30 - 11 - 2022
نوذری تغییر کند
مهدخت قویدل- اعضای اوپک منتظر رسیدن ماه دسامبر هستند تا شاید این بار برای انتخاب دبیرکل این سازمان به توافق برسند. رقابت شدید سه کشور ایران، عربستان و عراق برای کسب این سمت باعث شد تا جلسه قبلی اوپک برای انتخاب دبیر بینتیجه بماند و برای اولین بار بر خلاف عرف جاری اوپک، دبیرکل لیبیایی این سازمان یک سال دیگر در این سمت باقی بماند.
این رقابت این بار بین غلامحسین نوذری وزیر اسبق نفت ایران، ماجد المنیف نماینده سابق عربستان سعودی در هیات عامل اوپک، سمیر غضبان وزیر اسبق نفت و مدیرعامل سابق شرکت ملی نفت عراق و ویلسون پاستور وزیر نفت اکوادور انجام خواهد شد.
جلسه بینتیجه سال گذشته اوپک در انتخاب دبیرکل باعث شد تا برای اولین بار این سازمان از اعضای خود بخواهد برای تعیین دبیرکل شاخصهایی را تعیین کنند؛ شاخصهایی که شرایط انتخاب را مشخص کند و همه چیز به لابیهای سیاسی محدود نشود.
منوچهر نوذری ۱۷ خردادماه سال ۱۳۹۱ و در زمان دولت دهم بهطور رسمی به عنوان کاندیدای ایران برای دبیرکلی اوپک معرفی شد. اما امروز با تغییر دولت و مدیران وزارت نفت در ایران،عدهای از کارشناسان معتقدند ایران میتواند با تغییر کاندیدای خود در اوپک، شانس ریاست خود براین سازمان را افزایش دهد.
با توجه به رقابت شدیدی که در مورد انتخاب دبیرکل اوپک بین اعضا وجود دارد، شاخصهای فردی کاندیداها در این دوره مورد توجه زیادی قرار گرفته است. نرسی قربان، کارشناس حوزه انرژی در این مورد میگوید: میزان تجربه در شرکت نفت، تجربههای بینالمللی در این حوزه، تعداد زبانهای خارجی که کاندیداها به آن مسلط هستند، شاخصهای تاثیرگذاری برای انتخاب دبیرکل است.
این کارشناس انرژی، لابیهای سیاسی را هم در انتخاب دبیرکل موثر میداند و میگوید: عربستان همیشه در این زمینه قدرت چانهزنی بیشتری داشته است. اما الان شرایط طوری شده که شاخصهای فردی مهمتر از لابیهاست. البته مسایل سیاسی هم مهم هستند به همین دلیل ایران تنها یک بار دبیرکل شده است. زمان جنگ میگفتند این سمت را به ایران و عراق ندهیم. بعد از آن هم بهانههای دیگری آوردند.
حسن مرادی، کارشناس انرژی و استاد دانشگاه تهران در پاسخ به این سوال «جهانصنعت» که با توجه به حساسیت اوپک بر سابقه کاندیدا، ایران امکان تغییر کاندیدای خود در اوپک را خواهد داشت، میگوید: از نظر حقوقی چنین امکانی برای ایران وجود دارد. با توجه به تغییر دولت، ایران میتواند فرد با صلاحیتتری را جایگزین آقای نوذری کند. این کار منع حقوقی ندارد و در عرف اوپک هم مشکلی وجود ندارد.
مرادی معتقد است: دولت باید فرد شایستهتری را برای این پست انتخاب کند که توان رقابت با سایر کاندیداها را داشته باشد. این تغییر کاندیدا هیچ بار منفی برای ایران ندارد و با توجه به مصلحت میتوانیم این کار را انجام دهیم. وی میگوید: تا به حال خبری در این مورد نشنیده که ایران بخواهد نمایندهاش را تغییر دهد اما این تغییر و انتخاب فرد شایستهتر، شانس ایران برای دبیرکلی را افزایش میدهد.
از نظر این کارشناس انرژی، مسایلی همچون میزان تولید نفت در انتخاب دبیرکل تاثیر گذار هستند. وی میگوید ما از این نظر چیزی از عربستان کم نداریم. جزو کشورهای بنیانگذار اوپک هستیم و شرایط حداقلی برای معرفی کاندیدا برای دبیرکلی را داریم. کسی که برای دبیرکلی اوپک معرفی میشود باید تجربه زیادی در حقوق بینالملل و مسایل بینالمللی نفت داشته باشد. تسلط به زبان انگلیسی و شناخت کافی از حوزه نفت جهانی شانس انتخاب را بیشتر میکند.
مرادی تاکید میکند که با توجه به اینکه هر سه کشور رقیب شرایط عمومی دبیرکلی را دارند به همین دلیل انتخاب دبیرکل بیشتر به مهارتهای فردی برمیگردد. افرادی که برای این سمت معرفی میشوند باید تجارب بینالمللی داشته باشند. در حال حاضر با توجه به نمایندهای که داریم و تسلط کم ایشان به زبان انگلیسی، شانس ایران برای دبیرکلی پایین است. تنها راهحل برای بردن این رقابت، انتخاب یک کاندیدای قدرتمند است.
کسی که سابقه حضور بیشتری در اوپک داشته باشد باید انتخاب شود. تحصیلات در حوزه نفت و سابقه کاری و میزان تعامل این فرد با نمایندگان سایر اعضا، عوامل تعیینکنندهای هستند.
از آنجا که رقابت ایران برای کسب دبیرکلی با کشورهای عراق و عربستان است با توجه به رابطه خوب سیاسی ایران با عراق، کارشناسان معتقدند اگر ایران نتواند دبیرکل شود باید امیدوار باشد که این سمت به عراقیها برسد.
مرادی در مورد حضور زنگنه به عنوان وزیر نفت ایران در بالا بردن شانس دبیرکلی اوپک برای ایران به وجهه بینالمللی او در اوپک اشاره میکند و میگوید: قطعا حضور ایشان شانس ایران را بیشتر میکند. از نظر او ایران میتواند با اتخاذ دیپلماسی مناسب در حوزه انرژی و ایجاد لابیهای تاثیرگذار با کشورهای عضو، شانس خود را برای دبیرکلی افزایش دهد.
فریدون برکشلی، نماینده پیشین ایران در هیات عامل اوپک و عضو گروه مطالعاتی و سیاستگذاری این سازمان در وین هم از آن دسته کارشناسانی است که نداشتن تسلط کافی به زبان انگلیسی را مهمترین ضعف غلامحسین نوذری عنوان کرده و تاکید میکند «فردی که در مسند دبیرکلی مینشیند باید به تخصصیترین کلمات انگلیسی وارد باشد.»
تسلط به چند زبان بینالمللی، داشتن تحصیلات نفتی و شناخت مسایل بینالمللی نفت از جمله شاخصهای است که کارشناسان برای کاندیدای دبیرکلی اوپک قائل هستند. اما نماینده امروز ایران چقدر از این شاخصها برخوردار است؟ قدم اول برای دبیرکل بودن تسلط به زبان انگلیسی و زبانهای زنده دنیاست. امروز و با تغییر دولت و با شعار شایستهسالاری در وزارت نفت از بیژن زنگنه انتظار میرود تا با انتخاب یک کاندیدای شایسته رویای ایران را برای دبیر کلی دوباره اوپک بعد از پنج سال به واقعیت تبدیل کند.

لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد