نقدینگی ۴۸۲۳ هزار میلیارد تومان شد

«جهان‌صنعت»- بانک مرکزی در تازه‌ترین بررسی‌های خود از وضعیت بازار پول در فروردین ۱۴۰۱ رمزگشایی کرد. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی این نهاد، حجم نقدینگی در دوازده ماهه منتهی به نخستین ماه سال با رشد ۲/۳۸ درصدی به ۴۸۲۳ هزار میلیارد تومان رسیده است. هرچند طبق اطلاعات ارائه‌شده از سوی بانک مرکزی نرخ رشد نقدینگی کاهش ۲/۰ درصدی در فروردین داشته با این حال هیچ اطلاعاتی در خصوص تغییرات پایه پولی ارائه نشده است. بررسی روند اجزای نقدینگی‌(پول و شبه‌پول) در ماه اول سال نشان می‌دهد که سیالیت پول کاهش یافته است چه آنکه سهم پول از نقدینگی از ۴/۲۰ درصد در پایان سال گذشته به ۷/۱۹ درصد در فروردین رسیده است. در عین حال سهم شبه‌پول از نقدینگی از ۶/۷۹ به ۳/۸۰ درصد افزایش یافته است.
بر اساس گزارش بانک مرکزی، روند نرخ تورم در فروردین‌ ۱۴۰۱ نشان می‌دهد تورم دوازده‌ماهه در ادامه روند نزولی خود که از مهرماه ۱۴۰۰ آغاز شده بود با کاهش نسبی همراه شد؛ لیکن تورم نقطه به نقطه و ماهانه نسبت به ماه قبل افزایش یافته است. در این ماه گروه کالا با ضریب اهمیت (۵/۴۸ درصد) و زیرگروه اصلی آن یعنی «خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها» با ضریب اهمیت (۵/۲۵ درصد) به ترتیب با افزایش تورم ۹/۲ و ۱/۴ واحد درصدی نسبت به ماه قبل همراه بودند. اما در نقطه مقابل گروه خدمت با ضریب اهمیت (۵/۵۱ درصد) با کاهش ۵/۰ واحد درصدی تورم ماهانه مواجه شد. در همین ارتباط اگرچه زیرگروه «مسکن، آب، برق و گاز و سایر سوخت‌ها» (ضریب اهمیت ۱/۳۷ درصد) با کاهش تورم ماهانه همراه بود، اما برخی زیرگروه‌های خدمتی نظیر شاخص «خدمت در گروه بهداشت و درمان» و شاخص «خدمت در گروه حمل‌ونقل» به ترتیب افزایش تورم ماهانه ۵/۰ و ۲/۰ واحد درصدی را تجربه کردند.
‎در حوزه تجارت خارجی نیز با توجه به اخبار منتشره در پایگاه اطلاع‌رسانی گمرک، طی فروردین سال ۱۴۰۱ ارزش صادرات گمرکی حدود ۷/۳ میلیارد دلار بود که نشانگر افزایش ۲۵ درصدی آن در مقایسه با ماه مشابه سال قبل است. همچنین ارزش واردات گمرکی در ماه مورد گزارش حدود ۸/۲ میلیارد دلار بوده است که حاکی از افزایش حدود یک درصدی آن نسبت به فروردین سال ۱۴۰۰ است. در مجموع متاثر از این تحولات، طی ماه نخست امسال تراز بازرگانی گمرکی با مازاد ۸۷۵ میلیون دلاری همراه بود. تحولات بازار ارز نیز (سامانه نیما و بازار متشکل معاملات ارزی ایران) در فروردین ماه نشانگر آن است که در این ماه، متوسط نرخ ماهانه فروش دلار در بازار حواله و اسکناس در مقایسه با ماه قبل از آن با قدری افزایش همراه بوده است. در فروردین‌ماه متوسط نرخ فروش دلار حواله‌ای و اسکناس مندرج در سامانه سنا به ترتیب حدود ۴/۲۴۴ و ۰/۲۵۳ هزار ریال بود که نسبت به اسفندماه ۱۴۰۰ به ترتیب معادل ۳/۱ و ۱/۳ درصد افزایش نشان می‌دهند.
‎در خصوص تحولات بازار بین‌بانکی در فروردین‌ماه باید توجه داشت که در ابتدای امسال، با توجه به کاهش نیاز نقدینگی بانک‌ها به دلیل عبور از ماه پایانی سال قبل و همچنین عدم برگزاری حراج‌های دولتی، وجوه قابل عرضه در بازار بین‌بانکی افزایش یافت که نتیجه این امر افزایش متوسط روزانه حجم معاملات و تثبیت نرخ بازار در محدوده قبلی بود که این امر کاهش استفاده بانک‌ها و موسسات اعتباری از منابع بانک مرکزی در تامین مالی کوتاه‌مدت را در پی داشت. در فروردین ‌ماه امسال عمدتا به دلیل عدم عرضه اوراق مالی اسلامی دولتی جدید توسط دولت در بازار اولیه و نیز تثبیت نسبی نرخ سود موزون بازار بین‌بانکی ریالی، روند نزولی نرخ‌های بازده اوراق مالی اسلامی دولتی که از دی‌ماه پارسال آغاز شده بود ادامه یافت، به ‌نحوی که در این ماه نرخ بازده اسناد مذکور با سررسیدهای یک، دو و سه‌ساله، به ‌ترتیب با ۶۳/۰، ۴۳/۰ و ۵۲/۰ واحد درصد کاهش نسبت به ماه قبل به‌ترتیب به ۷۷/۲۱، ۶۳/۲۲ و ۹۰/۲۲ درصد رسید.
بانک مرکزی در خصوص اقدامات انجام شده نیز اعلام کرد: انجام عملیات بازار باز با موضع انبساطی طی سه مرتبه حراج به‌ترتیب به ارزش ۳/۹۴۰، ۳/۹۳۴ و ۴/۹۳۷ هزار میلیارد ریال مجموعا به ارزش معاملاتی ۰/۲۸۱۲ هزار میلیارد ریال در قالب توافق بازخرید با سررسیدهای هفت‌روزه (مانده توافق بازخرید از محل عملیات بازار باز در پایان فروردین ‌ماه معادل ۴/۹۳۷ هزار میلیارد ریال بوده است). استفاده بانک‌ها از اعتبارگیری قاعده‌مند در نرخ سقف برای رفع نیازهای نقدینگی طی هشت روز جمعا به ارزش معاملاتی ۵/۸۹ هزار میلیارد ریال (مانده اعتبارگیری قاعده‌مند در پایان فروردین‌ماه صفر بوده است.) کارگزاری این بانک از ابتدای امسال تا پایان فروردین‌ماه، حراج اوراق مالی اسلامی برگزار نکرده است.