6 - 12 - 2019
هیاهو بر سر هیچ
شیدا ملکی- شکی در آن نیست که تعیین پوشش عرف جامعه در گروه موازینی قرار دارد که سالها قبل در کشور تعریف شده است. البته این موازین از سوی جامعه هر چند با انتقادهایی مواجه بود اما در نهایت تبدیل به قانون شد. پوشش و انتخاب نوع آن همواره و در طول سالها محل بحث قرار گرفت و هر یک از نهادهای مسوول فرهنگی، اجتماعی و قضایی اظهارات خود را پیرامون آن اعلام کردند. گروهی بر این باورند که انتخاب نوع پوشش تحمیلی نیست و گروهی دیگر از این باور دفاع میکنند که زندگی در کشوری اسلامی به معنی رعایت همه موازین آن است. بحثها هرچند فراز و نشیب بسیاری داشت اما در نهایت تعریفی واحد مورد پذیرش عموم جامعه قرار گرفت. نگرانی اما زمانی تشدید شد که در ملتهبترین شرایط اقتصادی و اجتماعی گروهی دست بر یکی از نقاط حساس گذاشتهاند.
این روزها شهروندان در پی آنند که در شیفت سوم و چهارم کاری خود اگر در خوشبینانهترین حالت صاحب خودرویی باشند چند هزارتومانی هم با آن کسب درآمد میکنند. درست در چنین شرایطی باید بیم آن را داشته باشند که مبادا روسری مسافر از حد معمول عقبتر رفته باشد. مبادا پیامک هشدار مبنی بر حضور فردی بدحجاب در خودرو ارسال شود. درست در همین شرایط خانوادهای که به دشواری بر سر یک سفره نشسته است درگیر حواشی غیرواقعی زندگی میشود. اینها ماجرای واقعی زندگی و روزمرگی شهروندان همین شهر است که هر روز در صف خوراک روزمرهشان وقت میگذرانند. شهروندانی که قطرهقطره جانشان قربانی داروهایی میشود که دیگر نمیتوانند به هیچ بهایی خریداری کنند. همواره اظهارنظر تحلیلگران اجتماعی و البته روانشناسان راهکارهایی پیرامون بهبود زخمهای جامعه ارائه میداد.
در حال حاضر اما مواجه شدن با سکوت این تحلیلگران خود نگرانی تازهای است. نگرانی از اینکه چرا درمانگران و افرادی که انتظار میرود راهکار ارائه دهند سکوت کردهاند و ترجیح میدهند به موضوعات اینچنینی ورود نکنند. بدیهی است در شرایطی که درمانگران جامعه سکوت را ترجیح میدهند دیگر نمیتوان انتظار داشت نسخههای اجرایی قابل استنادی در دست مجریان و دیگر نهادهای مسوول قرار گیرد. روند یک جامعه سالم و ایدهآل بهگونهای است که چرخه فعالیتهای آن به درستی حرکت کند و همه نهادها بر اساس میزان دانش و توانمندی خود راهگشایی کنند. در حال حاضر اما به تماشا نشستهایم و هر روز دردها، زخمها و بیماریهای بیدرمان تازهای خودنمایی میکنند.
پیامک کشف حجاب ارسال کنید
حجتالاسلام غلامحسین محسنیاژهای، معاون اول قوه قضاییه، اول خردادماه در سخنانی گفته بود: «چرا از انجام امر به معروف و نهی از منکر میترسیم، چرا از پخش این موضوع در شبکههای بیگانه و معاند میهراسیم، چرا از کسانی که به دنبال قانونگریزی و بیعفتی هستند، فیلم نمیگیریم و برای مقامات قضایی نمیفرستیم؟» در این حال، روز گذشته در شبکههای اجتماعی برخی کاربران پیامی را به این شرح منتشر کردند: «اگر کشف حجاب دیدید به شماره پیامک ۱۱۰۱۹۷ (ناجا) شماره پلاک ماشین یا موتور و حدود منطقه را ارسال کنید.» همین ماجرا واکنش متفاوت کاربران فضای مجازی را در پی داشت.
به نظر میرسد این اطلاعیه در راستای پیامکهایی باشد که با ورود موج گرما به کشور برای مالکان خودروها رفت و از آنها خواست برای توضیح درباره بیحجابی به پلیس مراجعه کنند. در هفتههای گذشته رییس پلیس پایتخت با تایید ارسال پیامک از سوی پلیس امنیت اخلاقی برای عدهای از رانندگان، از تداوم برخورد این پلیس با بدحجابی و بیحجابی در خودروهای شخصی خبر داد.
سردار حسین رحیمی با بیان اینکه پلیس مطابق قانون موظف است با هر اقدام غیرقانونیای برخورد کند، اعلام کرده بود ماموران پلیس در سطح شهر خودروهایی را که در آنها کشف حجاب میشود، شناسایی و با آنان برخورد میکنند.
همچنین بعد از اعتراضات به ارسال این پیامکها که عدهای میگفتند به صورت رندومی ارسال میشود، جانشین معاون حقوقی و مجلس ناجا گفته بود: امروز نیروی انتظامی نه با بدحجابی بلکه با بیحجابی برخورد میکند.
قانونگذار به طور واضح عنوان کرده است زنانی که بدون حجاب در معابر عمومی ظاهر شوند، به حبس از ۱۰ روز تا دو ماه یا از ۵۰ هزار تا ۵۰۰ هزار ریال جزای نقدی محکوم میشوند. کسانی که با ارسال پیامکهای مذکور به وزرا مراجعه کرده بودند، میگفتند به گفته پلیس، گزارش بدحجابی آنها از سوی پلیس نامحسوس ارسال شده است. پلیس نامحسوس وظیفه داشته است شماره پلاک ماشینی که در آن کشف حجاب صورت گرفته را ارسال کند تا پلیس برای فرد خاطی پیامک ارسال کند.
