وارداتی‌ها وارد بورس می‌شوند؟

عرضه خودرو در بورس همچنان حاشیه‌هایی به همراه دارد. به نظر می‌رسد وضعیت عرضه خودرو در بورس در حال تعیین‌تکلیف شدن است.
با از سرگیری عرضه خودرو در بورس کالا، قرار است ایران‌خودرو از هفته آینده تا پایان سال چهار محصول خود را در بورس کالا به متقاضیان عرضه کند.
ایران‌خودرو قرار است از هفته آینده عرضه چهار محصول دیگر را در بورس کالا کلید بزند. این خودروساز پنج هزار دستگاه تارا دستی در بورس کالا عرضه کرده که با استقبال متقاضیان همراه شده است.
بر این اساس مقرر شده هفته آینده دو هزار دستگاه تارا دستی و در هفته چهارم اسفندماه نیز دو هزار دستگاه تارا اتوماتیک در بورس کالا عرضه شود.
ایران‌خودرو همچنین در هفته اول اسفندماه سه هزار و ۵۰۰ دستگاه پژو ۲۰۷ تیپ ۵ را در بورس کالا عرضه می‌کند.
در همین حال برنامه عرضه پژو ۲۰۷ اکسل کاسه‌ای نیز از این قرار است که در هفته اول اسفندماه دو هزار دستگاه، در هفته دوم اسفندماه دو هزار دستگاه، در هفته سوم اسفندماه چهار هزار دستگاه و در هفته چهارم اسفندماه نیز دو هزار دستگاه از این خودرو در بورس کالا عرضه شود تا در مجموع تا قبل از سال جدید ۱۰ هزار دستگاه پژو ۲۰۷ اکسل کاسه‌ای در بستر بورس کالا عرضه شود.
بر این اساس بورس کالا در هفته سوم اسفندماه میزبان دو هزار دستگاه پژو ۲۰۷ اتوماتیک سقف فلزی خواهد بود. از سوی دیگر تا پایان سال جاری پنج هزار دستگاه دنا پلاس دستی اکسل کاسه‌ای در بورس کالا عرضه می‌شود که عرضه دو هزار دستگاه در هفته اول اسفندماه، عرضه دو هزار دستگاه در هفته دوم اسفندماه و عرضه هزار دستگاه در هفته چهارم اسفندماه خواهد بود.
همچنین در هفته دوم اسفندماه دو هزار دستگاه دناپلاس توربو اتوماتیک و همچنین در هفته چهارم اسفندماه هزار دستگاه از این خودرو در بورس کالا عرضه می‌شود.
گروه‌ هایما نیز در هفته سوم اسفندماه دو هزار دستگاه در بورس کالا عرضه خواهد کرد.
بنابراین بورس کالا در هفته چهارم بهمن‌ماه میزبان دو هزار دستگاه، در هفته اول اسفندماه میزبان هفت هزار و ۵۰۰ دستگاه، در هفته دوم اسفندماه میزبان ۶ هزار دستگاه، در هفته سوم اسفندماه میزبان هشت هزار دستگاه و در هفته چهارم اسفندماه میزبان ۶ هزار دستگاه خودرو از گروه ایران‌خودرو خواهد بود که جمع این خودروها به ۲۹ هزار و ۵۰۰ دستگاه می‌رسد.
محدودیت عرضه خودروهای وارداتی در بورس برداشته شد
همچنین محمد مخبر معاون اول رییس‌جمهوری روز ۲۴ بهمن ۱۴۰۱ در ابلاغیه‌ای اعلام کرد که عبارت «خودروهای وارداتی صرفا در بورس کالا عرضه می‌شود» از بند ٢ آیین‌نامه واردات حذف و پلاک‌گذاری ملی و تردد در سرزمین اصلی خودروهای مجاز به تردد در مناطق آزاد تجاری-صنعتی مجاز شود.
در این ابلاغیه آمده است: هیات وزیران در جلسه ۱۹/۱۱/۱۴۰۱ به پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی و صمت و استناد به اصل ۱۳۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب کرده است:
تصویب‌نامه شماره ۹۵۲۴۰/ ت ۵۹۸۶۰ ه مورخ ۰۳/۰۶/۱۴۰۱ و اصلاحات بعدی آن به شرح زیر اصلاح می‌شود:
۱- در بند ۲ عبارت «خودروهای وارداتی صرفا در بورس کالا عرضه می‌شود» و عبارت «در بورس کالا» حذف می‌شود.
۲- بند ۵ به شرح زیر اصلاح می‌شود:
خودروهایی که تا پیش از ابلاغ این تصویب‌نامه طبق مقررات موجود مجاز به تردد در مناطق آزاد هستند مشروط به پرداخت عوارض و بدهی‌های مربوطه و حقوق ورودی مشتمل بر حقوق گمرکی و سود بازرگانی مصوب مجاز به پلاک‌گذاری ملی و تردد در سرزمین اصلی هستند.
خودروهای مستثنی‌شده از حکم بند یک تفاهمنامه مشترک شورای عالی مناطق آزاد و گمرک مشمول این بند نیستند.
