واشنگتن علیه سازمان ملل

گروه بین‌الملل- بامداد روز شنبه در حالی پیش‌نویس قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل برای آتش‌بس فوری از سوی امارات ارائه شد که ایالات‌متحده آمریکا برای سومین بار این پیش‌نویس را وتو کرد. در همین رابطه و در شرایطی که پس از آتش‌بس موقت یک هفته اسرائیل حملات شدید خود را به نوار غزه از سر گرفته و مطابق آمارها بیش از ۱۷ هزار نفر تاکنون جان خود را از دست داده‌اند، رابرت وود معاون نماینده آمریکا در سازمان ملل در توجیه وتوی قطعنامه مدعی شد که ما از یک صلح پایدار حمایت می‌کنیم، اما با درخواست آتش‌بس فوری مخالف هستیم.
ادعای نماینده آمریکا در نشست شورای امنیت در حالی مطرح شده که از ۱۵ عضو این شورا، ۱۳ کشور به پیش‌نویس قطعنامه آتش‌بس فوری رای مثبت دادند و انگلستان به آن رای ممتنع داده است. در واقع آن‌طور که کارشناسان عنوان می‌کنند، آمریکا و اسرائیل مدعی هستند با ایجاد وقفه یا آتش‌بس در جنگ، حماس قابلیت تجدید سازمان پیدا می‌کند و قادر به تحرک و جابه‌جایی در مناطق مختلف غزه خواهد بود. به همین دلیل است که رابرت وود بامداد شنبه این موضوع را تلویحا تایید کرد و گفت حماس همچنان تهدیدی علیه اسرائیل محسوب می‌شود و میان مباحث مطرح‌شده در شورای امنیت و وضعیت میدانی جنگ در غزه ارتباط مشخصی وجود ندارد.
در این میان وضعیت کشتار غیر‌نظامیان و ویرانی‌های گسترده در غزه به گونه‌ای است که حتی حامیان غربی اسرائیل نیز خواستار پایان دادن به خشونت‌ها هستند. با این حال همزمان با اینکه دولت آمریکا در داخل هم تحت فشار فزاینده‌ای جهت پایان دادن به کشتار غیر‌نظامیان در غزه قرار دارد، پس از یک آتش‌بس موقت، دوباره مجوز حمله و کشتار به رژیم صهیونیستی در غزه داده شده است. به گفته برخی از ناظران ایالات‌متحده به عنوان یکی از مهم‌ترین صحنه‌گردانان جنگ غزه در توافقی با اسرائیل به دنبال دستیابی به اهدافی در غزه است و مادامی که این اهداف برای تل‌آویو و واشنگتن محقق نشود، به قیمت ویرانی و کشتار وسیع‌تر غیر‌نظامیان از هرگونه آتش‌بس پایدار در غزه جلوگیری خواهد کرد. این موضوع از ابتدای جنگ غزه نیز به وضوح قابل مشاهده است؛ جایی که آمریکایی‌ها علی‌رغم آنکه عنوان کرده‌اند از اشغال مجدد غزه از سوی اسرائیل حمایت نمی‌کنند، اما در سایه محکومیت‌های بین‌المللی سه بار پیش‌نویس قطعنامه آتش‌بس شورای امنیت سازمان ملل را وتو کرده است.
آمریکا و اسرائیل علیه سازمان ملل
این اقدام آمریکایی‌ها از آنجا اهمیت دارد که آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد روز چهارشنبه هفته گذشته در اقدامی معنادار ماده ۹۹ منشور جهانی سازمان ملل را فعال کرد. ماده‌ای که به دبیرکل این اختیار را می‌دهد تا در صورت تهدید امنیت و صلح جهانی، نظر شورای امنیت را جلب کند و حتی در راستای تامین صلح به ابزارهایی مانند تحریم یا استقرار نیروهای بین‌المللی متوسل شود. اهمیت دیگر چنین اقدامی در این نکته نهفته است که با توجه به اختیاراتی که ماده ۹۹ به دبیرکل سازمان ملل می‌دهد، در محافل بین‌المللی اسرائیل مسوول جنایات جنگی در نسل‌کشی در غزه خواهد بود. امری که گفته می‌شود در همان روز با مخالفت آمریکا و همچنین ناراحتی فرانسه و انگلیس مواجه شده است. با این حال شاهد بودیم که جوزپ بورل به عنوان مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از این اقدام گوترش حمایت کرده و روز گذشته نیز با مقایسه ویرانی‌های نوار غزه با ویرانی آلمان پس از جنگ جهانی دوم گفت که کمپین بمباران علیه فلسطین در حال حاضر یکی از شدیدترین حملات در تاریخ بوده است.
