25 - 11 - 2022
وازکتومی چیست؟
ازدحام انسانی مصیبتباری که گریبان دنیای امروز را گرفته است در صورت برخورد فکورانه و آیندهنگرانه نیاکان ما هرگز به این جایگاه پردردسر نمیرسید. در دنیای کنونی «رشد بیرویه جمعیت» نهتنها خود بهعنوان یک معضل نقش بازی میکند بلکه بسیاری از مشکلات و نقصانهای جوامع بشری نظیر فقر، گرسنگی، بیماری، بیسوادی و آلایش محیطزیست را نیز سبب شده است.
اگر برای جلوگیری از این رشد بیرویه اقدامات «آنی» و فراگیر «جهانی» انجام نگیرد، بیشک شرایط از آنچه هست نیز وخیمتر خواهد شد.
سازمان بهداشت جهانی با توجه به موفقیت برنامه تنظیم خانواده در هندوستان، بریتانیا و ایالات متحده در دهه ۶۰ میلادی که به مدد «وازکتومی» حاصل آمده بود، اجرای وسیع این شیوه ضدبارداری را در صدر اقدامات خود قرار داد. متاسفانه با ظهور روشهای ساده جلوگیری در خانمها در دهه ۷۰ میلادی اجرای وازکتومی به خصوص در کشورهایی که با مشکل ازدیاد جمعیت درگیر بودند، دچار اشکال شد.
در حال حاضر عنایت مجددی به وازکتومی بهعنوان روشی ایمن، ساده و مقرون به صرفه است و به خصوص این مورد توجه مجدد سازمان بهداشت جهانی را به خود جلب کرده است.
ایران از جمله کشورهایی است که باید با کیاست و فراست با مشکل ازدیاد جمعیت روبهرو شود. در این خصوص چندی است که توجه زیادی به اجرای فراگیر وازکتومی شده و به این دلیل سوالات زیادی در ذهن جامعه در مورد آثار و نتایج اجرای این شیوه شکل گرفته است. در آنچه پیشرو دارید، سعی شده است با کلامی ساده وازکتومی معرفی شود و نحوه انجام، میزان کارایی و آثار و نتایج آن روشن شود.
وازکتومی چیست؟
وازکتومی عملی «ساده و سرپایی» است. این عمل روی مردانی که به تعداد کافی فرزند دارند و دیگر نیازی به باروری نمیبینند، انجام میشود.
نحوه انجام وازکتومی چگونه است؟
این عمل ساده بین ۱۵ تا ۲۰ دقیقه زمان میبرد. برای انجام آن «بیحسی موضعی» کافی است، درد زیادی ندارد و به بستری شدن در بیمارستان نیازی نیست.
برای انجام عمل، دو شکاف کوچک در قسمت بالای «کیسه بیضه» داده میشود. از طریق این شکافها، لولهای که در هر طرف «اسپرم» را از «بیضه» به «کیسه منی» میبرد قطع میکنند و آن را میبندند به این ترتیب از ورود اسپرم به مایع منی جلوگیری میشود.
آیا عمل بلافاصله موفق است؟
با توجه به اینکه بعد از قطع مسیر عبور اسپرمها همچنان تعداد زیادی از آنها در کیسه منی و مسیرهای ارتباطی موجود هستند، باروری بلافاصله از بین نمیرود. برای محو کامل اسپرمها، حداقل «۱۵ بار انزال» یا «۱۲ هفته» زمان لازم است. اصولا قبل از «صدور مجوز مقاربت بدون جلوگیری» از سوی پزشک، انجام «آزمایش منی» و مشاهده «عدم وجود اسپرمها» عاقلانه است.
مرد پس از چه مدتی به سر کار خود برمیگردد؟
بعد از انجام عمل وازکتومی، بیمار تنها روز عمل را استراحت میکند و تا ۴۸ ساعت از انجام کارهای سنگین بدنی منع میشود بنابراین در صورتی که شغل بیمار با کارهای سنگین همراه است تنها ۴۸ ساعت استراحت کافی است.
آیا وازکتومی میتواند موفق هم نباشد؟
در قریب یک درصد موارد در اثر «برقراری مجدد ارتباط» دو قطعه قطع شده، اسپرمها مسیر خود را بازمییابند و وازکتومی ناموفق میشود. این میزان نارسایی به قدری ناچیز است که اساسا در نظر نمیآید.
