد شرایط بهبود یافته است. این پتانسیل که نرخ ارز نیما به سمت ارز آزاد حرکت کند، محتمل است. سابقه سه، چهار دهه‌ای به ما نشان می‌دهد به واسطه متغیرهای کلان اقتصادی ما افت در قیمت ارز نداریم، از جمله درصد رشد حجم نقدینگی و عدم تناسب رشد اقتصادی با دو فاکتور مورد اشاره و در نهایت تورم ساختاری که در کشور داریم بنابراین این موارد جزو عواملی است که پتانسیل رشد را ایجاد می‌کند. کاهش ارزش دلاری بازار از دیگر دلایل است. اینکه از حدود 330‌میلیارد دلار به 140‌میلیارد دلار افت کرده است که انتظار می‌رود بخش عمده آن اصلاح شود. در نهایت عدم تناسب بازدهی در بازار سرمایه نسبت به سایر بازارها وجود داشته است. آقا‌بزرگی گفت: اینها مجموعه دلایلی است که به طور عمده اقبال را در بازار و جریان ورود نقدینگی را به وجود آورده است. اظهار نظرها و دیدگاه‌ها در بازار سرمایه به خصوص وزیر اقتصاد به رغم اینکه در دوره گذشته شعارهای سطحی در این حوزه داده می‌شد اما عملا اتفاقی نیفتاد. انتظار می‌رود محور شرح وظایف سازمان بورس به عنوان مقام ناظر و همچنین وزیر اقتصاد و مسوولان اقتصادی با رویکرد تقویت بازار سرمایه رقم بخورد، به این دلیل که بیشترین بهره‌برداری را خود دولت از این بازار می‌برد و در گذشته هم اینگونه بوده است. این کارشناس ارشد بازار سرمایه تصریح کرد: از نکات غیر‌اقتصادی که می‌توان اضافه کرد این است که به‌رغم تنش‌های منطقه‌ای و زمزمه‌های تلافی حملات متقابل اما در این خصوص به نظر می‌رسد مرور زمان همه را عادت داده و اینکه در داخل کشور اتفاقی نیفتاده است، به نظر می‌رسد اثر این آسیب تا حدودی خنثی است. بر خلاف گذشته که اگر دید سهامداران منفی بود و کوچک‌ترین اتفاقی باعث منفی شدن بازار می‌شد اما الان این را شاهد نیستیم. نکته دیگر در حوزه برون‌مرزی است که احتمالاتی از جمله احیای مجدد مذاکرات و برجام و حتی FATF وجود دارد و این هم بی‌تاثیر در فضای کسب‌وکار بازار سرمایه نیست. او در بخش دیگری از صحبت‌هایش با بیان پیش‌بینی بازار سرمایه در نیمه دوم سال گفت: پیش‌بینی در شرایطی که اقتصاد چندان شرایط ایده‌آل و پایداری ندارد معمولا با انحراف مواجه می‌شود اما به دلیل نکاتی که اشاره کردم، به نظر می‌رسد فضای رشد و برگشت به شرایط پایدار محتمل است. طبیعتا افزایش قیمت و شاخص را خواهیم داشت. پتانسیل ارزش شاخص کل بازار سرمایه ما حداقل بین 3 تا 5/3‌میلیون واحد بوده است و باید باشد. از حیث تمام جوانب این سطح ارزندگی وجود دارد. بیشترین آسیب را ما به دلیل عدم واکنش مناسب در راستای احقاق حقوق سهامداران خرد از سوی سازمان بورس داشتیم. این بی‌مهری و بی‌تفاوتی باعث سرخوردگی و دلخوری سهامداران خرد شده بود که به نظر می‌رسد در شرایط فعلی تا حدود زیادی این سوء‌تفاهم برطرف شده است.