واردات امنیت غذایی را تامین نمی‌کند

یکی از گلایه‌هایی که به دولت‌های نهم و دهم وارد شد، وابسته کردن غیرمعقول صنعت کشاورزی ایران به واردات بود به طوری‌که آمارها از افزایش ۴۰۰ درصدی واردات محصولات کشاورزی در دولت احمدی‌نژاد خبر می‌دهند. پیشتر عیسی کلانتری، وزیر بازرگانی در دوران اصلاحات نیز در خصوص واردات بی‌رویه و بعضا محصولات آلوده کشاورزی به کشور و به مخاطره افتادن امنیت غذایی هشدار داده بود. این در حالی است که به نظر می‌رسد در دولت یازدهم نیز دست اندرکاران این بخش، نگران واردات بی‌رویه در بخش کشاورزی هستند. حال که این جریان با اجرای فاز دوم هدفمندی و نیز طرح ارایه سبد کالا همزمان شده است، دولت از سویی درصدد تامین محصولات غذایی برای تنظیم بازار است و از سوی دیگر باید به نگرانی دست اندرکاران در خصوص واردات، پاسخ دهد. حال این سوال مطرح می‌شود که راه برون رفت از شرایط فعلی برای دولت یازدهم چیست؟ «در دولت گذشته حدود ۱۶ میلیارد دلار محصول کشاورزی وارد کشور شد و در سال تغییر دولت نیز ۱۲ تا ۱۶ میلیارد دلار واردات محصولات کشاورزی داشتیم که نشانگر این است که اکنون نیزدر مسیر بحران غذایی به‌سر می‌بریم.» این مطلبی است که رییس اتحادیه انجمن‌های علوم کشاورزی و منابع طبیعی با اشاره به عملکرد منفی دولت گذشته در زمینه کشاورزی که نتیجه آن به قهقرا رفتن امنیت غذایی و اقتصاد کلان کشور بود، عنوان کرده است. به گفته وی، اهتمام به کشت محصولات مقاوم به خشکی با توجه به کمبود منابع آبی در کشور و همچنین الزام اختصاص اعتبار به بخش تحقیقات کشاورزی از جمله راهکارها برای مواجهه با مخاطرات امنیت غذایی کشور است.
بهزاد قره‌یاضی، رییس اتحادیه انجمن‌های علوم کشاورزی ومنابع طبیعی در خصوص زمزمه‌هایی مبنی بر به مخاطره افتادن امنیت غذایی کشور دلایل وقوع و راهکارهای مقابله با این مساله را تبیین کرد و گفت: امنیت غذایی به مفهوم دسترسی آحاد ملت به غذای کافی و سالم در همه زمان‌ها و مکان‌ها به نحوی که متضمن فعالیت‌های یک انسان سالم و شاداب باشد. وی با اشاره به اینکه غذای سالم باید در دسترس مردم باشد و مردم توان تهیه آن را داشته باشند، افزود: دسترسی به غذای سالم سال‌هاست که به مخاطره افتاده و این نه به این معناست که غذا کافی نیست بلکه به این مفهوم است که در دسترس همگان نیست و همه توان تهیه میزان کافی غذا را ندارند.
واردات غذایی با اقتصاد مقاومتی مغایرت دارد
قره یاضی عدم سلامت غذایی را دیگر معضل در زمینه به مخاطره افتادن امنیت غذایی برشمرد و گفت: گاه ممکن است غذا سالم نبوده و در معرض بقایای سموم و سایر آلودگی‌ها قرار گیرد. وی با اشاره به سیاست‌های ابلاغی از سوی رهبر معظم انقلاب و تاکید ایشان بر امنیت غذایی و تکیه بر تولید داخلی تصریح کرد: با توجه به سیاست‌های اقتصاد مقاومتی اهمیت تکیه بر تولید غذا در داخل بیشتر می‌شود چراکه با واردات می‌توان غذا را تامین کرد اما پایدارنیست و ضمن اینکه با اقتصاد مقاومتی و عقل سلیم مغایرت دارد. رییس اتحادیه انجمن‌های علوم کشاورزی و منابع طبیعی گفت: ما به وضعیتی رسیده‌ایم که غذا گران است و نمی‌تواند در دسترس باشد و آنچه موجود است وارداتی است.
