نمره منفی اهرمی‌ها در بازدهی

«جهان‌صنعت»- دوره تثبیتی و لازم برای ادامه روند صعودی بازار است. در چنین شرایطی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری با استراتژی‌ها و رویکردهای مختلف‌، عملکردهای متفاوتی از خود نشان دادند. برخی صندوق‌ها با بهره‌گیری از ماهیت ریسک‌گریزی خود توانستند حتی در این بازار نزولی بازدهی مثبتی را به ثبت برسانند. در مقابل، برخی دیگر نتوانستند از ریزش شاخص‌ها در امان بمانند و عملکرد ضعیفی را تجربه کردند. این نوسانات نه‌تنها تاثیر زیادی بر عملکرد صندوق‌ها داشت بلکه نمایانگر چگونگی واکنش این ابزارهای مالی به شرایط بی‌ثبات بازار نیز بود. در نتیجه لازم است عملکرد صندوق‌های مختلف به تفصیل بررسی شود و بهترین و بدترین‌های هفته معرفی شوند تا تصویری روشن از چگونگی عملکرد آنها در این هفته پرنوسان ارائه شود.
صندوق‌های کالایی؛ برندگان هفته
صندوق‌های سرمایه‌گذاری کالایی توانستند بهترین عملکرد هفته قبل در میان سایر صندوق‌های سرمایه‌گذاری را به ثبت برسانند. این صندوق‌ها با بازدهی هفتگی 66/‏2‌درصد‌، به طور قابل ‌توجهی بهتر از شاخص کل بورس عمل کردند که در همین دوره با افت 66/‏2‌درصدی مواجه بود. این عملکرد مثبت نشان‌دهنده ماهیت ریسک‌گریزی این صندوق‌ها است که در دوره‌های تثبیت و نوسانات بازار توانسته‌اند از سرمایه سرمایه‌گذاران حفاظت کنند. صندوق‌های کالایی عمدتا بر دارایی‌هایی با پشتوانه طلا و گواهی سپرده متمرکز هستند که باعث شده در شرایطی که بازار سهام با افت همراه است، به پناهگاهی امن برای سرمایه‌گذاران تبدیل شوند. از جمله صندوق‌هایی که در این گروه برترین عملکرد یک ساله را به خود اختصاص داده‌اند، می‌توان به کیمیا زرین کاردان، طلای عیار مفید، زرفام آشنا، مبتنی بر گواهی سپرده سکه طلا کهربا و طلای صبا اشاره کرد. این صندوق‌ها با مدیریت دارایی‌های خود و تمرکز بر ابزارهای مالی مبتنی بر کالا، توانسته‌اند بازدهی مناسبی برای سرمایه‌گذاران خود فراهم کرده و در حفظ سرمایه آنها در شرایط ناپایدار نقش موثری ایفا کنند.
مقام دوم؛ صندوق‌های سرمایه‌گذاری صندوق در صندوق
صندوق‌های سرمایه‌گذاری «صندوق در صندوق» با بازدهی هفتگی 28/‏1‌درصد در جایگاه دوم بیشترین بازدهی هفتگی قرار گرفتند و توانستند از زیان‌دهی سرمایه‌گذاران خود در شرایط نوسانی بازار جلوگیری کنند. این صندوق‌ها با ساختار و استراتژی‌های خاص خود، به سرمایه‌گذاران این امکان را می‌دهند که از ترکیب متنوعی از دارایی‌ها و صندوق‌های دیگر بهره‌مند شوند و ریسک سرمایه‌گذاری را کاهش دهند. در حال حاضر پنج صندوق سرمایه‌گذاری از این نوع در کشور فعال هستند که بر اساس معیار کل ارزش خالص دارایی‌ها شامل خوشه، تمشک، صنم، ثروت ستارگان و نماد آشنا ایرانیان هستند. در این میان، صندوق‌های تمشک و صنم به دلیل مدیریت بهتر دارایی‌ها و ارائه بازدهی یک ساله مناسب، عملکرد قابل توجه‌تری نسبت به سایرین داشتند. این نوع صندوق‌ها به دلیل ماهیت ساختاری و مدیریت حرفه‌ای، به‌خصوص در دوره‌هایی که بازار سهام در وضعیت تثبیت یا نوسان قرار دارد، به انتخابی جذاب برای سرمایه‌گذارانی تبدیل می‌شوند که به دنبال کاهش ریسک و حفظ ارزش سرمایه خود هستند. این عملکرد مثبت بیانگر نقش مهم صندوق‌های صندوق در صندوق در تنوع‌بخشی به دارایی‌ها و محافظت از سرمایه‌گذاران در برابر ریسک‌های بازار است و نشان می‌دهد که چنین ابزارهای مالی می‌توانند به عنوان یکی از راهکارهای موثر برای مدیریت سرمایه در دوره‌های مختلف اقتصادی مطرح شوند.