واکنش‌های بین‌المللی به وتوی پیش‌نویس قطعنامه آتش‌بس
در واکنش به اقدام آمریکا برای وتوی پیش‌نویس قطعنامه آتش‌بس در شورای امنیت، روز گذشته حسین امیرعبداللهیان وزیر خارجه کشورمان در گفت‌و‌گوی تلفنی با دبیرکل سازمان ملل ضمن قدردانی از اقدام آنتونیو گوترش در فعال کردن ماده ۹۹ منشور ملل متحد در مورد تحولات فلسطین و نسل‌کشی در غزه تاکید کرد: استفاده از ماده ۹۹ منشور ملل متحد، اقدامی شجاعانه از سوی شما برای حفظ صلح و امنیت بین‌المللی بوده و مورد حمایت افکار عمومی جهان است.
وی به اوضاع بغرنج و ناگوار انسانی در جنوب غزه و آوارگی و سرگردانی زنان و کودکان در سرمای زمستان در بیابان‌های جنوب غزه اشاره کرد و تسریع در ایجاد بازدارندگی در مقابل جنایات رژیم اسرائیل و حمایت از شهروندان فلسطینی از جمله گشایش فوری مرز رفح برای ارسال کمک‌های انسان‌دوستانه و توقف کوچ اجباری را خواستار شد. گوترش نیز در این گفت‌وگوی تلفنی گفت: اوضاع انسانی در غزه فاجعه بار است و فعال شدن ماده ۹۹ منشور سازمان ملل متحد از سال ۱۹۸۹ تاکنون صورت نگرفته است، اما به دلیل اوضاع پیچیده در غزه و فلسطین، فرآیند مذکور فعال شده است و لزوم آتش‌بس فوری در غزه بیش از گذشته احساس می‌شود ‌و باید توقف بشردوستانه ایجاد و از گسترش تنش‌ها در منطقه جلوگیری شود.
از سوی دیگر نماینده چین در شورای امنیت با انتقاد از سیاست دوگانه آمریکا با بیان اینکه ادامه درگیری‌ها با ادعای نگرانی از جان مردم در تضاد است، از اقدام واشنگتن عمیقا اظهار تاسف کرد و گفت: ادامه درگیری در حالی که خواستار جلوگیری از گسترش آن هستیم، نوعی «خودفریبی» است.
علاوه بر این نماینده روسیه نیز چنین اقدامی را به منزله حکم اعدام ده‌ها هزار فلسطینی دانست و تاکید کرد: شورای امنیت نتوانست قطعنامه‌ای الزام‌آور اتخاذ کند که شامل خواسته‌های طرفین برای پایان‌دادن به خشونت‌ها در غزه باشد. هدف از آواره ساختن فلسطینی‌ها این است که آنها بین ترک وطن یا مرگ یک گزینه را انتخاب کنند. همچنین نماینده فرانسه به عنوان یکی از ۵ عضو دائم شورای امنیت در توضیح رای مثبت به پیش‌نویس قطعنامه به صراحت گفت که از تراژدی انسانی در غزه نگران هستیم. این در حالی است که نماینده رژیم صهیونیستی ضمن تشکر از اقدام آمریکا در آنچه وی ایستادگی قاطع در کنار اسرائیل توصیف کرده، آتش‌بس را منوط به آزادی تمامی اسرا و نابودی حماس کرد.
از سوی دیگر نماینده فلسطین در سازمان ملل هم با انتقاد از وتوی آمریکا گفت: این فاجعه است که شورای امنیت بار دیگر از نقش خود برای متوقف‌کردن جنگ غزه برای محافظت از جان میلیون‌ها فلسطینی باز ماند. بیش از ۱۰۰ کشور خواستار آتش‌بس در غزه هستند، اما وتوی آمریکا همه چیز را خراب کرد.
جنبش حماس نیز در واکنش به این اقدام آمریکا در بیانیه‌ای اعلام کرد: ما استفاده واشنگتن از حق وتو درباره پیش‌نویس قطعنامه شورای امنیت که خواستار آتش‌بس در غزه بود را به شدت محکوم می‌کنیم و آن را موضعی غیراخلاقی و غیرانسانی می‌دانیم. در بخش دیگری از این بیانیه آمده است: مانع شدن آمریکا در صدور قطعنامه آتش‌بس به منزله مشارکت مستقیم با اشغالگران در کشتار مردم ما و انجام کشتارهای بیشتر و پاکسازی قومی است.