واردات رکورد زد

«جهان‌صنعت»- در دی‌ماه سال جاری بیش از یک میلیون و ۶۰۰ هزار دستگاه تلفن همراه توسط بیش از ۱۰۰ شرکت واردکننده وارد کشور شده است.
با این همه فعالان بازار موبایل بر این باور هستند که اگرچه موجودی کالا در بازار موبایل به شدت افزایش یافته، اما تقاضا برای موبایل کاهش یافته و این امر شرایط را بسیار مشکل کرده است. از سوی دیگر با وجود افزایش قیمت دلار، قیمت موبایل کاهش یافته و دلیل این امر نیز کاهش شدید تقاضا در بازار است. همچنین قاچاق موبایل ریشه‌کن شده، اما بازار موبایل در شرایط آشفته‌ای به سر می‌برد و این شرایط مشخص نیست تا چه زمانی تداوم خواهد داشت. با این همه وزارت ارتباطات به وعده خود مبنی بر از میان بردن قاچاق موبایل وفا کرد اما هیچ اقدامی برای کاهش قیمت گوشی‌های هوشمند در نظر نگرفته است.
رکورد جدید واردات
پس از ضابطه‌مند شدن واردات مسافری و اتصال سامانه گمرک به پلیس گذرنامه ناجا، بنابر اعلام کانال همتا (کانال اطلاع‌رسانی ثبت تلفن همراه)، در دی‌ماه ۹۸ بیش از یک میلیون و ۶۰۰ هزار دستگاه تلفن همراه توسط بیش از ۱۰۰ شرکت واردکننده وارد کشور شد. این در حالی است که میزان واردات قانونی تا قبل از طرح رجیستری، ماهانه کمتر از ۲۰۰ هزار دستگاه بوده و مابقی نیاز کشور، از طریق قاچاق تامین می‌شد.
دستاوردهای ثبت رجیستری
همچنین با اتصال سامانه گمرک به ناجا، رویه ثبت مسافری صرفا محدود به مسافران حقیقی شد و در این شرایط همان‌گونه که پیش‌بینی می‌شد، شرکت‌های واردکننده توانستند در یک فضای رقابتی سهم خود را از تامین نیاز بازار احیا کنند. در حال حاضر بخش عمده‌ نیاز بازار تلفن همراه از طریق گوشی‌های شرکتی که به‌صورت تجاری وارد کشور شده‌اند، تامین می‌شود.
طرح رجیستری یا شناسنامه‌دار کردن تجهیزات سیم‌کارت‌خور با هدف مبارزه با قاچاق از سال ۱۳۹۶ اجرایی شد و برخلاف گذشته که به دلایلی از جمله جعل شناسه IMEI گوشی‌ها با شکست مواجه می‌شد، این بار با ترکیب دو شناسه گوشی و سیم‌کارت به صورت همزمان، میزان تخلف از طریق جعل شناسه گوشی را به صفر رساند.
ازطرفی به‌گفته واردکنندگان، آمارها نشان می‌دهد ۲۰۵ هزار دستگاه موبایل در فروردین امسال به صورت تجاری وارد کشور شده بود و در پایان آذرماه این تعداد به یک میلیون و ۱۱۵ هزار دستگاه رسید. با مشاهده این روند، به‌نوعی می‌توان گفت واردات مسافری تلفن همراه جای خود را به واردات تجاری داده است.
واردات قانونی ماهانه ۲۰۰ هزار موبایل بود
بر اساس اعلام سامانه همتا میزان واردات قانونی گوشی موبایل قبل از طرح رجیستری، ماهانه کمتر از ۲۰۰ هزار دستگاه بود و مابقی نیاز کشور از طریق قاچاق تامین می‌شد؛ قاچاقی که پیش از این گردش مالی در آن چند هزار میلیارد تومان اعلام شده بود.
سرآغاز طرح رجیستری تقریبا همزمان با افزایش بی‌سابقه نرخ ارز و کاهش قدرت خرید مردم همراه شده بود و از این حیث، قاچاقچیان موبایل روزنه‌ای را در واردات این کالا پیدا کرده بودند که ناشی از عدم اتصال سامانه گمرک به سامانه گذرنامه ناجا بود. با این روزنه راه برای ورود چمدانی تلفن همراه باز باشد و شرکت‌های واردکننده نیز به دلیل هزینه‌های بالاتر واردات رسمی تلفن همراه، انگیزه کمتری برای ورود به این عرصه داشتند. با این همه تعرفه رجیستری به طرز چشمگیری افزایش یافت و دولت نه‌تنها به کاهش قیمت موبایل کمکی نکرد بلکه برای سودآوری و درآمد از بازار موبایل بر گرانی آن دامن زد.