چتر امن صندوق‌های درآمد ثابت
صندوق‌های درآمد ثابت با بازدهی هفتگی 5/0درصد در هفته گذشته، توانستند عملکرد مثبتی از خود نشان دهند و جزو گزینه‌هایی بودند که در شرایط نوسان و ریزش بازار سهام سبزپوش باقی ماندند. این صندوق‌ها به دلیل ماهیت کم‌ریسک خود، همواره به عنوان یکی از گزینه‌های امن برای سرمایه‌گذاری مطرح هستند. ساختار این صندوق‌ها به گونه‌ای است که تمرکز اصلی آنها بر سرمایه‌گذاری در اوراق با درآمد ثابت، سپرده‌های بانکی و سایر ابزارهای مالی کم‌ریسک است. این ویژگی‌ها باعث شده که صندوق‌های درآمد ثابت در دوره‌هایی که بازار سهام با نوسانات شدید یا روندهای نزولی مواجه می‌شود، نقش مهمی در حفظ ارزش دارایی سرمایه‌گذاران ایفا کنند. در چنین شرایطی، این صندوق‌ها به عنوان محافظی مطمئن عمل کرده و سرمایه‌گذاران را از تاثیرات منفی ناشی از تغییرات شدید بازار دور نگه می‌دارند. در میان صندوق‌های درآمد ثابت، صندوق‌های کیان، مروارید آگاه، نشان، اونیکس و تداوم بیشترین بازدهی یک‌ساله را به ثبت رسانده‌اند و توانسته‌اند عملکرد باثباتی را در طول زمان ارائه دهند. این صندوق‌ها با مدیریت حرفه‌ای و رویکرد محتاطانه خود، همواره مورد توجه سرمایه‌گذارانی قرار گرفته‌اند که به دنبال حفظ ارزش سرمایه و کسب سودی پایدار در بلندمدت هستند. عملکرد مثبت آنها در هفته گذشته بار دیگر نشان داد که در بازارهای پرنوسان، این صندوق‌ها می‌توانند انتخابی قابل اعتماد برای سرمایه‌گذاری باشند و سرمایه‌گذاران را از ریسک‌های ناشی از نوسانات بازار مصون نگه دارند.
صندوق‌های خصوصی؛ ترکیب موفقیت و ریسک‌پذیری
صندوق‌های خصوصی با بازدهی هفتگی 25/‏0‌درصد در جایگاه چهارم در میان انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری قرار گرفتند. این صندوق‌ها که ماهیت منحصربه فردی در بازار سرمایه دارند، به طور خاص برای سرمایه‌گذاران حرفه‌ای و بزرگ طراحی شده‌اند و تمرکز آنها بر سرمایه‌گذاری در دارایی‌هایی است که معمولا به دلیل پیچیدگی یا نیاز به مدیریت تخصصی، در دسترس عموم قرار نمی‌گیرد.
