همه چیز پای مردم

گروه جامعه- پس از گذشت یک ماه، طی دو روز اخیر آمار قربانیان کروناویروس دورقمی شد؛ اتفاقی که کارشناسان را نسبت به پایان ماجرای کروناویروس در ایران امیدوار کرده است. سخنگوی وزارت بهداشت گفته که در طول ۲۴ ساعت گذشته، ۹۴ بیمار مبتلا جان خود را از دست دادند. تا امروز ۴۷۷۷ نفر از بیماران، جان باخته‌اند.
اخیرا تصاویری از بهشت‌زهرا(س) منتشر شده که در آن برخی از خانواده‌های متوفیان مبتلا به کرونا فاصله اجتماعی را رعایت نمی‌کنند، در تصاویر دیگری که منتشر شده در تشییع برخی از متوفیان نیز حضور افراد پرشماری به چشم می‌خورد. مشخص نیست نظارتی بر حضور و تعداد خانواده‌های متوفیان کرونایی در بهشت‌زهرا صورت می‌گیرد یا خیر.
مردم رعایت کنند
در این رابطه سعید خال، مدیرعامل سازمان بهشت‌زهرا (س) به «جهان‌صنعت» گفت: مجموعه شهرداری تهران و سازمان بهشت‌زهرا (س) نمی‌تواند شهروندان را از حق شهروندی خودشان اعم از تشییع جنازه فرزندانشان یا عزیزانشان محروم کند.
خال در ادامه افزود: ما همواره به رعایت نکات بهداشتی توسط شهروندان توصیه کرده‌ایم و مردم نیز واقعا خیلی رعایت کردند و این مساله حاکی از فرهنگ بالای مردم است و حتی برای خانواده متوفیان عادی هم این مساله محقق شده است.
مدیرعامل سازمان بهشت‌زهرا (س) درباره حضور افراد در ساختمان عروجیان (مجتمع عروجیان، مجموعه‌ای است که تمام ‏خدمات اداری را که خانواده میت باید به آن مراجعه کند در خود جای داده است) گفت: پیش از شیوع کرونا در وسط روز نزدیک به ۲۰ هزار تا ۳۰ هزار نفر در محل ساختمان عروجیان حضور داشتند که شما شاهد هستید اکنون این مساله به تعداد کمی تقلیل یافته است.
مردم دردمند
همچنین محمد برزویی روانشناس درباره مشکلات روان‌شناختی بازماندگان به «جهان‌صنعت» گفت: تفاوت عمده‌ای که بیماری کرونا با سایر بحران‌ها دارد، این است که به دلیل مسری بودن این بیماری، پروتکل‌های بهداشتی خاص برای خاکسپاری متوفیان وضع شده و همچنین تاکید شده که از برگزاری تجمعات و مراسم سوگواری اجتناب شود. در بحران‌های عادی، حضور بستگان و آشنایان در مراسم خاکسپاری و سوگواری باعث تسلی‌خاطر بازماندگان می‌شود و به آنها کمک می‌کند با ابراز احساسات و سوگواری دسته‌جمعی به تدریج مرگ عزیزان خود را بپذیرند و خود را با شرایط جدید انطباق دهند. در برخی مواقع برای مدتی بستگان نزدیک در کنار بازماندگان می‌مانند و به ارائه حمایت‌های روانی، اجتماعی و حتی در صورت نیاز حمایت اقتصادی می‌پردازند. اما بازماندگان متوفیان کرونا به دلیل محدودیت‌های خاص حضور دوستان و بستگان به نوعی با طرد و انزوای اجتماعی مواجه هستند و این نگرانی وجود دارد که بازماندگان به دلیل مهیا نبودن شرایط برای سوگواری طبیعی و ابراز مناسب احساسات خود، همچنان در انکار مرگ عزیزان خود باقی بمانند و دچار اختلال تاخیر در سوگ شوند که عوارض آن در طولانی‌مدت همچنان آنها را از لحاظ روحی و روانی متاثر کند. همچنین بازماندگان ممکن است با از دست دادن سرپرست و نان‌آور خانواده، در تامین نیازهای معیشتی و ضروری خود با مشکلات جدی مواجه باشند.
