نیشن: انحراف اذهان عمومی از استیضاح

به نوشته نشریه نیشن، از آنجا که ترور سردار سلیمانی با موضوع استیضاح ترامپ همزمان شده است، این ظن را برانگیخته که احتمالا ترامپ با دستور به ترور این سردار ایرانی قصد انحراف اذهان از موضوع استیضاح خویش را داشته است. می‌توان این گمانه‌زنی را تا حد زیادی پذیرفت که موضوع استیضاح، ترامپ را وادار به انجام چنین اقداماتی کرده باشد، اما تمایل او به درگیری با ایران به زمانی پیشتر از بحث استیضاح بازمی‌گردد.

ترامپ از همان ابتدای ورود به کاخ سفید بر خروج از توافق هسته‌ای با ایران اصرار داشت و در نهایت در تاریخ می ‌۲۰۱۸ با خارج کردن ایالات متحده از این توافق، سیاست تنبیهی «فشار حداکثری» بر ایران را در پیش گرفت.

پیتر باینارت، یکی از ناظران مسائل ایران در مطلبی در نشریه آتلانتیک خاطرنشان کرد که ترامپ نگرش‌های متناقضی نسبت به ایران دارد و در حالی که در اطراف ترامپ بازهای جنگ‌طلبی وجود دارد که به نظر می‌رسد مشتاق درگیری مسلحانه با ایران هستند، به شخصه در چکاندن ماشه جنگ با ایران تردید دارد. اما همان‌گونه که بینارت اشاره می‌کند، با هر اقدام تحریک‌آمیز واشنگتن، مخمصه ترامپ دشوارتر می‌شود.

از طرفی، حلقه نزدیکان ترامپ اصرار دارند که او نمی‌تواند آغازگر جنگ باشد چراکه از نخستین پیامدهای چنین درگیری‌ای، افزایش بهای نفت و زیان‌های اقتصاد به ویژه در این برهه زمانی نزدیک به انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا خواهد بود.

اما در سوی دیگر ماجرا، ترامپ قادر به دنبال کردن مسیر دیپلماسی با ایران هم نیست. در واقع او میان تمایل برای اجتناب از بودن مانند جورج دبلیو بوش و تمایل برای جلوگیری از شبیه شدن به باراک اوباما گرفتار شده است. ترامپ قادر به حل و فصل تضاد میان غرایز خود برای جلوگیری از جنگ و لزوم ارائه خود به عنوان یک جمهوریخواه تمام‌عیار نیست. به نظر می‌رسد مشکل دیگر ترامپ در موضوع سیاست خارجی این باشد که وی هیچ برنامه از پیش تعیین شده‌ای ندارد. به گفته وندی شرمن، عضو تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای دولت اوباما همه آنچه که تا به امروز از ترامپ دیده‌ام بی‌تدبیری بوده است؛ اقداماتی غیرمنتظره و یکجانبه که پیامدهای باورنکردنی و وحشتناکی دارند.

بن دنیسون، کارشناس مرکز مطالعات استراتژیک دانشگاه تافت نیز در این باره تاکید می‌کند: فقدان برنامه‌ریزی نتیجه طبیعی ناتوانی کاخ سفید ترامپ در به‌کارگیری و حفظ متخصصان است. متاسفانه پاکسازی کارشناسان امور ایران در وزارت خارجه، وزارت دفاع و امنیت ملی سبب شده تا ما یک درک پویا و تصوری از پیامدهای اقدامات خود در قبال ایران نداشته باشیم.

فراتر از بی‌کفایتی و بی‌نظمی کارکنان دولت ترامپ، مشکل بزرگ‌تر این است که هیچ اقدام موثری از سوی کنگره برای مهار سیاست ترامپ انجام نشده است. بدون تردید یک رییس‌جمهوری نمی‌تواند بدون مجوز کنگره حمله‌ای انجام دهد که اقدام جنگی به‌شمار برود. اما گزارش‌ها نشان می‌دهد  که پیش از دستور ترور سردار سلیمانی، ترامپ هیچ‌کس از اعضای کنگره را از این اقدام خود باخبر نکرده بود.

در واقع باید تاکید کرد انگیزه‌ها و سیاست‌های ناسازگار ترامپ به دلیل وجود یک کنگره منفعل، فعال شده‌اند.   حال سوال این است که آیا کنگره می‌تواند اراده‌ای برای ترمز سیاست ترامپ در قبال ایران داشته باشد؛ جنگی که به راحتی می‌تواند به فاجعه‌ای عظیم بدل شود. شاید یکی از مواهب احتمالی ریاست‌جمهوری ترامپ این باشد که او اینقدر بی‌پرواست که در نهایت یک کنگره سست را وادار به انجام وظیفه و ممانعت از اقدامات بی‌پروای رییس‌جمهوری می‌کند.