در حال حاضر پنج صندوق خصوصی در کشور فعالیت می‌کنند که از نظر ارزش خالص دارایی‌ها به ترتیب شامل صندوق‌های کمان، دیوان، اکسیر، ثروت و نوآور هستند. در میان این صندوق‌ها، اکسیر و نوآور عملکرد بهتری در بازه زمانی یک‌ساله داشته‌اند و با ارائه بازدهی بالاتر نسبت به سایر رقبا، جایگاه برجسته‌تری را از آن خود کرده‌اند. صندوق‌های خصوصی به دلیل رویکرد هدفمند و مدیریت فعال، اغلب توانایی ارائه بازدهی مطلوب‌تری را دارند. این ویژگی آنها را به انتخابی مناسب برای سرمایه‌گذارانی تبدیل کرده که به دنبال سودآوری بالاتر در کنار مدیریت ریسک حرفه‌ای هستند. عملکرد مثبت این صندوق‌ها در شرایط مختلف بازار نشان می‌دهد که آنها قادرند فرصت‌های موجود را شناسایی و از آنها بهره‌برداری کنند و در عین حال، ارزش سرمایه‌گذاری را حفظ کنند یا افزایش دهند.
صندوق‌های املاک؛ سبزپوشان رکودی
صندوق‌های املاک و مستغلات با بازدهی هفتگی 11/‏0‌درصد، آخرین عضو تیم پنج صندوق برتر هفته بودند. این صندوق‌ها که ماهیت متفاوتی نسبت به دیگر انواع صندوق‌های سرمایه‌گذاری دارند، بر دارایی‌های واقعی مانند املاک، مستغلات و پروژه‌های مرتبط با آنها متمرکز هستند. در حال حاضر، پنج صندوق املاک و مستغلات با نام‌های امین شهر، کلید، مالک آتیه، ارزش مسکن و دانیک در بازار سرمایه فعال هستند.
از میان این صندوق‌ها، تنها بازدهی صندوق‌های دانیک و ارزش مسکن به ترتیب 85/‏2‌درصد و 42/‏4درصد گزارش شده است. این بازدهی‌های سالانه خبر از وجود رکود در بازار مسکن می‌دهد. با این حال، باقی صندوق‌های این گروه به دلیل عمر کوتاه خود، هنوز بازدهی یک‌ساله‌ای برای آنها اعلام نشده است و در مراحل ابتدایی فعالیت قرار دارند. صندوق‌های املاک و مستغلات با هدف جذب سرمایه‌گذاری در دارایی‌های فیزیکی و ایجاد تعادل در پرتفوی سرمایه‌گذاران طراحی شده‌اند. این صندوق‌ها به دلیل ماهیت پایدار دارایی‌هایشان و پتانسیل رشد بلندمدت، می‌توانند انتخابی جذاب برای سرمایه‌گذارانی باشند که به دنبال سرمایه‌گذاری کم‌ریسک‌تر و با سودآوری تدریجی هستند. با وجود عملکرد نسبتا بهتر برخی صندوق‌ها در این گروه، انتظار می‌رود با گذشت زمان و تثبیت فعالیت دیگر صندوق‌های تازه‌تاسیس و همچنین بهبود اوضاع بازار مسکن، بازدهی این گروه متعادل‌تر و شفاف‌تر شود.
اهرمی‌ها؛ برندگان تمشک طلایی
هفته گذشته برای صندوق‌های پرریسک هفته‌ای چالش‌برانگیز بود. صندوق‌های اهرمی با بازدهی منفی 53/‏3‌درصدی حتی عملکردی ضعیف‌تر از شاخص کل داشتند که بازدهی آن 66/‏2-درصد گزارش شده است. این کاهش بازدهی، نشان‌دهنده آسیب‌پذیری بالای این نوع صندوق‌ها در شرایط ناپایدار بازار و نوسانات شدید است.
