نگاه تجاری به انتخاب بهترین‌ها

زمانی یک توپ طلای اروپا وجود داشت و هزاران خواستار، اما اکنون دو جایزه با یک کارکرد به چشم می‌خورد و کلی حاشیه! روزی که اولین جایزه مرد سال فوتبال دنیا در دستان لوتار ماتیوس قرار گرفت، کمتر کسی فکر می‌کرد جوایز فردی پایان سال فوتبال دنیا یکی دو دهه بعد تحت تاثیر اسپانسرها و به عبارت بهتر پول تا این اندازه دستخوش تغییر شود.
توپ طلا و کلاهی که بر سر مارادونا و پله رفت
از آغاز دهه ۶۰ تا سال ۹۱ تنها جایزه مهم فردی دنیای فوتبال، عنوان توپ طلای اروپا بود که توسط مجله فرانس‌فوتبال به بهترین‌های هر سال فوتبال اروپا اهدا می‌شد. قانونی مبنی بر منع انتخاب غیر‌اروپایی، اجازه نداد مارادونا با وجود سال‌ها بازی درخشان در ناپولی و بارسلونا صاحب این جایزه شود. پله هم که تمام دوران بازی‌اش را آن سوی آتلانتیک سپری کرده بود، طبیعتا نمی‌توانست توپ طلا را ببرد. در این بین، فیفا دست به کار شد و از سال ۱۹۹۱ مرد سال فوتبال دنیا را از نگاه خودش انتخاب کرد. اولین جایزه به لوتار ماتیوس رسید و سال ۱۹۹۵ انقلابی در این عرصه رخ داد و برای اولین بار یک غیر‌اروپایی به نام ژرژ وه‌آ مرد سال فوتبال دنیا و البته صاحب توپ طلا شد. قانون منع انتخاب بازیکنان غیراروپایی برداشته شد و دو انتخاب موازی با هم بهترین‌های اروپا و دنیا را از هم تفکیک می‌کرد.
ماجرای اسپانسرها و گول‌زنی فیفا
سال ۲۰۱۰ فیفا در کنفرانسی از ادغام دو جایزه توپ طلا و مرد سال فوتبال جهان و جایزه‌ای با نام «توپ طلای فوتبال جهان» خبر داد. این ماجرا حاصل امضای قرارداد پرسود بین «فرانس‌فوتبال» و فیفا بود؛ قراردادی شش ساله که سود زیادی نصیب طرفین کرد و عنوان توپ طلای اروپا را در حد جایزه بهترین بازیکن فصل لیگ قهرمانان اروپا تقلیل داد. به این ترتیب وسلی اسنایدر در درخشان‌ترین فصل فوتبالی خودش نتوانست حداقل رنگ توپ طلای اروپا را به چشم ببیند. زمان گذشت و پس از شش سال و پایان قرارداد، فرانس‌فوتبال هم دوباره جایزه مجزای خودش را به برترین بازیکن اهدا کرد‌ با این تفاوت که دیگر عنوان «اروپا» از توپ طلا برداشته شد و فرانس‌فوتبال هم موازی با فیفا، مرد سال فوتبال دنیا را معرفی کرد. به این ترتیب فیفا تصمیم گرفت جایزه جدیدی برای خودش با نام THE BEST ابداع کند و حالا هر دو نهاد مرد سال فوتبال جهان را برمی‌گزینند؛ فرانس فوتبال در قالب توپ طلا و فیفا در قالب جایزهTHE BEST .
اشتباه بزرگ و فریب اسپانسرها
به نظر می‌رسد در این بین کلاه گشادی سر فرانس‌فوتبال رفت و این نهاد رویه اولیه خودش را که بر آن تاکید داشت، تحت تاثیر اسپانسرها و قرارداد با فیفا تغییر داد و جهانی شد. این نشانه، دلیل مستندی برای تایید نگاه تجاری فیفا و فرانس‌فوتبال به این انتخاب بهترین‌هاست. برای فیفا و یوفا مسائل تجاری اهمیت زیادی دارد و در این بین رای مربیان و کاپیتان‌ها (آیتم فیفا برای انتخاب بهترین بازیکن دنیا) هم خالی از شائبه نیست. نه به خاطر تطمیع بلکه به دلیل سطح فنی! طبق آنچه گابریله مارکوتی ادعا کرده چند سال قبل در جریان رونمایی از آرای مربیان و کاپیتان‌های عضو فیفا در رای سرمربی اوگاندا، نام ژابی آلونسو به جای ژاوی وارد شد و این سرمربی ادعا کرد به اشتباه اسم ژاوی را ژابی نوشته و از نام خانوادگی آلونسو هم یاد نکرده است‌!
به این ترتیب رای به حساب ژابی واریز شد و ژاوی در سالی که یک یوروی رویایی را پشت سر گذاشته بود، دستش از افتخار فردی کوتاه ماند. خیلی‌ها با استناد به این اشتباه مدعی شده‌اند همه مربیان و کاپیتان‌ها نباید به شکل مساوی از حق رای برخوردار باشند و شاید گزینه «رای الکترال» تضییع حق کمتری در پی داشته باشد! علاوه بر اینها، روند تجاری شدن فوتبال (برگزاری جام‌های جدیدالتاسیس و افزودن تعداد تیم‌های تورنمنت‌ها) در انتخابات فیفا تاثیر گذاشته و جهت‌دهی به رای‌ها، معمولا مطابق میل و سیر تجاری فیفا پیش می‌رود. اینکه در کره‌شمالی، کشوری با تعداد محدود تلویزیون، نظر یک سرمربی کمتر فوتبال دیده و دور از ارتباطات فوتبالی، چقدر نزدیک به سرمربی تیم ملی کشوری به نام انگلیس است، جای سوال دارد و به همین دلیل آرای کلی در انتخاب مرد سال فوتبال دنیا چندان علمی و فنی به نظر نمی‌رسد. به همین دلایل موازی با تغییرات متعدد در مراسم و عنوان بهترین‌های هر سال دنیا، انگار روند منطقی انتخاب‌ها هم متفاوت شده است!
