هفت خوان اوپک

گروه نفت و انرژی- در حالی که تردید سرمایه‌گذاران نسبت به اجرایی شدن توافق اوپک برای کاهش تولید افزایش یافته و حجم ذخایر نفت خام آمریکا افزایش قابل توجهی یافته است، قیمت نفت روز گذشته برای سومین جلسه متوالی کاهش یافت و برای اولین بار در سه هفته گذشته به ۵۰ دلار در هر بشکه نزدیک شد.
براساس این گزارش، قیمت هر بشکه نفت برنت چهارشنبه با ۷۲ سنت کاهش به ۵۰ دلار و هفت سنت رسید. قیمت نفت برنت روز گذشته تا رقم ۵۰ دلار و دو سنت پایین آمد که پایین‌ترین رقم از سوم اکتبر تاکنون بود.
قیمت نفت خام آمریکا نیز دیروز با ۷۳ سنت کاهش به ۴۹ دلار و ۲۳ سنت رسید.
کشورهای عضو اوپک در نشست فوق‎العاده ماه گذشته (٣٠ سپتامبر، هفتم مهرماه) الجزیره درباره کاهش تولید نفت توافق کردند و در این نشست قرار شد که کمیته‌ای از مقام‌‌های بلندپایه نفتی برای گفت و گو درباره جزئیات این توافق و سطح تولید هر یک از کشورها تشکیل شود.
از این رو، کمیته‌ای متشکل از مقام‌های بلندپایه کشورهای عضو و غیر عضو سازمان کشورهای صادر‌کننده نفت (اوپک)، از جمله روسیه، روزهای ٢٨ و ٢٩ اکتبر (هفتم و هشتم آبان‌ماه) در وین تشکیل می‌شود تا درباره توافق احتمالی برای محدود کردن تولید گفت‌وگو کنند.
وزرای نفت و انرژی کشورهای عضو اوپک مساله حساس و مهم تعیین سهمیه تولید نفت هر یک از ١۴ عضو را به مقام‌های بلندپایه این کمیته واگذار کرده‌اند.
با وجود اینکه قرار است در نشست ٣٠ نوامبر اوپک در وین، درباره محدود کردن تولید نفت به منظور بهبود قیمت‌‌های جهانی این کالا، تصمیم‌گیری نهایی شود اما عراق، دومین تولیدکننده بزرگ اوپک، گفته نمی‌خواهد به توافق این سازمان برای کاهش تولید بپیوندد زیرا برای مقابله با داعش به درآمد بیشتری نیاز دارد. با توجه به اینکه ایران، نیجریه و لیبی نیز قبلا از عمل به این توافق معاف شده‌اند و احتمال معاف شدن ونزوئلا و اندونزی نیز از این توافق وجود دارد، تجار و سرمایه‌گذاران امید خود به اجرایی شدن این توافق را از دست داده‌اند.
در حالی که عراق تولید ماه گذشته (سپتامبر) خود را چهار میلیون و ٧٧۴ هزار بشکه در روز اعلام کرده است، منابع ثانویه اوپک، تولید این کشور را در ماه یادشده چهار میلیون و ۴۵۵ هزار بشکه در روز ارزیابی کرده‎اند.
در همین حال موسسه مشورتی بی‌ام‌ای ریسرچ دیروز در گزارشی نوشت: «عراق قصد دارد از طریق توسعه میادین کوچک خود و کاهش وابستگی‌اش به میادین نفتی بزرگ و شرکت‌‌های توسعه‌دهنده آنها، بخش نفت خود را گسترش دهد.»
بر اساس این گزارش «پیشنهادات برای مذاکره در مورد شرایط قراردادهای جدید شرکت‌‌ها، سرمایه‌گذاری‌‌های جدیدی را جذب خواهد کرد اما ما انتظار داریم که مذاکرات دوجانبه انعقاد قراردادهای نهایی را به تاخیر بیندازد.»
دیگر عامل تضعیف قیمت نفت، انتشار آمارهای انستیتوی نفت آمریکا در روز سه‌شنبه بود که نشان داد حجم ذخایر نفت خام این کشور به شکل غیرمنتظره‌ای افزایش یافته است.
از سوی دیگر در حالی که بازار نفت در انتظار تصمیم بزرگی مبنی بر آغاز فریز و ثبات تولید کشورهای تولیدکننده نفت است، روسیه میزان تولید نفت خام خود را افزایش داده و حتی رکورد تولید نفت خام شوروی سابق را شکسته است که کارشناسان در این باره معتقدند روسیه با این افزایش تولید به دنبال آن است که اگر در فریز نفتی شرکت کند از تولیدات گذشته آن کاسته نشود و در ظاهر با فریز نفتی همراهی کرده باشد.
