نقش رسانه‌های مستقل در جلوگیری از فساد

اتاق ایران‌آنلاین- علی ربیعی، رییس انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات درباره جایگاه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات گفت: سهم اقتصاد رسانه در اقتصاد ملی، کم است و حسابداری رسانه تعریف دقیقی ندارد. در رسانه ابزارسنجشی برای اقتصاد نداریم و کار مهم در شرایط حاضر، تولید ابزار سنجش است که اندازه این اثرگذاری در اقتصاد را اندازه‌گیری کند. ربیعی ادامه داد: تاثیر رسانه در اقتصاد بنگاه‌ها، بسیار مهم است. رسانه ارتباط نزدیکی با تبلیغات و روابط عمومی دارد. در اینجا رسانه به‌مثابه یک بنگاه مورد نظر است و شیوه‌های اداره اقتصاد رسانه هم باید مورد توجه قرار گیرد.
او تصریح کرد: از منظر انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، بین اقتصاد رسانه و آزادی‌های اجتماعی و استقرار کشور رابطه است و بین اقتصاد رسانه با آزادی و استقلال رسانه رابطه معناداری وجود دارد. در ایران اقتصاد رسانه معنادار نشده و به دلیلی فراز و نشیب تاریخی رسانه‌ها نتوانسته نقش تداوم‌یافته‌ای را در جهت آزادی و نیاز جامعه در جهت پویایی را تأمین کند.ربیعی اظهار کرد: سیاست قضایی، امنیتی و حکومتی البته در مسیر توسعه رسانه مهم است ولی نباید سیاست اقتصاد رسانه را در این مسیر نادیده گرفت. اولین روزنامه ما دولتی بوده و رادیو هم دولتی است. رادیو آبادان برای مقابله با رادیو عربی بغداد تشکیل‌ شده است. تلویزیون ملی ایران بلافاصله بعد از تولید اولین تلویزیون خصوصی ایجاد شد یعنی تلویزیون از بخش خصوصی گرفته می‌شود و تلویزیون دولتی تشکیل می‌شود.
او افزود: رسانه در کشور ما به‌طور طبیعی ایجاد نمی‌شود و شاید سزارینی است. یکی از دلایل عدم استقلال رسانه‌ها از جهت اقتصادی، نوع شکل‌گیری رسانه در ایران است. رسانه ابزار پروپاگاندا و قدرت و کنترل جامعه می‌شود و بدین‌سان مفهوم اقتصاد رسانه جایگاه خود را از دست می‌دهد. نوع مالکیت رسانه مهم است. در همه جای دنیا رسانه دولتی بسیار محدود و رسانه خصوصی بسیار گسترده‌اند ولی در ایران اغلب روزنامه‌ها، دولتی هستند. بخش عمومی هم مثل شهرداری رسانه دارند. شبه‌دولتی‌ها هم رسانه دارند و بخش خصوصی هم رسانه دارند. اقتصاد رسانه ‌این گروه‌ها به هم متناسب نیست.
ربیعی در ادامه تصریح کرد: مطالعه برای اقتصادی کردن رسانه‌های بخش خصوصی جدی است و نقش رسانه در اقتصاد ملی هم مهم است. باید مشخص شود، اقتصاد رادیو و تلویزیون به‌مثابه یک بنگاه‌ در این نهادها چه معنایی دارد؟ در تلویزیون مخاطب هیچ پایگاهی در تغییر سیاست‌ها ندارد. در این شرایط گفتن از اقتصاد تلویزیون چه معنایی دارد؟
او تاکید کرد: ما به رسانه‌های مستقل و صنف رسانه‌ای قوی نیاز داریم؛ روزنامه‌ای که متکی به کاغذ یارانه‌ای و آگهی دولتی باشد، استقلال آن فایده ندارد. نیاز به اقتصادی کردن رسانه‌ها داریم و نیاز به علم مدیریت رسانه و تخصصی کردن اقتصاد رسانه.
در ادامه حجت میرزایی، رییس مرکز پژوهش‌های اتاق ایران گفت: اقتصاد رسانه هم از موضع اقتصاد و رسانه و اقتصاد ملی در ایران با شرایط ویژه‌ای مواجه است. در حوزه اقتصاد رسانه با رسانه‌های کم‌رمقی مواجهیم که قدرت اداره بنگاه خود را ندارند. تورم و افزایش مدام هزینه تولید، رسانه مکتوب و غیرمکتوب را گرفتار کرده است.
رییس مرکز پژوهش‌های اتاق ایران افزود: هزینه کاغذ 25‌برابر شده، هزینه اجاره و دستمزدها بار سنگینی روی دوش رسانه شده و کرونا هم به رسانه‌های کاغذی آسیب‌زده. در حال حاضر لیست بیمه روزنامه‌ها به یک‌چهارم بیشتر کم شده. اما در بخش دولتی وضعیت متفاوت است؛ در بخش دولتی رسانه‌های قدرتمندی داریم که تجهیزات فراوانی دارند ولی بخش خصوصی چنین نیست و کم‌رمق هستند. اگر تحریم و تهدید داخلی و حذف آگاهی‌ها و کاغذ یارانه‌ای هم نباشد شرایط اقتصادی به‌اندازه‌ای سخت بوده که امکان ادامه حیات را دشوار کرده است.
میرزایی ادامه داد: ارتباط اقتصاد و رسانه از منظر بهبود حکمرانی نیز بسیار مهم است. ما کشوری هستیم که درگیر فساد است. مبارزه با فساد جز با آزادی فراگیر رسانه‌ها و بلند شدن صدای اجتماعی ممکن نیست. راستی‌آزمایی مبارزه با فساد با صدای بلند رسانه‌ها ممکن است.