بعد از وازکتومی بر سر اسپرمها چه میآید؟
توجه داشته باشید که بعد از وازکتومی «تولید اسپرم» از بین نمیرود و همچنان در بیضهها ادامه مییابد اما چون اسپرمها در مسیر بستهای قرار میگیرند مانند هر سلول بیفایده دیگری در بدن جذب و محو میشوند.
چه زمانی میتوان فعالیت جنسی را از سر گرفت؟
برگشت به فعالیت جنسی معمولا در عرض چند روز بعد از عمل میسر است. به هر حال باید تاکید مجدد شود که برای تن دادن به «مقاربتهای بدون جلوگیری» حداقل ۱۵ بار انزال یا ۱۲ هفته زمان لازم است تا اسپرمها به طور کامل از مایع منی محو شوند.
آیا در فعالیت جنسی خللی ایجاد میشود؟
وازکتومی هیچ تاثیری بر قوای جنسی مرد ندارد. «باروری» و «توان جنسی» دو موضوع کاملا جدا از یکدیگرند. در وازکتومی مسیر حمل اسپرمها قطع میشود و از ورود آنها به مایع منی ممانعت به عمل میآید.
چگونه میفهمیم که انجام وازکتومی مورد دارد؟
اگر شرایط زیرا را دارید، وازکتومی برای شما مناسب است:
۱- به تعدادی که میخواهید فرزند دارید.
۲- مطمئن هستید که با تغییر شرایط از جمله «ازدواج مجدد» یا خدای ناکرده «مرگ فرزند» بچه دیگری نمیخواهید.
۳- شما و همسرتان از کاربرد روشهای جلوگیری دیگر رضایت ندارید. برعکس تحت شرایط زیر انجام وازکتومی توصیه نمیشود:
۱- امکان پشیمانی شما یا همسرتان
۲- اگر به هر دلیلی «عقیمی همیشگی» را برای خود مناسب نمیبینید.
۳- اگر شرایط «بدنی و روحی» خوبی ندارید.
ارایه نظر در مورد آخر در حیطه وظایف پزشک است. تشخیص اینکه وازکتومی روش مناسبی برای شرایط بدنی و روحی شما هست یا نه از وظایف پزشک محسوب میشود.
وازکتومی چه فایدهای دارد؟
وازکتومی امکان دقیق تنظیم خانواده را مهیا میسازد. تنها روشی که از نقطه نظر کارایی با آن قابل مقایسه دانسته میشود، «بستن لولههای رحم» است. وازکتومی با در نظر گرفتن «سادگی انجام» و «سرپایی بودن آن» بیاغراق بهترین روش قطعی ضدبارداری است.
روشهای جلوگیری از بارداری
برای پرهیز از بارداری، روشهای گوناگونی مورد استفاده قرار میگیرند که قدمت بعضی از آنها به قدمت تاریخ بشر است. اهم روشهای ضدبارداری به قرار زیرند:
۱- قطع مقاربت
۲- شستوشوی بعد از مقاربت
۳- تطویل دوره شیردهی
۴- کاندوم
۵- پرده مهبلی
۶- استفاده از اسپرمکشها
۷- اسفنجهای ضدبارداری
۸- روش ادواری
۹- قرصهای ضدبارداری
۱۰- تزریقات ضدبارداری
۱۱- تزریقات ضدباروری
۱۲- IUD
۱۳- بستن لولههای رحم
۱۴- وازکتومی
قطع مقاربت
بیاغراق قدیمیترین روش جلوگیری از بارداری «قطع مقاربت» است. در این روش، مرد قبل از انزال، مقاربت را خاتمه میدهد. میزان نارسایی این شیوه زیاد است و معمولا در اثر فرار اسپرمها (به خصوص در لحظات قبل از انزال) بارداری رخ میدهد.
شستوشوی بعد از مقاربت
قدمت این روش جلوگیری نیز بسیار زیاد است. در این شیوه زن بعد از مقاربت مهبل خود را با آب، سرکه یا مواد دیگر شستوشو میدهد. میزان نارسایی این روش زیاد است.