عجیب‌ترین آرای The Best
لیونل مسی با آرای سرمربیان تیم ملی، هواداران، روزنامه‌نگاران و کاپیتان‌های تیم ملی به عنوان بهترین بازیکن فصل ۲۰۱۹-۲۰۱۸ انتخاب شد. بر این اساس پس از اینکه لوکا مودریچ و کریستیانو رونالدو (دو بار) در دوره‌های گذشته برنده این عنوان شده بودند، ستاره آرژانتینی برای نخستین بار جایزهThe Best را دریافت کرد. پس از مراسم فیفا همه آرا را منتشر کرد. در ادامه رای‌های برجسته و عجیب‌ترین‌شان را می‌بینید.
سرخیو راموس، کاپیتان تیم ملی اسپانیا و رئال‌مادرید به ادن‌ هازارد پنج و به رونالدو سه امتیاز داد. یک امتیاز هم برای محمد صلاح بود. از طرفی روبرت مورنو، سرمربی تیم ملی اسپانیا به ترتیب به مسی، ‌هازارد و دی یانگ رای داد.
مسی با رای خود همه را شگفت‌زده کرد و سادیو مانه را بالاتر از همه قرار داد. او سپس به رونالدو و دی یانگ رای داد. لیونل اسکالونی، سرمربی‌اش در تیم ملی آرژانتین به او پنج امتیاز داد. سپس کیلیان امباپه و مانه را انتخاب کرد.
هازارد، کاپیتان تیم ملی بلژیک مانند مسی به مانه پنج امتیاز داد. سپس فان دایک را در جایگاه دوم قرار داد. جایگاه سوم به مسی تعلق داشت. او به هیچ‌یک از هم‌تیمی‌های جدیدش رای نداد. روبرتو مارتینس (سرمربی تیم ملی بلژیک) به ترتیب به ‌هازارد، دی یانگ و مسی رای داد.
کریستیانو رونالدو با امتیاز کامل به دی‌لیخت همه را شگفت‌زده کرد. سپس دییانگ و امباپه در لیست انتخابی مهاجم پرتغالی قرار داشتند. فرناندو سانتوس، سرمربی تیم ملی پرتغال بیشترین امتیاز را به مهاجم یوونتوس داد و دو رای دیگرش به بازیکنان سابق آژاکس تعلق داشت.
فان دایک، یکی از نامزدهای اصلی برای کسب جایزه The Best پنج امتیاز را به مسی داد. صلاح و مانه به ترتیب سه امتیاز و یک امتیاز به دست آوردند. دنی آلوس با دادن پنج امتیاز به مسی او را بهترین انتخاب کرد. سپس مانه و فان دایک را قرار داد. تیته، سرمربی تیم ملی برزیل نیز فان دایک، مسی و مانه را به ترتیب انتخاب کرد.
دی‌لیخت نیز با بازی چشم‌نوازش هواداران را به خود علاقه‌مند کرد و توانست با آژاکس تا نیمه‌نهایی برسد. او توانست رای‌های پنج امتیازی کاپیتان تیم‌های ملی سوازیلند و موریس را به خود اختصاص دهد. او در بیش از ده‌ها رای در جایگاه دوم قرار داشت.
هری کین یکی از دیگر بازیکنان برجسته فصل بود. با این حال برای بودن در میان بهترین‌ها کافی نبود. سون هیونگ مین چنین تصوری نداشت و به او پنج امتیاز داد. کاپیتان ترینیداد و توباگو و سرمربی تیم ملی گویان نیز به مهاجم تاتنهام پنج امتیاز دادند.
دیدیه دشان پنج امتیاز به امباپه داد. سه امتیاز را به رونالدو اختصاص داد و یک امتیاز برای مسی بود ولی هوگو لوریس به هموطن جوانش اعتماد نکرد و امتیاز کامل را به ستاره آرژانتینی داد. مودریچ، آخرین برنده The Best رونالدو را بهترین انتخاب کرد و سپس به‌ هازارد و مسی رای داد. مانوئل نویر به عنوان کاپیتان تیم ملی آلمان پنج امتیاز را به فان دایک داد. سه امتیاز برای مانه بود و یک امتیاز نیز به ‌هازارد رسید. یواخیم لو اعتقاد داشت که‌ هازارد بهترین بود. امباپه در رتبه دوم و مانه در رتبه سوم قرار گرفت.
مسی در میان آرای کاپیتان‌ها بیشترین امتیاز را کسب کرد. ۳۷۷ رای برای ستاره بارسلونا بود. او بالاتر از فان دایک (۳۳۷) و رونالدو (۳۳۰) قرار داشت. همچنین سرمربیان بیشترین رای را به مسی دادند (۳۷۹). رونالدو (۳۰۷) و فان دایک (۲۸۹) در رتبه‌های بعدی دیده می‌شدند. رای مطبوعات بر‌خلاف آنها بود. ۴۶۲ امتیاز برای بازیکن هلندی بود. ۳۶۴ امتیاز به مسی داده شد و رونالدو تنها ۲۶۴ امتیاز کسب کرد. رای هواداران برای مسی بود. یک میلیون و ۳۵۹ هزار و ۷۲۸ رای به ستاره آرژانتینی تعلق داشت. سپس رونالدو با ۹۶۲ هزار و ۹۱۹ رای دیده می‌شد و جایگاه سوم به مدافع لیورپول با ۷۰۴ هزار و ۲۳۵ رای قرار داشت.