هدف‌گذاری ۱۰ میلیارد دلاری ترکیه برای خارجی‌ها

سیدجلال ابراهیمی* – میانگین فروش خانه برای خارجی‌ها در پرتغال و اسپانیا که کشورهای توریستی حوزه دریای مدیترانه هستند، حدود ۱۰ درصد کل فروش به هموطنان داخل کشور است. هم‌اکنون کل فروش به اتباع خارجی در ترکیه از ساختمان‌های نو یا دست دوم چهار‌و‌نیم درصد است، اما نهادهای برنامه‌ریزی حوزه مسکن ترکیه فروش مسکن را به خارجیان، یک سرمایه‌گذاری مستقیم می‌دانند که خدمات جنبی نیز در بازار سرمایه ایجاد می‌کند. ترکیه در تلاش است تا بتواند سهم بیشتری از بازار مسکن در حوزه خریدهای گردشگران خارجی به خود اختصاص دهد و می‌خواهد در سال ۲۰۲۳ از درآمد حاصل با اروپا رقابت کرده یا به آن نزدیک شود. ترکیه در حوزه مسکن برای فروش داخلی نیز افزایش تولید ۲۵ درصدی را در برنامه خود قرار داده است هم‌اکنون ترکیه در افزایش قیمت مسکن رتبه اول را در دنیا دارد و طبق گزارش «نایت فرایک» شرکت مشاور املاک و مستقلات بریتانیا، کشور ترکیه در افزایش قیمت مسکن رتبه اول و اسلواکی رتبه دوم را دارند، در این گزارش آمده است که روند صعودی قیمت مسکن در ترکیه در حال افزایش یابند. با توجه به نیاز ترکیه به ۵ میلیون و ۱۳۵ هزار مسکن که همه درخواست‌های کمبود مسکن ثبت شده است، برنامه‌ریزی برای ۲۵۰ پروژه مسکن برای شهروندان کم‌درآمد استان‌ها انجام‌شده تا از افزایش قیمت نامتعادل مسکن جلوگیری شود. در اجرای این پروژه‌ها شهروندان کم‌درآمد می‌توانند با پرداخت ۱۰ درصد پیش‌پرداخت نرخ سود ۰۶۹/۰ درصد صاحب‌خانه شوند. طبق آمار اعلام شده، فروش مسکن به خارجی‌ها در ۲۰۲۲ نسبت به سال قبل ۲/۱۵ درصد افزایش داشته و به رقم ۶۷ هزار و ۴۹۰ واحد رسیده که بیشترین خریداران خارجی با ۲۴۹۵۳ خرید خانه استانبول را انتخاب کرده‌اند و در ردیف دوم آنتالیا با ۲۱۸۶۰ واحد قرار گرفته است. اگر در سال ۲۰۲۳ تعداد فروش به ۷۵ هزار واحد برسد، یعنی ۸ هزار واحد افزایش یابد ترکیه به ۱۵ میلیارد دلار درآمد ارزی از این محل خواهد داشت. هم‌اکنون فروش به خارجی‌ها در حال افزایش است، اما کاهش در فروش در سراسر کشور در حوزه مسکن وجود دارد و علت این امر، افزایش شاخص قیمت مسکن در ترکیه است که نسبت به ماه مشابه ۱۷۴ درصد افزایش یافته است. با توجه به اینکه تعداد مستاجران در ترکیه بالای ۷ میلیون نفر بوده، لذا روی‌آوری خارجی‌ها به خرید مسکن نیز عاملی دیگر در کمبود مسکن و افزایش قیمت است. گرچه ترکیه انبوه‌سازان متشکل استانی و کشوری دارد و سرعت ساخت‌و‌ساز در ترکیه بالاست، اما به علت افزایش مداوم هزینه‌های ساخت گمانه‌زنی‌ها در حوزه مسکن در ترکیه به پایان نمی‌رسد و مشکل کمبود مسکن در شهرهای بزرگ بیشتر چشمگیر است.
* مدیر مرکز مطالعات و پژوهش ایران و ترکیه