تردید آژانس بین‌المللی انرژی
رییس آژانس بین‌المللی انرژی گفت: باوجود رشد مصرف در چین، تقاضای جهانی در بازار نفت در سال ۲۰۱۷، به همان میزان سال ۲۰۱۶ یعنی ۲/۱ میلیون بشکه در روز افزایش خواهد یافت.
فیث بیرول در حاشیه نشست هفته بین‌المللی انرژی در سنگاپور افزود: اگر قیمت‌‌ها به روند رو به رشد خود ادامه دهند، تقاضا برای نفت تضعیف خواهد شد.
قیمت نفت برنت نسبت به پایین‌ترین رقم ۱۲ سال گذشته که در ماه ژانویه به ثبت رسید تقریبا دو برابر شده و به بالای ۵۰ دلار رسیده است.
وی اظهار داشت: کاهش رشد تقاضای جهانی برای نفت در مقایسه با رشد ۸/۱ میلیون بشکه‌ای ثبت شده در سال ۲۰۱۵ احتمالا به آن معناست که برقراری توازن مجدد بین عرضه و تقاضا در بازارها تا نیمه دوم سال ۲۰۱۷ اتفاق نخواد افتاد.
بیرول همچنین نسبت به موثر بودن طرح اوپک برای کاهش تولید جهت تقویت قیمت‌‌ها ابراز تردید کرد زیرا چنین اقدامی موجب افزایش تولید در سایر نقاط جهان خواهد شد و برقراری توازن در بازارهای جهانی را هر چه بیشتر تضعیف خواهد کرد.
وی گفت: «اگر در نتیجه مداخله (اوپک) در بازار افزایش قیمتی رخ دهد، ممکن است شاهد واکنشی از جانب تولیدکنندگان پرهزینه باشیم.» رییس آژانس بین‌المللی انرژی افزود: در سطح قیمت ۶۰ دلار، ممکن است تولید نفت شیل آمریکا و پروژه‌‌های فراساحل در آمریکای لاتین از سر گرفته شوند.
باوجود کاهش کلی تقاضای جهانی برای نفت، تقاضای چین به دلیل کاهش تولید داخلی نفت این کشور که ناشی از افت قیمت‌‌ها اتفاق افتاده، افزایش خواهد یافت.
بیرول گفت: «چین همچنان یک عامل مهم در افزایش تقاضای جهانی برای نفت محسوب می شود.»
دعوت از ۱۲ کشور غیراوپکی
با این وجود همچنان رایزنی‌‌ها برای به نتیجه رسیدن فریز نفتی ادامه دارد به طوری که اوپک دعوتنامه‌ای برای شرکت‌ها و کشورهای مختلف برای شرکت در نشست این سازمان در ۲۹ اکتبر فرستاده که نشان می‌دهد از ۱۲ کشور غیر عضو این سازمان نیز برای شرکت در این نشست دعوت ‌شده است.
الوجیو دل پینو، وزیر نفت و امور معدن ونزوئلا با اعلام این خبر افزود: «نشست نمایندگان کشورهای صادرکننده نفت روز ۲۹ اکتبر (شنبه هشتم آبان‌ماه) در وین برگزار می‌شود و غیر از کشورهای عضو اوپک، کشورهای غیر عضو نیز برای همکاری در جهت اجرای طرح فریز نفتی به این اجلاس دعوت‌ شده‌اند.»
ونزوئلا انتظار دارد که طرح محدود کردن تولیدات اوپک حداقل برای شش ماه اجرایی شود. پینو در گفت‌وگو با خبرنگاران گفت: «ما کشورهای روسیه، آذربایجان، قزاقستان، عمان، مصر، بحرین، کلمبیا، مکزیک، ترینیداد و توباگو، بولیوی، نروژ و کانادا را نیز به این نشست دعوت کرده‌ایم.»
در همین حال وزیر انرژی مکزیک اعلام کرد: این کشور در نشست مقام‌های بلندپایه اوپک که چند روز آینده در وین برگزار می‌شود حضور خواهد یافت.
پدرو خواکین کولد ول، وزیر انرژی مکزیک دیروز از شرکت این کشور در نشستی که با حضور اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و کارشناسان دیگر کشورهای تولیدکننده نفت در وین برگزار می‌‌شود، خبر داد.
این در حالی است که وزارت نفت و انرژی نروژ خبر داد که این کشور دعوت سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) را برای حضور در نشست مقام‌‌های بلندپایه کشورهای عضو و غیر عضو این سازمان که قرار است به‌زودی در وین برگزار شود، نپذیرفته است.
