نقطه آغاز مذاکره

گروه سیاسی- «به زودی مذاکرات هسته‌ای با ۱+۴ از سر گرفته می‌شود.» این را حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه کشورمان در جریان ملاقات با خسرو ناظری دبیرکل جدید سازمان همکاری اقتصادی(اکو) گفته است.
جمله‌ای که انگار خیلی هم برای طرف‌های برجامی امیدوارکننده نبوده و احتمالا دلیلش هم تکرار آن در هفته‌های اخیر و مشاهده نشدن هیچ اقدام جدی و عملی برای ازسرگیری مذاکرات است. نشانه ناامیدی به این سخن را هم می‌توان در واکنش اولیانوف، نماینده روسیه در سازمان‌های بین‌المللی دانست. او که همیشه از همه امیدوارتر بود و بیش از سایرین درباره برجام و مذاکرات خوش‌بینانه توئیت می‌کرد، این بار و در واکنش به اظهارات امیرعبداللهیان در صفحه توئیتر خود نوشته است: ««به‌زودی»؛ آیا کسی می‌داند که این، در عمل به چه معناست؟»
دیگر عامل مایوس‌کننده در این رابطه را نیز باید در میانه سخنان اخیر ند پرایس، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا جست. او در یک کنفرانس خبری به سوالاتی درباره محورهای سفر اخیر نماینده ویژه آمریکا در امور ایران به کشورهای منطقه و کشورهای اروپایی پاسخ داده و گفته « آمریکا، این سه کشور اروپایی و گروه ۵+۱ همگی بر این باور هستند که دیپلماسی موثرترین مسیر را برای بازداشتن دائمی و قابل راستی‌آزمایی ایران از دستیابی به یک سلاح اتمی میسر می‌سازد و همگی بر این باور هستیم که مذاکرات وین باید در اسرع وقت و دقیقا از همان نقطه پایان دور ششم شروع شود.»
سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در ادامه با توجه به دیدار رابرت مالی با معاون وزیر امور خارجه کره‌جنوبی که از نظر برخی تحلیلگران می‌توانست امیدوار‌کننده و زمینه‌ساز آزادسازی پول‌های ایران و کمک‌کننده به امر مذاکرات باشد، گفته «همان‌طور که می‌دانید با توجه به اینکه ما به دنبال طرحی هستیم تا بتوانیم بازگشت دوجانبه به پایبندی به برجام را عملی کنیم، نماینده ویژه ما با متحدان و شرکایمان در سراسر جهان [در این زمینه] دیدارهایی دارد. به عنوان بخشی از این روند، او دیدارهایی با همکار کره‌ای‌ خود داشته است و متحدان ما در کره‌جنوبی در طیفی از موضوعات مهم از جمله موضوعات مرتبط با ایران دخیل هستند. این شامل اجرای مقررات تحریمی می‌شود که هنوز پابرجاست و پابرجا خواهد بود،‌ مگر بازگشت توافق‌شده‌ای درباره پایبندی به برجام در کار باشد. بنابراین، رایزنی مالی با همکار کره‌ای‌اش صرفا آخرین مورد از همکاری‌هایی بوده که او در زمینه ایران با متحدان کره‌ای‌مان دارد.»
قابل توجه‌تر از اصرار این مقام آمریکا به ادامه داشتن تحریم‌ها، واکنشی است که برخی در ایران به بخش اول سخنان او یعنی نقطه آغاز مذاکرات جدید نشان داده‌اند. مثلا عبدالله گنجی مدیرمسوول روزنامه اصولگرای جوان در صفحه توئیتر خود نوشته است: «اینکه آمریکایی‌ها علاقه‌مند به شروع مذاکرات از نقطه پایانی مذاکرات وین هستند نشانگر رضایت آنان از مذاکرات پیشین است. ظاهرا تدبیر دولت ما این است که فرمت جدیدی را برای مذاکره ارائه کند و همین نقطه محل منازعه است، اینکه آنها می‌خواهند از پایان وین شروع کنند یعنی دستاورد و رضایت داشته‌اند.»
اشاره گنجی به اینکه دولت ایران خواهان شروع مذاکره از نقطه‌ای غیر از نقطه پایانی مذاکرات وین است، اصلا نشانه خوبی به نظر نمی‌رسد، زیرا همان‌طور که تحلیلگران داخلی بارها مورد تاکید قرار داده‌اند، دور شدن از نقطه پایانی مذاکرات وین اصلا به نفع ایران نخواهد بود. به طور قطع طرف غربی از اینکه مذاکرات جدیدی را شروع کند خیلی هم استقبال می‌کند و این مطالبه‌ای است که آنها حتی از دوران ترامپ چندین بار مطرح کردند. منتها نقطه مورد نظر آنها همانجایی است که مذاکره حول محور مسائل منطقه‌ای، موشکی و حقوق بشری هم در آن جای داشته باشد. ایران به هیچ‌وجه زیر بار این امر نرفته و حاضر نیست که در مورد موضوعات غیربرجامی حرف بزند. بنابراین بسیار بعید به نظر می‌رسد که طرف مقابل حاضر شود مذاکرات را از نقطه‌ای غیر از نقطه پایانی مذاکرات وین شروع کند و آن نقطه همانجایی باشد که ایران می‌خواهد!
این رویکرد حتی با اظهارات اخیر امیرعبداللهیان در جلسه غیرعلنی مجلس که از سیاست اقدام در مقابل اقدام سخن گفته بود نیز همخوانی ندارد. حال باید منتظر ماند و دید ایران همان‌طور که وزیر محترم امور خارجه می‌گوید با رویکرد گام به گام وارد شده و به زودی مذاکرات را از سر می‌گیرد یا همان‌طور که طیف تندرو و امثال گنجی می‌گویند ضمن نپذیرفتن خواسته طرف مقابل بر خواسته‌های خود پافشاری کرده و ناامیدی اولیانوف و سایرین از شروع دوباره مذاکرات را رنگ واقعیت می‌زند!