در حال حاضر، هفت صندوق اهرمی در بازار سرمایه ایران فعال هستند. این صندوق‌ها براساس کل ارزش خالص دارایی‌ها به ترتیب عبارتند از: اهرم، موج، توان، جهش، بیدار، شتاب و نارنج اهرم. میان این صندوق‌ها، صندوق‌های موج و شتاب بهترین عملکرد یک‌ساله را به ثبت رسانده‌اند که نشان‌دهنده مدیریت موثر و شناسایی فرصت‌های مناسب سرمایه‌گذاری در این دو صندوق است. با این حال، اطلاعات سالانه برای صندوق‌های بیدار، نارنج و اهرم هنوز در دسترس نیست. علت این امر آن است که هر دو صندوق در سال ۱۴۰۳ وارد بازار شده‌اند و هنوز زمان کافی برای ارائه بازدهی یک‌ساله آنها سپری نشده است. صندوق‌های اهرمی به دلیل ماهیت خود و تمرکز بر فرصت‌های پرریسک‌تر، در شرایط بی‌ثبات بازار عملکرد ناپایداری از خود نشان می‌دهند اما این نوع صندوق‌ها در مواقع رشد و صعود بازار می‌توانند بازدهی‌های چشمگیری ارائه دهند و برای سرمایه‌گذارانی که ریسک‌پذیری بالایی دارند، جذابیت زیادی دارند. عملکرد این صندوق‌ها مستقیما تحت ‌تاثیر شرایط کلی بازار و تصمیمات مدیریتی آنها قرار دارد و در دوره‌های آینده می‌توان انتظار داشت که با بهبود شرایط بازار، این صندوق‌ها نیز دوباره به تعادل برسند.
شاخصی‌ها؛ گرفتار در تلاطم بازار
صندوق‌های شاخصی در هفته گذشته عملکرد چندان مطلوبی نداشتند و با ثبت بازدهی منفی 11/‏2‌درصد، سهامداران خود را از زیان‌های ناشی از افت شاخص کل بی‌بهره نگذاشتند. این نوع صندوق‌ها که ماهیت آنها مبتنی بر دنبال کردن شاخص‌های مشخص بازار است، معمولا با نوسانات شاخص کل یا هم‌وزن همسو هستند و در شرایط نزولی بازار عملکردی مشابه با شاخص‌ها از خود نشان می‌دهند. در بازار سرمایه ایران، شش صندوق شاخصی فعال وجود دارد که بر اساس کل ارزش خالص دارایی‌ها به ترتیب عبارتند از: هم‌وزن، آرام، کاردان، فیروزه، مشترک شاخصی کارآفرین و وبازار. میان این صندوق‌ها، کاردان و فیروزه بیشترین بازدهی یک‌ساله را به خود اختصاص داده‌اند. این عملکرد نشان‌دهنده مدیریت مناسب و انتخاب استراتژی‌های کارآمد برای سرمایه‌گذاری در این دو صندوق است. صندوق‌های شاخصی به دلیل ماهیت خاص خود، انعکاسی از وضعیت کلی بازار هستند و در دوره‌های رشد بازار می‌توانند بازدهی مناسبی داشته باشند اما در شرایط نزولی، همانطور که در هفته گذشته مشاهده شد، ممکن است زیان‌های بازار را نیز به سرمایه‌گذاران منتقل کنند. این ویژگی باعث می‌شود صندوق‌های شاخصی بیشتر برای سرمایه‌گذارانی که دیدگاه بلندمدت و اعتماد به روند صعودی بازار دارند، مناسب باشند.
صندوق‌های بخشی هم باختند!
