نقدی ‌شدن دوباره عوارضی برخی آزادراه‌ها

به دلیل تاخیر در پرداخت عوارض الکترونیک آزادراهی، سرمایه‌گذاران آزادراه‌ها به تدریج نسبت به نقدی کردن مجدد عوارض آزادراهی به جای پرداخت الکترونیک، اقدام می‌کنند. موضوع اخذ عوارض آزادراهی به صورت الکترونیک از حدود دو سال پیش دنبال شد و پنج آزادراه کشور به سیستم اخذ عوارض الکترونیک مجهز شدند.
‌۲۸ اسفندماه سال ۹۷ بود که پرداخت عوارض آزادراه‌ها به صورت الکترونیکی و بدون توقف‌ در آزادراه‌هایی نظیر ‌تهران- قم، تهران- ساوه، کرج- قزوین و قزوین- زنجان عملیاتی شد. این طرح با هدف کاهش صف خودروها در ایام پیک و تسریع در جابه‌جایی‌ها، کاهش ایستایی خودروها در محل عوارضی، کاهش استهلاک خودرو و جاده در محل اخذ عوارضی در زمان ایستایی، توسعه فناوری‌های نوین در حوزه حمل‌ونقل و سرعت‌بخشی، سهولت استفاده و ارتقای کیفیت در جهت شناسایی و وصول خودکار عوارض تردد در آزادراه‌های کشور آغاز شد‌. در این مدل، اخذ عوارضی کاملا به صورت الکترونیکی انجام می‌شود، پلاک‌ها با دوربین‌های مربوطه خوانده می‌شود و کاربر نیازی به توقف ندارد و به هیچ وجه دریافت نقدی هم وجود ندارد.
‌در این سیستم تشخیص تردد خودرو‌ بر اساس دوربین‌هایی که در نقاط مختلف آزادراه‌ها نصب شده است، انجام می‌شود، ‌ترددها ثبت شده و اطلاعات پلاک به سامانه مرکزی ارسال می‌شود، مشخصات خودروهای ترددکننده با هر سرعتی که باشد، شناسایی می‌شود، بنابراین خودروها می‌توانند با حداکثر سرعت مجاز در آزادراه تردد کنند.
در گام اول، رویه اخذ عوارض الکترونیک این‌گونه بود که کاربر تا ۴۸ ساعت پس از عبور از آزادراه، مهلت داشت با استفاده از یکی از چندین روش تعیین شده، نسبت به پرداخت عوارض آزادراهی که از آن عبور کرده است، اقدام کند.
در این روش اگر کاربر تا ۴۸ ساعت پس از عبور، عوارض آزادراهی را پرداخت نمی‌کرد، به صورت الکترونیک جریمه می‌شد.
مدتی کوتاه پس از اجرای این روش، به دستور وزیر راه و شهرسازی، رقم جریمه بر این عدم پرداخت عوارض برداشته‌ و مقرر شد در صورت عدم پرداخت عوارضی پس از ۴۸ ساعت، فقط درصدی محدود به کل رقم عوارضی پرداخت نشده توسط کاربر اضافه شود و آن رقم از آن پس تا زمان پرداخت، ثابت بماند.
در این راستا برخی کاربران آزادراه‌ها با اطمینان از اینکه در صورت عدم پرداخت عوارضی، جریمه نمی‌شوند نسبت به پرداخت به‌موقع عوارض آزادراه، کم‌کاری کردند و همین امر به تدریج موجب شده است سرمایه‌گذاران آزادراهی، دریافت عوارض به صورت الکترونیک را موجب بروز ضرر و زیان برای خود بدانند.
به گزارش «جهان‌صنعت» به نقل از فارس، ۲۷ آذرماه ۹۸ بود که محمد اسلامی، وزیر راه‌وشهرسازی، در برنامه «تیتر امشب» در این‌باره گفت: ‌‌پرداخت نکردن عوارضی آزادراه‌ها موجب می‌شود انگیزه سرمایه‌گذار‌ها را از دست بدهیم.
به هر حال پنج آزادراه به سیستم اخذ عوارض الکترونیک مجهز شد و مقرر شده بود تا پایان ۹۸ همه آزادراه‌های کشور به این سیستم مجهز شوند.
روز ۸ اردیبهشت ۹۹ بود که معاون حمل‌ونقل وزیر راه‌وشهرسازی درباره عوارض آزادراهی اظهار کرد: برنامه‌ریزی کرده‌ایم تا پایان زمستان امسال همه گیت‌های عوارضی به سیستم اخذ عوارض الکترونیک مجهز شوند. به گفته شهرام آدم‌ نژاد، در این باره تفاهمنامه‌ای بین وزارت راه‌وشهرسازی و پلیس راه به امضا رسید و بخشی از آن عملیاتی شده است.
اما کم‌کاری برخی کاربران در پرداخت عوارض در مهلت تعیین شده، موجب شده است استقبال سرمایه‌گذاران آزادراهی از این سیستم پرمزیت، کاهش یابد. برای نمونه در حال حاضر در باند برگشت آزادراه تهران- شمال (مسیر شهرستانک به تهران) اخذ عوارض به صورت الکترونیک انجام نمی‌شود و نقدی است یا در آزادراه تهران- پردیس شاهد دریافت عوارض به صورت نقدی هستیم.