تطویل دوره شیردهی
پر پیداست که در دوره شیردهی حاملگی اتفاق نمیافتد. به این دلیل بسیاری از خانمها با طولانی کردن دوره شیردهی ورای آنچه مورد نیاز است، باروری خود را به تعویق میاندازند و از بروز حاملگی جلوگیری میکنند به هر حال اجرای این شیوه نیز با مشکلات زیادی همراه است.
کاندوم
این وسیله مدتهاست برای جلوگیری مورد استفاده قرار میگیرد. بیاغراق کاربرد کاندوم شایعترین روش مکانیکی ضدبارداری محسوب میشود میزان نارسایی آن زیاد است.
پرده مهبلی
این وسیله مانند مانعی بین مهبل و گردن رحم قرار میگیرد و به این ترتیب از دسترسی اسپرمها به تخمک جلوگیری میکند. کارایی این شیوه جلوگیری چندان زیاد نیست.
استفاده از اسپرمکشها
در این روش مواد اسپرمکش را به صورت ژل، کرم یا کف داخل مهبل میکنند و به این ترتیب اسپرمها را میکشند. گاهی از این روش به منظور تکمیل و افزایش کارایی دیگر از جمله «کاندوم» یا به خصوص «پرده مهبلی» استفاده میشود به این روش نقایصی وارد است که ذکر آنها در حوصله بحث نیست.
اسفنجهای ضدبارداری
این وسایل مانند پرده مهبلی عمل میکنند. اسفنجها از «پلییورتان» ساخته میشوند و حاوی ماده اسپرمکش هستند.
روش ادواری
خانمها تنها در روزهای خاصی از دوره ماهانه بارور هستند. طبعا در صورت انجام مقاربت در روزهایی که امکان باروری وجود ندارد میتوان از بروز حاملگی جلوگیری کرد.
قرصهای ضدبارداری
در ایران شاید استفاده از قرصهای ضدبارداری شایعترین روش جلوگیری از حاملگی باشد. این شیوه ضدبارداری با عنایت به عوارض زیادی که دارد چندان مورد توجه نیست و کمکم منسوخ خواهد شد.
قرصهای ضدباروری
چینیها رنگدانهای موسوم به «گوسیپول» (gossy pol) را از گیاه پنبه استخراج میکنند و ادعا دارند که میتواند باروری را در مرد مختل سازد. امید است که این دارو بعد از تکمیل مطالعات مقدماتی به صورت «خوراکی» یا «موضعی» مورد استفاده مردان قرار گیرد.
تزریقات ضدباروری
با تزریق داخل عضله «استروییدهای جنسی» میتوان از حاملگی جلوگیری کرد. به این روش نیز اشکالات مطرح شده در مورد قرصهای ضدباروری وارد است.
IUD
اول بار بیابانگردان عرب برای پرهیز از حاملگی شترهای خود که میتوانست در حین سفرهای طولانی فاجعهآمیز باشد از کارگذاری «دانههای شن» داخل رحم شترهای ماده استفاده کردند این شیوه ساده و ابتدایی در روند تکاملی خود به ساخت وسایلی از جنس پلاستیک یا فلز منتهی شده است. در حال حاضر بسیاری از خانمها از این وسیله که میتواند عارضهدار و بعضا با نارسایی همراه باشد برای جلوگیری از حاملگی استفاده میکنند.
بستن لولههای رحم
این شیوه جلوگیری نسبتا سخت و پردردسر ولی قابل اعتماد و همیشگی است. بستن لولههای رحم در قیاس با وازکتومی روش نسبتا سختتر و پرعارضهتری است.
وازکتومی
وازکتومی روش «قابل اعتماد و همیشگی» برای جلوگیری از حاملگی محسوب میشود. انجام آن نسبتا سهل است و در عرض ۵ تا ۲۰ دقیقه خاتمه میپذیرد. آمادهسازیهای قبل از عمل بسیار ساده و کمخرج است. برای انجام آن شکاف کوچکی روی کیسه بیضه در هر دو طرف ایجاد و لوله حامل اسپرم از طریق آن قطع میشود.
لطفاً براي ارسال دیدگاه، ابتدا وارد حساب كاربري خود بشويد