صندوق‌های بخشی در هفته گذشته بازدهی منفی 39/‏1‌درصد را ثبت کردند و به همین ترتیب، سومین عضو تیم بدترین عملکردها در بازار هفته گذشته بودند. صندوق‌های بخشی به طور کلی روی بخش‌های خاصی از اقتصاد مانند صنایع نفتی، دارویی یا پتروشیمی متمرکز هستند و بنابراین عملکرد آنها معمولا به نوسانات و شرایط خاص آن بخش‌ها وابسته است. از میان صندوق‌های بخشی موجود در بازار، صندوق‌های سمان، پتروصبا، پتروما، آذرین و پتروداریوش توانسته‌اند بیشترین بازدهی یک ساله را برای سرمایه‌گذاران خود به ارمغان بیاورند. این صندوق‌ها به دلیل مدیریت کارآمد و بهره‌برداری از فرصت‌های ویژه در بخش‌های خاص، عملکرد نسبتا بهتری نسبت به سایر رقبا داشته‌اند. در مقابل، بزرگ‌ترین صندوق‌های بخشی بازار شامل دارا یکم، پالایش، آذرین، فارما کیان و رسانا هستند. این صندوق‌ها به دلیل مقیاس بزرگ‌تر خود و حضور در بخش‌های مختلف بازار، معمولا توجه بیشتری را جلب می‌کنند. در مجموع، صندوق‌های بخشی می‌توانند گزینه‌های جذابی برای سرمایه‌گذارانی باشند که به دنبال سرمایه‌گذاری در بخش‌های خاص و تخصصی اقتصاد هستند، هرچند که عملکرد آنها ممکن است به شدت تحت تاثیر شرایط اقتصادی و نوسانات آن بخش‌ها قرار گیرد.
صندوق‌های سهامی؛ منفی اما قابل افتخار
صندوق‌های سهامی در هفته گذشته با بازدهی منفی 05/‏1‌درصد توانستند عملکرد نسبتا بهتری به بازار داشته باشند که در آن شاخص کل بورس ریزش 66/‏2‌درصدی را تجربه کرده است. این صندوق‌ها که به طور متوسط 83/‏91‌درصد از منابع خود را به سهام اختصاص داده‌اند، با بهره‌گیری از تخصص مشاوران حرفه‌ای خود و انتخاب دقیق سهام، توانسته‌اند در مقابل ریزش شدید شاخص مقاومت کنند. این صندوق‌ها به دلیل داشتن استراتژی‌های تخصصی و تیم‌های مشاوره حرفه‌ای قادر به انتخاب سهام‌های مناسب و کاهش ریسک در برابر نوسانات بازار هستند. در نتیجه، عملکرد آنها در شرایط نوسانی بازار قابل توجه است. صندوق‌های آهنگ سهام کیان، حفظ ارزش دماوند، مشترک نقش جهان، اعتبار سهم ایرانیان و اطلس از جمله صندوق‌هایی هستند که در یک سال اخیر بیشترین بازدهی را برای سرمایه‌گذاران خود به ارمغان آورده‌اند. این صندوق‌ها به دلیل مدیریت هوشمندانه و انتخاب‌های به موقع سهام، توانسته‌اند سرمایه‌گذاران خود را در برابر نوسانات بزرگ بازار به خوبی محافظت کنند.
اختصاصی بازارگردانی؛ ناتوان از حفظ تعادل
صندوق‌های بازارگردانی با بازدهی هفتگی منفی 32/‏0‌درصد، پنجمین عضو گروه بازندگان در هفته گذشته بودند. این صندوق‌ها که با هدف ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضا و بهبود نقدشوندگی بازار، فعالیت می‌کنند، در هفته گذشته نتوانستند از ریزش‌های بازار جلوگیری کنند. پنج صندوق اختصاصی بازارگردانی که عملکرد بهتری نسبت به دیگر صندوق‌ها در بازدهی سالانه داشته‌اند، عبارتند از تاک دانا، هدف مسکن آتی، آوای زاگرس، برنا و امید لوتوس پارسیان. با این حال بزرگ‌ترین صندوق‌های بازارگردانی از نظر ارزش خالص دارایی‌ها عبارتند از بازارگردانی ملت، خلیج‌فارس، صبا گستر نفت و گاز تامین، امید لوتوس پارسیان و سپهر بازار سرمایه. این صندوق‌ها به دلیل حجم بالای دارایی‌های خود، نقش مهمی در تاثیرگذاری بر بازار و نقدشوندگی آن دارند اما به دلیل وضعیت بازار در هفته گذشته، نتوانستند عملکرد مطلوبی ارائه دهند.