تبصره- قیمت خودرو برای محاسبه حقوق عوارض گمرکی با رعایت ماده ۱۴ قانون امور گمرکی مصوب سال ۱۳۹۰ از طریق سامانه مرتبط با سازمان امور مالیاتی کشور (سامانه پرداخت مالیات نقل و انتقال خودرو) تعیین می‌شود. سازمان مذکور موظف است اطلاعات قیمتی این سامانه را به‌طور مستمر به‌روز کند.
حذف رانت در بازار با عرضه خودرو در بورس
یک کارشناس بازار سرمایه گفت که با عرضه خودرو در بورس شاهد حذف رانت ناشی از فاصله قیمت کارخانه و بازار آزاد هستیم و همه نهادها باید با روش بلندمدت شرایط را برای عرضه مستمر خودروها در بورس مهیا کنند تا با اعلام برنامه عرضه‌ها، مردم نسبت به خرید مناسب‌تر از بورس امکان برنامه‌ریزی داشته باشند.
«مهدی آزادواری» در گفت‌وگو با ایرنا در خصوص عرضه خودرو در بورس کالا افزود: بازار سرمایه و بورس کالا بستری است که رانت‌ها را از بین برده و می‌توان در این بستر شاهد شفافیت معاملات بود.
وی اظهار داشت: عرضه خودرو در گذشته به شیوه‌های عجیب و غیرشفاف انجام می‌شد، اما اکنون انجام آن از طریق بورس کالا می‌تواند اقدامی مثبت برای شفافیت و عادلانه شدن قیمت‌ها باشد.
آزادواری ادامه ‌داد: به دلیل شفافیت معاملات در بورس کالا، اثرات مثبت عرضه خودرو در این بازار خیلی زود نمایان می‌شود، در حالی که پیش از این مابه‌التفاوت نرخ‌های کارخانه و بازار به جیب دلال‌ها می‌رفت و هیچ منفعتی به تولیدکننده و مردم نمی‌رسید.
به گفته این کارشناس بازار سرمایه، بی‌شک شفافیت معاملات خودرو در بورس کالا به مرور منجر به اصلاح ساختار مالی در خودروسازان و کشف قیمت واقعی خودرو می‌شود که این امر به شکل زنجیروار اتفاقات مثبتی دیگری را در صنعت و بازار در پی خواهد داشت؛ زیرا با تداوم عرضه‌ها، بین قیمت تولید‌کننده و مصرف‌کننده، فاصله معقول و منطقی ایجاد می‌شود و علاوه بر تعادل بازار، تولید‌کننده و مصرف‌کننده عواید بهتری کسب می‌کنند.
وی گفت: این اتفاق در کنار حذف رانت به نفع مردم به عنوان مصرف‌کنندگان نهایی نیز تمام می‌شود، زیرا دیگر از قیمت‌های کاذب و معاملات با عمق کم بازار غیررسمی خبری نیست و همه چیز در بستر بورس شفاف می‌شود.
آزادواری بیان ‌داشت: از سوی دیگر باید نهادهای تاثیرگذار مانند دولت، مجلس شورای اسلامی، شورای رقابت و خودروسازان تصمیم بگیرند که با یک استراتژی بلندمدت این عرضه‌ها را مدیریت کنند، به طوری که عرضه‌ها به صورت موقتی نباشد و از یک استراتژی قانونمند و منظمی پیروی کند تا افرادی که قصد خرید خودرو دارند، بدانند که این بازار از استراتژی و ثبات مشخصی برخوردار است.
این کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد: در مقابل شرکت‌های خودروسازی نیز باید برنامه عملیاتی خود را برای تعداد خودروهایی که می‌توانند در دوره مشخص در بورس کالا عرضه کنند ارائه دهند تا مردم اطلاعات کامل داشته باشند و نسبت به آن برنامه‌ریزی کنند تا برای خرید مهیا شوند.
وی با بیان اینکه این روش برای شرکت‌های خودروسازی نیز مناسب است و می‌توانند از طریق عرضه در بورس کالا تامین مالی کنند، گفت: یکی دیگر از وظایف بورس در کنار کشف قیمت و شفافیت، تامین مالی برای بنگاه‌های تولیدی است که این رویه می‌تواند عواید خوبی برای شرکت‌های خودروسازی در پی داشته باشد.
آزادواری ادامه ‌داد: در همین زمینه هفته گذشته اوراق سلف خودرو برای تامین مالی یکی از خودروسازان منتشر شد که این اتفاق به عنوان فرآیندی بسیاری بهینه و مطلوب تلقی می‌شود.
این کارشناس بازار سرمایه در پایان تاکید کرد: نباید این ابهام برای خریداران ایجاد شود که عرضه خودرو در بورس موقتی است، بر این اساس باید روند مشخص و قاعده‌مندی ایجاد شود و همه به این نتیجه برسند که بورس بهترین محل برای کشف قیمت‌ها و شفافیت بیشتر است. همچنین به هر میزان که شفافیت در بازار بیشتر باشد به‌طور قطع به نفع مصرف‌کننده خواهد بود.