وی افزود: در درجه اول آگاهی لازم به افراد جامعه از طریق رسانه ملی و سایر وسایل ارتباط جمعی داده شود که در این شرایطی که امکان حضور فیزیکی در کنار بازماندگان مقدور نیست، ارتباط خود را از طریق فضای مجازی یا تلفنی با آنها حفظ کنند و زمینه ابراز احساسات و سوگواری را فراهم کنند و حمایت‌های روانی و اجتماعی لازم و در صورت نیاز حمایت‌های اقتصادی را نیز انجام بدهند. خوشبختانه اغلب مردم به تلفن و فضای مجازی دسترسی دارند. همچنین با دعوت از متخصصان به این افراد آگاهی‌های لازم داده شود که داشتن احساسات مختلف از قبیل احساس گناه، خشم و خودسرزنشی در مرگ عزیزان طبیعی است و ابراز مناسب آنها و سوگواری به بهداشت روان و پذیرش وضعیت کمک خواهد کرد. چه‌بسا این افراد خود را در مرگ عزیزان خود مقصر بدانند و خود را سرزنش کنند.
برزویی درباره تمهیدات وزارت بهداشت گفت: وزارت بهداشت یکسری پروتکل‌هایی در زمینه بهداشت روان به صورت عمومی طراحی کرده و توصیه‌های سازمان جهانی بهداشت و تجارب برخی از کشورها از جمله چین را ترجمه و در سایت وزارتخانه قرار داده است. در شرایطی که این وزارتخانه با تمام توان درگیر درمان و کنترل شیوع بیماری کروناست، نباید از اقدامات جدی در حوزه حمایت روانی و اجتماعی غفلت کرد. به خصوص توجه به افراد و گروه‌های آسیب‌پذیر و در شرایط بحرانی از جمله بازماندگان و خانواده‌های متوفیان کرونا باید در اولویت‌های اصلی متولیان و سیاستگذاران قرار گیرد. پیشنهاد می‌کنم وزارت بهداشت یک کمیته حمایت روانی و اجتماعی با دعوت از متخصصان این حوزه از دانشگاه‌ها در اسرع وقت تشکیل و طراحی و اجرای پروتکل‌ها را به آنها واگذار کند. لازم به ذکر است در حال حاضر برخی از انجمن‌ها و مراکز علمی به صورت پراکنده در این زمینه فعالیت‌هایی را آغاز کرده‌اند.
توصیه‌هایی برای افراد مبتلا به وسواس
با شیوع کروناویروس جدید، اغلب افراد اضطراب را تجربه می‌کنند و این مختص افراد مبتلا به وسواس نیست. اما این افراد ممکن است، واکنش شدیدتر یا اضطراب بیشتری را تجربه کنند. اگر شما هم‌چنین شرایطی دارید بدانید:
شما تنها نیستید. طبیعی است که همه میزانی از اضطراب را داشته باشیم. به خودتان بگویید «من ممکن است اضطراب زیادی داشته باشم و در این شرایط طبیعی است.» یا «واقعا شرایط سختی برای همه ماست.» توجه کنید که چه چیزی شروع‌کننده «تمیزکردن و شستن» است؟ آیا شست و شو را برای رعایت توصیه‌های پیشگیرانه انجام می‌دهید؟ یا برای رهایی از افکار مزاحم و اضطراب؟
کار‌های توصیه شده را انجام دهید نه بیشتر نه کمتر و سعی کنید به افکار وسواسی توجه نکنید. وقتی به توصیه‌های ارائه شده عمل کردید به خود بگویید «کافی است». اگر فکر‌هایی دارید مانند اینکه «آیا درست انجام دادم؟»، «مدت شستن دستم کافی بود؟» سعی کنید آنها را کنار بگذارید.اخبار را تنها یک بار در روز از منبع معتبر پیگیری کنید. از چک کردن مکرر اخبار و خواندن مکرر مطالبی در مورد ویروس خودداری کنید.
میزان خطر را بیش از آنچه هست تخمین نزنید. درست است ابتلا به ویروس کرونا نگران‌کننده است، اما تعداد زیادی از افراد مبتلا علائم خفیف و متوسط دارند. سعی کنید روی موضوع کرونا و نگرانی‌های آن کمتر تمرکز کنید و خودتان را با کار‌های دیگری سرگرم کنید. به «اکنون» و «اینجا» تمرکز کنید. در حال حاضر و اینجا همه چیز برای من مناسب است. دائم فکر نکنید چه اتفاقی در آینده خواهد افتاد؟
سعی کنید عدم قطعیت را بپذیرید. اضطراب ریشه در عدم تحمل ابهام دارد. شما ویروس را نمی‌بینید و نمی‌توانید صددرصد مطمئن شوید همه چیز امن است. به هر حال ما همه چیز را نمی‌‌توانیم کنترل کنیم. در صورت آزاردهنده بودن علائم و ادامه‌دار بودن آن، اگر با وجود به کارگیری روش‌های خودمراقبتی نتوانستید عملکرد روزمره خود را حفظ کنید با پزشک، روانشناس یا روانپزشک مشورت کنید. در حال حاضر بسیاری از خدمات درمانی به صورت آنلاین و تلفنی ارائه می‌‌شوند.