سخنگوی این وزارت با تایید دریافت دعوتنامه رسمی از سوی اوپک گفت: ما از این نشست اوپک مطلع شدیم، اما نروژ در این نشست حضور نخواهد یافت.
نروژ که عمده‌ترین تولیدکننده نفت در اروپای غربی به‌شمار می‌رود، عضو اوپک نیست و نزدیک به دو درصد از نفت مصرفی جهان را تامین می‌کند.
غیراوپکی‌ها نیم میلیون بشکه از تولید خود کم کنند
وزیر نفت ونزوئلا همچنین پیشنهاد کرد تا ۵٠٠ هزار بشکه از عرضه روزانه کشورهای غیر عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) به بازار، به منظور کمک به بهبود قیمت‌‌های جهانی کاسته شود.
به گزارش رویترز، الوخیو دل پینو، هفته جاری به منظور جلب حمایت از اقدام‎ها برای تقویت قیمت‌‌های نفت از شماری از کشورهای تولیدکننده نفت مانند روسیه دیدار کرده است.
وی گفته است: در صورتی که قرار باشد کشورهای عضو اوپک ٣٣ میلیون بشکه در روز تولید کنند و کشورهای غیرعضو اوپک ١۶ میلیون در روز تولید داشته باشند که نصف تولید اوپک خواهد بود، باید کشورهای غیر عضو اوپک عرضه روزانه خود را به بازار به میزان ۴٠٠ هزار تا ۵٠٠ هزار بشکه کاهش دهند.
وزیر نفت ونزوئلا یادآور شد: درباره این پیشنهاد دیروز با الکساندر نواک، وزیر انرژی روسیه، در مسکو گفت‌وگو کرده است. هرگونه توافق بالقوه میان کشورهای عضو و غیرعضو اوپک در باره محدود کردن یا کاهش تولید نفت، باید به تصویب نشست ٣٠ نوامبر (١٠ آذرماه) اوپک برسد.
دل پینو افزود: ما در تماس دائمی هستیم بنابراین فرصت اقدام را از دست نخواهیم داد.
نواک نیز در روزهای گذشته با خالد الفالح و محمد بن صالح الساده وزیران انرژی عربستان سعودی و قطر و محمد بارکیندو، دبیر کل اوپک، ملاقات کرده است. وی روز دوشنبه (سوم آبان‌ماه) گفت که محدود کردن سقف تولید یا حتی کاهش سطح تولید برای یک دوره زمانی معین، تصمیم درست و مناسبی برای ایجاد ثبات در بازارهای جهانی انرژی است.
موضع روسیه فریز نفتی است اما شاید تغییر کند
از طرفی ولادیمیر ورونکوف، نماینده دائم روسیه در سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین روز گذشته اظهار داشت که بر پایه مذاکرات کنونی کشورهای عضو و غیر عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) درباره تثبیت بازار نفت، مسکو موضع فریز نفتی را در سطحی معقول اتخاذ می‌کند، اما در جریان این گفت‌وگوها ممکن است رویکرد خود را تغییر دهد و به کاهش تولید روی آورد. وی افزود: مذاکرات به طور کلی فرآیندی است که در جریان آن رویکردهای مشترکی ایجاد می‌شود اما بی‌شک اکنون که این رایزنی‌ها در مراحل ابتدایی است، تصمیم‌گیری مشترک دشوار است. نماینده دائم روسیه در سازمان‌های بین‌المللی مستقر در وین ادامه داد: رویکرد کاهش تولید نفت را اکنون به عنوان نقطه شروع، تصمیم معقولی برای روسیه نمی‌بینیم. ورونکوف تاکید کرد: این کشور اکنون «فریز نفتی» در سطح معقول و رسیدن تدریجی به توازن در بازار نفت را لحاظ قرار خواهد داد. بر همین اساس محمد سانوسی بارکیندو، دبیر کل سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) گفت که این نهاد در سخت‌ترین مرحله تاریخ خود قرار دارد و با دشوارترین چالش‌ها روبه‌رو است. بارکیندو روز سه‌شنبه پس از ملاقات با جبار علی اللعیبی، وزیر نفت عراق در بغداد گفت: اوپک برای بیش از نیم قرن، دوره‌‌های خوب و دوره‌‌های دشواری را از سر گذرانده که مرحله کنونی سخت‎ترین آنهاست.
دبیر کل اوپک افزود که این سازمان به شدت برای یافتن راه‌حلی برای ایجاد ثبات در بازار تلاش می‌کند.
تصمیم نهایی اوپک درباره سهمیه‌‌های تولید اعضای این سازمان در نشست ٣٠ نوامبر (١٠ آذر ماه) وین گرفته خواهد شد.