نصف درآمد تهرانی‌ها خرج مسکن می‌شود

سهم بخش مسکن در هزینه خانوار در کل کشور ۳۶ درصد و در شهر تهران ۴۹ درصد است. وزارت راه‌و‌شهرسازی که به تازگی روند ارائه آمار کشوری مسکن را آغاز کرده در گزارشی تازه روند تحولات مسکن با تکیه بر اقتصاد کلان را ارائه و به شاخص‌هایی همچون نوسانات قیمت مسکن و ارز، سهم ارزش‌افزوده بخش مسکن و سهم بخش مسکن در هزینه خانوار پرداخته است.
این گزارش نشان می‌دهد در فاصله زمانی ۱۰ ساله بین سال‌های ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۸ سهم بخش مسکن در هزینه خانوار به بالاترین میزان خود یعنی ۳۶ درصد رسیده که نسبت به سال ۱۳۸۸ به میزان ۴/۳ درصد افزایش یافته است. این شاخص برای شهر تهران در سال ۱۳۹۶ معادل ۴۹ درصد بوده است. با توجه به این آمار و لحاظ این موضوع که قیمت مسکن از سال ۱۳۹۶ به بعد دچار جهش شده احتمالا مسکن بیش از ۴۹ درصد هزینه‌های خانوارها را دربر می‌گیرد.
چند روز قبل محمودزاده معاون وزیر راه‌و‌شهرسازی در یک نشست خبری اعلام کرد که متوسط قیمت هر مترمربع مسکن در کشور ۲/۱۵ میلیون تومان است که در این بین شهرهای تهران با میانگین متری ۸/۲۷ میلیون تومان، اهواز با متوسط ۵/۲۳ میلیون تومان، شیراز ۴/۱۱ میلیون، اصفهان، ۴/۱۱ میلیون و زنجان ۹/۱۰ میلیون تومان در هر مترمربع به ترتیب پنج شهر گران قیمت کشور هستند. شهرستان یاسوج در استان کهگیلویه‌وبویراحمد با متوسط قیمت ۲/۳ میلیون تومان در هر مترمربع کمترین قیمت را در بین شهرهای مرکز استان‌ها به خود اختصاص داده است.
اخیرا نیز دفتر اقتصاد مسکن وابسته به وزارت راه‌و‌شهرسازی گزارشی از تحولات بازار مسکن با تکیه بر اقتصاد کلان ارائه کرده که حاکی از آن است سهم ارزش افزوده بخش مسکن از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۸، به ۷/۴ درصد کاهش یافته است. همچنین، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در شهر تهران و در تمامی مناطق شهری کشور از سال ۹۲ تا ۹۵ روند نزولی داشت و از سال ۹۵ تاکنون اندکی روند صعودی شده است.
آمارها در بخش سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در ساختمان‌های مسکونی، نشان می‌دهد که در سال ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۶ سود تولید مسکن از ۷۰ به ۱۲۰ رسید و در سال ۹۷ و ۹۸ سود تولید مسکن به ترتیب در دو سال متوالی به ۶۴ و سپس ۶۰ درصد کاهش یافت.
آمار سهم بخش مسکن و ساختمان در ایجاد اشتغال در کشور سهم پایینی است و روند نزولی را طی کرده است. گزارش‌ها حاکی است که سهم مسکن و ساختمان در اشتغال در فاصله زمانی ۱۰ ساله بین سال‌های ۱۳۸۸تا ۱۳۹۸ از ۱/۱۳ درصد به ۶/۱۲ درصد کاهش یافته است.
تحولات قیمت مسکن در شهر تهران نیز صعودی است. بررسی‌ها حاکی است که میانگین قیمت معاملات مسکن در شهر تهران، روند صعودی دارد. به طوری که میانگین قیمت معاملات مسکن در شهر تهران در هشت ماه نخست سال ۹۸ معادل ۱۲ میلیون و ۶۱۷ هزار تومان بوده و در هشت ماه نخست امسال این رقم به ۲۷ میلیون و ۸۲۸ هزار تومان رسیده است.
تحولات قیمت مسکن در شهر تهران نیز اختلاف فاحشی را نشان می‌دهد. بر اساس بررسی‌های انجام شده معاملات آبان ماه امسال حاکی از میانگین متوسط خرید و فروش یک متر مربع واحد مسکونی معادل ۵۹ میلیون و ۳۹۸ هزار تومان در منطقه یک دارد و این رقم برای منطقه ۱۸شهر تهران معادل ۱۱ میلیون و ۹۰۴ هزار تومان است. بررسی شاخص حباب قیمتی در بازار مسکن شهر تهران نیز حاکی از افزایش قابل ملاحظه اجاره‌بها دارد. بنا بر اعلام کارشناسان، یکی از شاخص‌های نشان‌دهنده وجود حباب قیمتی در بازار مسکن، نسبت میانگین قیمت به میانگین اجاره‌بها هر مترمربع مسکن است. بر اساس مطالعات انجام شده از سال ۱۳۹۸، این شاخص افزایش قابل‌ملاحظه‌ای داشته و به عدد ۲۳ رسیده است. در هشت ماه نخست سال جاری نیز معادل ۳۷ درصد بوده است که بیش از دو برابر میانگین بلندمدت است. بر اساس آمارها میانگین بلندمدت این شاخص برای شهر تهران ۱۸ است.
در همین حال رییس اتحادیه مشاوران املاک با بیان اینکه قیمت مسکن ١۵ درصد کاهش یافته است، گفت: شمار معاملات مسکن در آذرماه در تهران ۷۵ درصد و در کل کشور ۳۳ درصد نسبت به زمان مشابه سال گذشته کاهش یافته است. مصطفی قلی‌خسروی درباره وضعیت معاملات مسکن پایتخت در آذرماه اظهار کرد: طی حدود یک ماه و نیم اخیر بازار مسکن در وضعیت انتظار قرار گرفته و قیمت‌ها ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش یافته است.
رییس اتحادیه مشاوران املاک ادامه داد:در ۲۲ روز ابتدای آذر٩٩ تعداد ۲۰۹۵ قرارداد خرید و فروش ملک در تهران به امضا رسیده که کاهش ۵۸ درصدی نسبت به ماه قبل و افت ۷۵ درصدی نسبت به ماه مشابه سال قبل را نشان می‌دهد. وی افزود: در کل کشور نیز در ۲۲ روز ابتدای آذرماه ٩٩تعداد ۲۳ هزار و ۴۷۴ مبایعه‌نامه (قرارداد خرید و فروش ملک) منعقد شده که به ترتیب از کاهش ۴۷ درصدی و ۳۳ درصدی نسبت به ماه قبل و ماه مشابه سال قبل حکایت دارد.