هت‌تریک جنجالی مادورو

محمدرضا ستاری – انتخابات ریاست‌جمهوری در ونزوئلا در حالی پایان یافته که باوجود نظرسنجی‌ها و امیدهایی که مخالفان دولت داشتند، شورای انتخابات این کشور اعلام کرد با شمارش 80‌درصد از صندوق‌ها، نیکلاس مادورو برای سومین‌بار پیاپی و با کسب بیش از 51درصد آرا پیروز شده است. این در شرایطی است که مطابق اعلام این شورا، رقیب اصلی مادورو یعنی ادموندو گونزالس اوروتیا با کسب 4/4‌میلیون رای با 2/44‌درصد انتخابات را واگذار کرده است.
در همین رابطه هر چند که در انتخابات امسال مشخص بود که مادورو باز هم تمامی امکانات و توان خود را به کار می‌گیرد تا قدرت را حفظ کرده و تداوم حکمرانی چاویستا را تضمین کند اما در این دوره وضعیت به صورتی متفاوت‌تر از انتخابات قبلی رقم خورد. به این صورت که این‌بار مخالفان مادورو عزم خود را برای حضور پررنگ در انتخابات جزم کرده و معتقد بودند با کنار گذاشتن تحریم و شرکت گسترده در انتخابات می‌توانند این‌بار مادورو را از میدان به در کنند. با این حال طبق آنچه تا لحظه تنظیم این گزارش در عصر روز گذشته اتفاق افتاده به نظر می‌رسد که فارغ از تمامی مخالفت‌ها و پیامدهای احتمالی پیروزی مادورو که می‌تواند طی روزهای آینده در قالب تظاهرات‌های اعتراضی بروز کند، باید وی را پیروز نهایی انتخابات بدانیم.
سرخوردگی بزرگ مخالفان
وضعیت اقتصادی و البته سیاسی در ونزوئلا در طول سال‌های اخیر، به خصوص پس از روی کار آمدن مادورو در سال 2013 در حالتی بحرانی قرار دارد به طوری که اقتصاد این کشور به عنوان دارنده بزرگ‌ترین ذخایر نفت جهان 80 درصد کوچک‌تر شده و در بازه‌های زمانی مختلف نرخ تورم رکوردی هزاران درصدی را ثبت کرده است. در واقع وضعیت اقتصادی این کشور به گونه‌ای که اکنون تورم بالای 300‌درصد از جمله موفقیت‌های دولت مادورو برای مهار تورم عنوان شده و وقتی تورم این کشور چند ماه قبل به 193‌درصد رسید، رسانه‌ها تیتر زدند: خبر خوش برای مردم ونزوئلا! همچنین مطابق آمارهای ارائه تنها ظرف کمتر از 10‌سال، حدود 8‌میلیون نفر یعنی معادل یک‌سوم جمعیت این کشور به خارج مهاجرت کرده‌اند.
تمامی این عوامل دست‌به‌دست هم داده بود که رهبران مخالفان دولت از جمله خانم ماچادو و کاندیدای آنها گونزالس امیدوار باشند که با شرکت گسترده مردم در انتخابات یک نه بزرگ به مادورو و نظام حکمرانی چاویستا که حدود 25‌سال است بر این کشور حکومت می‌کند، گفته شود. در همین راستا، اعلام شورای انتخابات ونزوئلا باعث شده تا مخالفان نتیجه انتخابات را قبول نکرده و خواستار شمارش دوباره و همچنین تظاهرات اعتراضی مردم شوند.
در سوی دیگر ماجرا، مادورو خوشحال از هت‌تریک در انتخابات ریاست‌جمهوری با فریاد زنده‌باد چاوز در جمع هوادارانش اعلام کرد: من نیکلاس مادورو موروس هستم. رییس‌جمهور منتخب مجدد جمهوری بولیواری ونزوئلا و از دموکراسی، قانون و مردم خود دفاع خواهم کرد.
در واقع مادورو در حالی پیروزی دوباره خود را رای به صلح و ثبات و شفاف بودن سیستم رای‌گیری عنوان کرده که نمایندگان اپوزیسیون می‌گویند که طبق آماری که تا پیش از اعلام نتایج از ستاد انتخاباتی داشتند، گونزالس از مادورو پیش بوده و با فاصله زیاد او را شکست داده است.
واکنش‌های بین‌المللی
پس از اعلام نتایج انتخابات و در حالی که به نظر می‌رسد ونزوئلا طی روزهای آتی دوباره صحنه درگیری میان دولت مادورو و مخالفان باشد، واکنش‌‌های بین‌المللی درخصوص پیروزی دوباره وی نیز در نوع خود جالب و در عین حال ضد‌و‌نقیض است. از یک‌سو آنتونی بلینکن وزیر خارجه ایالات‌متحده آمریکا نسبت به اعلام پیروزی مادورو ابراز نگرانی کرده و خواستار شمارش شفاف آرا شده و از سوی دیگر جوزف بورل مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز خواستار شفافیت در روند انتخابات شامل جزئیات شمارش آرا و دسترسی به آمار صندوق‌ها شده است.
رودریگو چاوز رییس‌جمهوری کاستاریکا و خاویر گونزالس اولاچیا وزیر امور خارجه پرو هم مدعی شده‌اند که مادورو در انتخابات تقلب کرده و حتی کار به جایی رسیده که پرو سفیر خود را از کاراکاس به دلیل آنچه نقض اراده مردم توصیف کرده، فراخوانده است.
علاوه بر این در حالی که روسای جمهوری شیلی و اوروگوئه نیز از اعلام پیروزی مادورو انتقاد شدیدی کرده‌اند اما کشورهایی نظیر بولیوی، هندوراس و کوبا در منطقه آمریکای لاتین و همچنین وزارت خارجه چین تا عصر روز گذشته به مادورو تبریک گفته و از وی اعلام حمایت کردند.
در چنین شرایطی به نظر می‌رسد که وضعیت سال 2018 برای ونزوئلا با ابعادی دیگر تکرار شود؛ زمانی که پیروزی مادورو در انتخابات آن سال باعث بروز مخالفت‌ها در داخل و نیز حمایت آمریکا و اروپا از اپوزیسیون این کشور شد تا جایی که فردی به نام خوان گوایدو را به عنوان رییس‌جمهوری این کشور به رسمیت شناختند اما در نهایت با شکست مخالفان، گوایدو از کشور خارج شده و مادورو که همچنان درگیر بحران اقتصادی است، توانست تا حدود زیادی از چالش‌های سیاسی رها شود.
در این دوره هم تاکنون اخبار ضد و نقیضی از داخل این کشور مخابره می‌شود یعنی در شرایطی که برخی منابع خبری اعلام کرده‌اند که خانم ماچادو و گونزالس به عنوان نامزد اصلی اپوزیسیون خواستار تظاهرات مسالمت‌آمیز مردم شده‌اند، برخی منابع دیگر خبر داده‌اند که گونزالس گفته قصد ندارد از هوادارانش بخواهد که در اعتراض به خیابان‌ها بیایند یا مرتکب هرگونه اقدام خشونت‌آمیز شوند.