نقشه جدید بایدن برای خاورمیانه

تارنمای فارن پالیسی در تحلیلی پیرامون رویکرد دولت آمریکا در قبال خاورمیانه، نوشت: سفر بلینکن به خاورمیانه تلاشی برای ترمیم وجهه داخلی دولت بایدن در میان رای‌دهندگان آمریکایی و جلوگیری از درگیری بیشتر این کشور در آتش جنگ این منطقه است.
مایکل هیرش ستون‌نویس فارن پالیسی با توجه به سفر این هفته آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه ایالات‌متحده به خاورمیانه، در مقاله‌ای به بررسی رویکرد دولت بایدن در خاورمیانه و جنگ در غزه پرداخت و نوشت: «دولت بایدن امیدوار است طرحی را برای حل‌وفصل پایدارتر مناقشه در خاورمیانه آغاز کند و انتظار می‌رود عربستان‌سعودی ‌نقش مهمی در این طرح ایفا کند. جو بایدن، به‌طور ویژه از ریاض می‌خواهد که در ازای خویشتنداری رژیم صهیونیستی در غزه و کرانه باختری، گفت‌وگوها بر سر به‌رسمیت شناختن این رژیم را از سر بگیرد و متعهد شود منافع فلسطین از جمله تشکیل کشور فلسطین یا حداقل درجاتی از حاکمیت آن را محقق کند.»
این گزارش افزود: «‌مقامات آمریکایی معتقدند ریاض اکثر موارد را قبول می‌کند. یک مقام ارشد دولت بایدن در اواخر دسامبر از تمایل سعودی‌ها برای عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی خبر داد. بلینکن نیز در سخنانی تاکید کرد آمریکا در غلبه بر مقاومت اولیه اعراب در مورد سناریوهای «روز بعد» از پایان جنگ در غزه موفقیت‌هایی کسب کرده است.»
هیرش معتقد است همه اینها در مرحله ابتدایی بوده و بیشتر کشورهای عربی به این زودی‌ها در مقابل سرسختی دولت راستگرای بنیامین نتانیاهو، در برابر هر چیزی که شبیه به یک کشور فلسطینی باشد، کوتاه نخواهند آمد. نتانیاهو در داخل اسرائیل، به‌طور گسترده‌ای بعد از عملیات طوفان‌الاقصی مورد سرزنش قرار گرفته و حمایت‌ها از او در حال کاهش است. با این حال این عملیات افکار عمومی اسرائیلی‌ها را به سمت راست سوق داده و دورنمای فوری مذاکرات را غیرممکن کرده است.»
همه نشانه‌ها حاکی از آن است که نتانیاهو از نظر سیاسی درگیر بوده و مخالفت با برنامه‌های بایدن را کلید حفظ خود در مقام نخست‌وزیری و احتمالا در امان ماندن از مجازات قضایی (به اتهام فساد) می‌داند. به گفته رسانه‌های اسرائیلی، نتانیاهو به اعضای حزب لیکود گفته تنها او می‌تواند از ایجاد یک کشور فلسطینی در غزه و کرانه باختری پس از جنگ جلوگیری کند. افکار عمومی در داخل سرزمین‌های اشغالی به‌طور فزاینده‌ای از این ایده نتانیاهو حمایت می‌کند که هر درجه از حاکمیت اعطاشده به هر گروه فلسطینی به معنای حملات آینده به آنها خواهد بود.
با این حال بایدن، درصدد است تا در انتخابات ۲۰۲۴ در آمریکا که از قضا به‌دلیل حمایت از حملات خونین صهیونیست‌ها علیه مردم غزه از محبوبیت پایینی در میان رای‌دهندگان برخوردار است، فشار بیشتری به نتانیاهو بیاورد. بایدن در اظهاراتی در اکتبر گذشته گفت که حملات حماس به اسرائیل تا حدی برای از بین بردن عادی‌سازی بالقوه روابط متحد ایالات‌متحده با عربستان‌سعودی بوده و وی قصد داشته با سعودی‌ها برای پیشبرد عادی‌سازی با رژیم صهیونیستی مذاکره کند.
به گزارش ایرنا، نویسنده مقاله در پاسخ به این سوال که آیا تیم بایدن می‌تواند تلاش خود را در مورد رهبری آینده فلسطینی‌ها مدیریت کند، نوشت: «ایالات‌متحده همچنان اصرار دارد که حکومت غزه و کرانه باختری به یک تشکیلات خودگردان فلسطینی بازسازی و احیاشده سپرده شود، ‌اما دولت نتانیاهو حاضر به بررسی این موضوع نیست. با این حال در صورت برکناری و حذف او ممکن است جانشینی مانند بنی گانتز که ریاست حزب میانه‌روتر وحدت ملی را بر عهده دارد و یکی از اعضای میانه‌روتر کابینه جنگ نتانیاهو است، این پیشنهاد را بپذیرد. گانتز در گذشته از «راه‌حل دو‌نهادی» صحبت کرده، اما از حمایت از پیشنهاد تشکیل دولت فلسطین امتناع کرده است.»
پس از آنکه یوآو گالانت، وزیر دفاع اسرائیل، در ۴ ژانویه اعلام کرد اسرائیل وارد مرحله جدیدی مبتنی بر استراتژی هدفمندتر در شمال غزه خواهد شد، ‌تنش بین واشنگتن و (رژیم) اسرائیل کاهش یافت. گالانت با تاکید بر محفوظ بودن حق عملیات رژیم صهیونیستی در غزه گفته بود: «‌بعد از دستیابی به اهداف جنگ، هیچ نظامی اسرائیلی در نوار غزه حضور نخواهد داشت.»
مقاله فارن پالیسی این حرکت را در جهت تلاش دولت بایدن ارزیابی کرد و افزود: «با این حال زمانی که بلینکن اعلام کرد رژیم صهیونیستی باید کشتار غیرنظامیان را متوقف کند و فلسطینی‌ها باید بتوانند به محض فراهم شدن شرایط به خانه‌های خود بازگردند، نتانیاهو پاسخ محکمی داد و تاکید کرد به دوستان و دشمنانمان می‌گوییم که جنگ تا نابودی حماس ادامه خواهد.»
در حال حاضر، وظیفه اصلی بلینکن در سفر به خاورمیانه و دیدار با سران رژیم صهیونیستی، عربستان‌سعودی، ترکیه، یونان، اردن، قطر، ابوظبی، امارات متحده عربی و مصر جلوگیری از یک جبهه دوم توسط اسرائیل علیه حزب‌الله و ایجاد ائتلاف گسترده‌تر علیه ایران است.
دنیس راس مذاکره‌کننده حرفه‌ای ایالات‌متحده که سه دهه پیش نقشی اساسی در اجرای توافقنامه‌ شکست‌خورده اسلو داشت، می‌گوید این امکان وجود دارد که آسیبی که اسرائیلی‌ها در هفتم اکتبر از سوی نیروهای مقاومت حماس دیده‌اند، ‌بتواند آنها را به انجام مناظره‌ای درباره فلسطینی‌ها وادار کند که هرگز پیش از آن نداشته‌اند.