حالا پلیس با تخصیص این شماره به مردم از آنها میخواهد به عنوان پلیس نامحسوس عمل کنند و هر کسی که به نظرشان بیحجاب یا بدحجاب آمد، را به پلیس معرفی کنند کاری که به نظر میرسد عواقب آن بررسی مناسب نشده باشد و ممکن است هر کسی به دلیل مشکل شخصی هر شماره پلاکی را برای پلیس ارسال کند.
تناقض در تکذیبیه دیرهنگام
کدام شخص یا نهاد اجتماعی توان تعیین صلاحیت افراد برای خبرچینی را دارد؟ بله خبرچینی. لازم نیست واژهها را بالا و پایین کنیم و به دنبال محترمانهترین و کمخطرترین واژه در شرایط فعلی باشیم. به هر روی چشم تیز کردن برای یافتن خودرویی که به تعبیر ما فرد بدحجابی سوار بر آن است و ارسال شماره پلاک و دیگر مشخصات برای نهادی مسوول، از سوی شهروندان عادی معنایی ندارد مگر ترویج خبرچینی. چنین رفتاری در جامعه اگر بنا باشد یک درد را درمان کند، چندین درد دیگر را به آن اضافه میکند.
اعلام خودروهایی با سرنشینان بدحجاب توسط شهروندان عادی به نیروی انتظامی ابتدای راه کینهتوزیهای شخصی است. چگونه میتوان سند یا مدرکی مستند و قانونی دال بر صحت این ادعا به دست آورد. این روش آغازی خواهد شد بر مجادلات بیهوده و گاه خطرناک افراد با یکدیگر در جامعه. تصور اینکه محلی امن ایجاد خواهد شد تا انتقامگیریهای شخصی سادهتر انجام شود نیز به هیچ عنوان دور از ذهن نیست. در این بین اما چه سرنوشتی در انتظار افرادی خواهد بود که با خودروی خود مسافر جابهجا میکنند و ناگهان باخبر میشوند به دلیل حضور افراد بدحجاب جریمه شدهاند. اما واکنش جامعه و البته برخی رسانهها درباره چنین تمهیدی از سوی نیرو انتظامی بسیار جدی بود. پذیرش چنین موضوعی برای جامعه ساده نبود و مخالفت جدی خود با آن را در شبکههای اجتماعی اعلام کرد. این مخالفت در ادامه منجر به واکنش رییس پلیس پایتخت و تکذیب چنین تصمیمی شد. به گزارش مهر سردار حسین رحیمی با اشاره به شایعاتی مطرح شده در فضای مجازی مبنی بر اینکه شهروندان میتوانند موارد بیحجابی یا بدحجابی را با ذکر شماره پلاک خودرو به پلیس پیامک کنند و پلیس با آنها برخورد خواهد کرد، گفت: پلیس هیچ شماره پیامکی برای اعلام بدحجابی یا بیحجابی در خودرو اعلام نکرده است.رحیمی افزود: به دنبال این هستیم که شمارهای برای بازرسان نامحسوس ایجاد کنیم که به غیر از سامانههای ۱۱۰ و غیره، یک شماره پیامک هم برای این تخلف در اختیار بازرسان قرار دهیم اما تا به امروز هنوز این شماره پیامک را به دست نیاوردهایم. این شایعاتی که در فضای مجازی پخش میشود امنیت روانی افراد جامعه را به خطر میاندازد و درست است که پلیس قاطعانه با هرگونه تخلف برخورد میکند ولی به دنبال این نیست که بخواهد جوی ناایمن برای امنیت روانی مردم ایجاد کند.
در انتظار شماره پیامک جدید باشید
نکته قابل توجه آن است که هرچند رییس پلیس پایتخت اعلام شمارهای برای دریافت پیامک بدحجابی از سوی شهروندان را تکذیب کرده اما این تکذیب به آن معنی نیست که هیچ برنامهای پیرامون ارائه چنین شمارهای بعد از این هم ندارد. رحیمی صراحتا اعلام کرده است: «به دنبال این هستیم که شمارهای برای بازرسان نامحسوس ایجاد کنیم.» این عبارت دو علامت سوال ایجاد میکند. ابتدا این بازرسان نامحسوس چه کسانی هستند و در ادامه این اطمینان را میدهد که هرچند تا کنون شمارهای در این حوزه در اختیار شهروندان قرار نگرفته اما پلیس در پی آن است که چنین شمارهای را در اختیار قرار دهد.
نقد شرایط و نوع برخورد با خودروهای بدحجاب به این معنی نیست که هیچ واکنشی نسبت به شرایط خودروها نباید انجام شود اما روشن است که برخوردهای سلبی همواره موفق نبوده و شرایط روحی و اجتماعی شهروندان را دچار اختلال و مشکل کرده است. برنامهریزی برای بهبود و تغییر شرایط جامعه باید بر اساس مطالعات میدانی و روزآمد انجام شود. چنین مطالعاتی دور از ذهن و دشوار نیست و نمیتوان تصور کرد موضوعی دستنیافتنی است. این روند اما منجر به آن خواهد شد که جامعه در مقابل تصمیمات انتظامی مستاصل نشود و باری بر بار سنگین زندگیاش نگذاریم.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد