نقشه راه ایران برای رام کردن ترامپ

وای جی فیشر، دستیار سابق هماهنگ‌کننده اجرای برجام در آمریکا طی یادداشتی در فایننشال تایمز مدعی شد که توافق می‌تواند یک فضای تنفس به ایران و پیروزی آمریکا را به این کشور بدهد. بر اساس ادعای این روزنامه انگلیسی توقف آزمایش‌های موشکی می‌تواند یک تبادل ساده برای به تاخیر انداختن تحریم‌های آمریکا باشد.
به گزارش جامعه ایرانی به نقل از فایننشال‌تایمز، در ادامه این یادداشت آمده: تنش‌ها همچنان میان ایران و آمریکا رو به افزایش است. هفته گذشته‌ جان بولتون مشاور امنیت ملی آمریکا هشدار داد که دولت دونالد ترامپ قصد اعمال «حداکثر فشارها» را بر ایران دارد. حتی حسن روحانی، رییس‌جمهور ایران که به تمایل برای تعامل با غرب شهرت دارد، تاکید کرده کشورش آمادگی نظامی خود را افزایش می‌دهد و اخیرا نیز از یک جت جنگنده جدید رونمایی کرده است.
فیشر که تا سال ۲۰۱۶ به‌عنوان دستیار هماهنگ‌کننده اجرای برجام در آمریکا فعالیت داشته، مدعی شد: رویکرد بهتر این است که پیشنهاد ترامپ برای دیدار با روحانی در هر زمانی و بدون هیچ شرطی مورد بررسی قرار گیرد. ایرانیان باید بی‌اعتمادی خود را کنار بگذارند. آنها چیزی برای از دست دادن ندارند و ممکن است یک توافق جدید به نفع هر دو طرف باشد.
چرا ترامپ پس از خروج از توافق هسته‌ای به دورنمای مذاکرات بدون پیش‌شرط آویزان شده و خود را با تندروهایی نظیر جان بولتون محصور کرده که مدت‌ها به دنبال تغییر رژیم در ایران بوده‌اند؟ شاید این رییس‌جمهور می‌خواهد عدم پیشرفت در تعامل با کره‌شمالی که باوجود ادعای ترامپ مبنی بر موفقیت دیپلماتیک، همچنان به برنامه تسلیحات هسته‌ای خود ادامه می‌دهد را جبران کند. شاید هم می‌خواهد غیرقابل پیش‌بینی باشد‌ یا شاید باور دارد که می‌تواند در مورد یک توافق بهتر از سلف خود، باراک اوباما با ایران به نتیجه برسد؛ سناریویی که به شدت غیرمحتمل است.
فیشر مدعی است: دلایل ترامپ هرچه باشد، ایران باید با مذاکره موافقت کند. اقتصاد ایران تکه‌تکه شده و ارزش پول ملی آن به پایین‌ترین سطح خود رسیده است. ضمن اینکه شرکت‌های بین‌المللی در پی اعمال مجدد تحریم‌های آمریکا در حال ترک این کشور هستند. ایران همچنان به اروپا چشم دارد که توافق هسته‌ای را نجات دهد. اما اتحادیه اروپا گام‌های ضروری برای حفظ تجارت بین‌المللی در ایران را برنداشته است. شاید تهران خوشش نیاید اما یک تفاهم جدید با آمریکا می‌تواند از این اقتصاد حمایت کند.
هیچ شانسی وجود ندارد که ترامپ تصمیم خود را درباره خروج از توافق ۲۰۱۵ تغییر دهد یا یک توافق جدید جامع در میان کارت‌ها باشد. اما یک ترتیب احتمالی که به نفع هر دو طرف باشد وجود دارد.
ترامپ می‌تواند دستور صدور قانون چشم‌پوشی از تحریم‌ها برای شرکت‌های بین‌المللی را به وزارت خزانه‌داری بدهد و آنها امکان تجارت با ایران را بدون زیر پا گذاشتن قوانین آمریکا بیابند. اما در عوض، ایران باید چیزی به ترامپ بدهد که او بتواند مدعی شود که پیروز شده است. تهران برنامه هسته‌ای خود را پیش از این محدود کرده و در این حوزه امکان مانور ندارد. اما بیش از یک سالی می‌شود که جمهوری اسلامی موشک‌های بالستیک میان‌برد و دور‌برد خود را پرتاب نکرده است. با توجه به اینکه ایران تا چه اندازه برای برنامه موشکی خود ارزش قائل است، این گزینه قابل‌توجه است. تهران از مذاکره درباره موشک‌های بالستیک خود که با دولت اوباما داشت، اجتناب کرد و پس از توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ دست‌کم ۲۳ آزمایش موشکی انجام داد. پس از آن به آرامی این روند را متوقف کرد.
شاید ایران برای ممانعت از افزایش تنش بین‌المللی در شرایطی که توافق هسته‌ای به تعادل رسیده بود، آزمایش‌های خود را متوقف کرد. حال این کشور برنامه‌های خود را از سر گرفته و طی همین ماه یک موشک کوتاه‌برد را آزمایش کرد. توقف موقت پرتاب موشک‌های میان‌برد و دور‌برد می‌تواند تعاملی ساده برای توقف موقت اجرایی شدن تحریم‌ها باشد.
چنین درکی به ایران و سایر کشورها اجازه می‌دهد که حتی بدون حضور آمریکا به اجرای توافق هسته‌ای ادامه دهند. این امر به ترامپ اجازه می‌دهد در مورد متوقف کردن یکی از محرک‌های منطقه‌ای ایران اعلام پیروزی کند و در این صورت مقامات ایران نیز نفسی بکشند. شاید آنها ترجیح دهند پیشنهاد ترامپ را نادیده بگیرند اما آمدن‌شان پای میز مذاکره به نفع‌شان خواهد بود.