اقتصاد کلان کشور در دوره احمدی‌نژاد به قهقرا رفت
وی افزود: بخشی از این اوضاع مربوط به اقتصاد کلان کشور در دوره احمدی‌نژاد است که با ماجراجویی، ادبیات خاص و فساد مالی دولت نهم و دهم به قهقرا رفته و بخشی نیز به خاطر مسایل سیاسی و اجتماعی است. وی مشکلات فنی را دیگر دلیل به مخاطره افتادن امنیت غذایی کشور عنوان و توضیح داد: سال‌هاست که در بخش کشاورزی سرمایه‌گذاری صورت نگرفته و همچنین طی یک دهه گذشته بخش تحقیقات کشاورزی فاقد اعتبار برای پژوهش بوده است.
قره یاضی ادامه داد: در حال حاضر میانگین عمر تجهیزات واحدهای پژوهشی کشاورزی مثل مراکز بیوتکنولوژی کشاورزی، واکسن رازی و موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر ۴۰ سال است که با چنین تجهیزاتی نمی‌توان انتظارپژوهش مولد که منجر به تامین امنیت و کمیت و کیفیت غذا می‌شود، داشت. وی نوسازی ناوگان تجهیزات کشاورزی را یکی از اقدامات در جهت جلوگیری از روبه‌رو شدن با مخاطره امنیت غذایی دانست و تاکید کرد: برای این منظور به یکهزار میلیارد تومان اعتبار در سال ۹۴ نیاز داریم.
وی اظهار داشت: در صورت عدم تامین سرمایه مورد نیاز برای نوسازی ناوگان پژوهش‌های کشاورزی تامین امنیت غذایی با تکیه بر تولید از منابع داخلی اگر نگوییم محال؛ بسیار مشکل خواهد بود. رییس اتحادیه انجمن‌های علوم کشاورزی ومنابع طبیعی با ذکر مثالی در زمینه لزوم فعال شدن بخش تحقیقات کشور، تصریح کرد: اخیرا در دریای مازندران تعداد زیادی ماهی کفال از بین رفته و نسل این‌گونه از ماهیان را در معرض انقراض قطعی قرار داده است که باید بخش تحقیقات شیلات کشور وارد عمل شده و چاره‌ای بیندیشد و چنانچه اعتبار لازم برای تحقیقات در این زمینه موجود نباشد نسل این ماهی منقرض شده و با بحران اجتماعی و کمبود صید مواجه خواهیم شد.
وی در ادامه با اشاره به مواجهه با بیلان منفی ۱۰ میلیارد متر مکعبی آب خاطرنشان کرد: این میزان معادل ۱۰ درصد از آب قابل استحصال سالانه است که موجب شده سطح آب زیرزمینی پایین آمده و معضلاتی مثل دریاچه ارومیه را رقم بزندرییس اتحادیه انجمن‌های علوم کشاورزی ومنابع طبیعی تصریح کرد: برای مقابله با تهدیدات غذایی باید به فکر افزایش بهره وری و کاهش نهاده‌های تولید باشیم که این هدف تنها از مسیر ورود فناوری، افزایش سرمایه‌گذاری و توجه ویژه به تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی میسر می‌شود.قره‌یاضی همچنین در خصوص آب مصرفی کشاورزی گفت: حدود ۹۰ درصد آب شیرین در کشاورزی مصرف می‌شود که با توجه به بحران موجود در آب نمی‌تواند پایدار باشد چرا که باید سهم محیط زیست در استفاده از آب شیرین را هم در نظر بگیریم و با استفاده از فناوری‌های نوین بدون افت محصول از آب کمتر استفاده کنیم.وی ادامه داد: باید با تحقیقات کشاورزی آنچه لازم است تولید شود و سپس از طریق آموزش و ترویج کشاورزی در جامعه رسوخ یابد و با همین میزان آب موجود در کشور از زمین‌های کشاورزی به‌صورت بهینه بهره‌برداری کنیم.