نقش قاضی و ضابط

«جهان‌صنعت»- حجت‌الاسلام محسنی‌اژه‌ای، دیروز ضمن بازدید از دادسرای شهید مقدس- جرائم امنیتی- تهران، در جمع قضات و کارکنان این دادسرا توصیه‌های مهمی را خطاب به مسوولان و دست‌اندرکاران قضایی ذی‌ربط درخصوص نحوه نظارت و تعامل با ضابطین مطرح کرد و گفت: مسوولان ذی‌صلاح قضایی و مشخصا مقامات دادسرا باید ضمن بهره‌گیری از تخصص، امکانات و مسوولیت‌های قانونی ضابطین در امر خطیر کشف جرم و تعقیب متهم، بر این نکته مهم توجه داشته باشند که مسوول رسیدگی قضایی به پرونده شخص قاضی است و اوست که شرعا و عرفا پاسخگوی پرونده می‌باشد؛ بر همین مبنا، ضابط باید در کنار قاضی قرار گیرد و کمک کار او در سیر رسیدگی به پرونده باشد.محسنی‌اژه‌ای در ادامه بیان داشت: شناخت مقام قضایی از ضابط و ویژگی‌ها و ابعاد شخصیتی و کاری او موضوع بسیار حائز اهمیتی است و این شناخت به مرور زمان حاصل می‌شود.وی در همین راستا گفت: ما در فرآیند دادرسی در عین اینکه به اخذ اطلاعات و کشف جرم می‌پردازیم، باید به مقوله تربیت و هدایت متهم نیز نگاه ویژه‌ای داشته باشیم؛ به طریق اولی در مورد ضابطین هم به همین شکل است و این رویکرد هدایتی و تربیتی متهمین و محکومین در ضابطین هم باید مورد توجه ویژه قرار گیرد.توجه تمام و کمال به موازین شرعی و قانونی در انجام تحقیقات، بازرسی‌ها، جلب‌ها و بازجویی‌ها و نظارت ویژه بر کار ضابطین در این حوزه‌ها، از جمله تاکیدات رییس عدلیه خطاب به مسوولان دادسرا بود.رییس دستگاه قضا در ادامه خطاب به مسوولان دادسرا تاکید کرد که از مسائلی نظیر عدم صورتجلسه ضابط پیرامون انجام مراحل مختلف بازرسی به سادگی عبور نکنند و چنانچه یک ضابط پس از اجازه مقام قضایی و با رعایت موازین قانونی، اقدام به بازرسی و یا ضبط اشیایی از متهم کرد و نسبت به صورتجلسه کردن آن، اقدام لازم را ترتیب نداد، موضوع را به صورت دقیق پیگیری کنند؛ چراکه عدم صورتجلسه موارد بازرسی از ناحیه ضابط زمینه‌ساز مشکلات و فساد بوده و برای خود ضابط نیز خطرناک است.رییس قوه قضاییه البته به مسوولان قضایی ذی‌ربط و مشخصا مقامات دادسرا تاکید کرد که در سیر رسیدگی به پرونده و تحقیق از متهم یا متهمین حتما بهره‌گیری از نظرات تخصصی ضابطین را مورد توجه قرار دهند.رییس قوه قضاییه در ادامه بر اهمیت و ضرورت جمع‌آوری ادله و اسناد ناظر بر اتهام انتسابی فرد پیش از مرحله احضار و بازداشت او تاکید کرد و گفت: باید از ضابط بخواهیم تا آنجایی که مقدور است قبل از مرحله بازرسی و جلب فرد، نسبت به جمع‌آوری ادله، اسناد و مدارک ناظر بر انتساب اتهام به فرد، اقدام کند و حتی‌الامکان نباید ابتدا فرد را بازداشت و سپس نسبت به تحصیل ادله اتهامی اقدام کرد. وی همچنین خطاب به مسوولان دادسرا گفت: در جریان دستوراتی که خطاب به ضابطین صادر می‌کنید باید دقت داشته باشید که تا حتی‌الامکان، اطلاعات پیرامون اتهام انتسابی به فرد، قبل از بازداشت او به دست شما برسد؛ البته در برخی از موارد تحقق این امر ممکن نیست اما اهتمام شما باید آن باشد که تا حد مقدور، این مورد لحاظ شود. نظارت بر وضعیت فرد بازداشتی و سرکشی از محل بازداشت او بدون اطلاع قبلی، توصیه دیگر قاضی‌القضات خطاب به مسوولان دادسرا بود؛ رییس عدلیه در همین رابطه تصریح کرد: قضات و بازپرس‌هایی که اقدام به صدور قرارهای بازداشت موقت می‌کنند دارای مسوولیت شرعی و قانونی هستند و باید در مدتی که فرد متهم در بازداشت به سر می‌برد، بر مراحل مختلف تحقیقات از او نظارت داشته باشند، بدون اطلاع قبلی از وضعیت متهم بازدید کنند و توجه کنند که در اختیار بودن متهم نزد ضابط، رافع مسوولیت‌های شرعی و قانونی قاضی صادرکننده قرار نیست.