در واقع در طول این مدت با وجود اجرایی شدن طرح رجیستری، واردکنندگان مانند سابق، دستگاه‌های تلفن همراه را به شکل چمدانی وارد می‌کردند و در ادامه با استفاده از اطلاعات گذرنامه افرادی که حتی به خارج از کشور سفر نکرده بودند، گوشی‌ها را در سامانه همتا ثبت می‌کردند.
قوانین دست و پاگیر برای واردات مسافرتی
به نظر می‌رسد با اقدامات جدید و قوانین دولت برای واردات گوشی‌های مسافرتی مانند برداشته شدن معافیت ۸۰ دلاری واردات مسافری گوشی، اعمال نرخ ارز بر اساس سامانه سنا برای محاسبه حقوق و عوارض گمرکی و همچنین افزایش عوارض ورودی گوشی مسافری به ۲۶ درصد که منجر به آن شده که واردات موبایل‌های مسافرتی سر به فلک بکشد؛ تعداد شرکت‌های وارد‌کننده موبایل افزایش یافته‌اند. البته تحریم‌ها، گرانی چشمگیر موبایل و سنگ‌هایی که دولت بر سرراه واردات موبایل انداخته است موجب شده بیشتر موبایل‌های وارداتی برندهای چینی و نه چندان با کیفیت باشند.
بیش از صد شرکت واردکننده قانونی
سال گذشته سخنگوی طرح رجیستری عنوان کرده بود که ۷۶ شرکت درخواست مجوز واردات قانونی داشته‌اند و ۶۸ مورد از آنها در این زمینه فعال هستند. اکنون بر اساس آمار سامانه همتا تعداد این واردکنندگان افزایش یافته و در حال حاضر بیش از صد شرکت به طور قانونی در زمینه واردات گوشی موبایل به کشور فعالیت دارند. دهقانی‌نیا گفته بود که ثبت سفارش واردات رسمی ۲۷۵ درصد در چهار ماه اول سال ۹۸ افزایش پیدا کرده و نتیجه این موضوع به زودی در بازار مشخص خواهد شد.
دهقانی‌نیا اظهار کرده بود: اگر به آمار واردات موبایل از ابتدای سال ۹۷ تا انتهای اردیبهشت ماه ۹۸ یعنی زمان اتصال گمرک و ناجا نگاه کنیم، می‌بینیم ۵۷ درصد موبایل‌ها مسافری وارد شده و ۴۳ درصد به شکل تجاری. واردات مسافری در سال ۹۷ بیشتر از واردات تجاری بوده است.
تقاضا کاهش یافته است
فعالان بازار موبایل می‌گویند شرایط به نفع آنها نبوده و در حال ضرر دادن هستند. به گفته آنها تقاضا به شدت کاهش یافته است.
سامان حسینی، فعال و فروشنده موبایل در بازار علاءالدین به «جهان‌صنعت» گفت: موجودی کالا زیاد است و نسبت به سال‌های گذشته و ماه‌های قبل بیشتر شده است.
او با اشاره به اینکه عرضه و تقاضا در بازار موبایل همخوانی ندارد تاکید کرد: واردات افزایش یافته اما مشکل اینجاست که تقاضا کم شده است.
حسینی در رابطه با قیمت موبایل با توجه به کاهش تقاضا و البته قیمت دلار بیان کرد: قیمت موبایل کمتر شده است. اکنون همه در حال ضرر دادن هستند.
او با اشاره به اینکه همه بازار مملو از موبایل‌های شرکتی بوده و دیگر کالای قاچاق موجود نیست تاکید کرد: دیگر هیچ موبایل بدون گارانتی نداریم. تقریبا ۹۹ درصد از موبایل‌های بازار گارانتی دارند. موبایل‌ها را از شرکت‌های واردکننده خریداری می‌کنیم و قیمت‌ها هم به صورت شرکتی تعیین می‌شوند اما حتی اگر بدون مالیات هم که حساب کنیم بازهم فروشندگان و فعالان بازار موبایل ضرر می‌کنند.
شرایط به نفع ما نبود
حسینی تاکید کرد: همه در حال ضرر دادن هستیم. حتی اگر گوشی‌ها را یک روز پس از خریداری به فروش برسانیم بازهم ضرر می‌کنیم. این شرایط اصلا به نفع ما نبود.
او با تاکید بر اینکه بازار در رکود است، گفت: متاسفانه بازار موبایل در شرایط بدی به سر می‌برند و نمی‌دانیم برای برون‌رفت از این اوضاع چه راهکاری در پیش بگیریم.