«وحدت»، «ائتلاف» و «پایداری» علیه یکدیگر

گروه سیاسی- انتخابات مجلس دوازدهم در یازدهمین روز اسفندماه ۱۴۰۲ هم این‌طور که از شواهد و قرائن پیداست، انتخاباتی خواهد بود همچون انتخابات مجلس یازدهم در دومین روز اسفندماه ۹۸؛ انتخاباتی که مشارکت حدودا ۴۲ درصدی در سراسر کشور و حدودا ۲۶ درصدی در پایتخت که به گواه آمار، کمترین میزان مشارکت نسبت به تمامی ادوار پیشین انتخابات مجلس بود و در شرایطی که امکان حضور در انتخابات از سال‌ها و دهه‌ها پیش از بسیاری از نیروهای سیاسی منتقد سلب شده‌ بود و این اواخر، حتی اصلاح‌طلبان و اعتدالیون نیز با ردصلاحیت گسترده مواجه می‌شدند و در نهایت مجبور بودند همچون چند انتخابات مجلس و ریاست‌جمهوری در دهه ۹۰، با ائتلاف و نیروهای درجه دو خود وارد گود رقابت شوند، در آخرین انتخابات دهه ۹۰ که همان انتخابات اسفندماه ۹۸ برای شکل‌گیری مجلس یازدهم بود، عملا قید ارائه فهرست انتخاباتی را زدند و همچون اکثریت شهروندان، از بیرون میدان رقابت، تنها نظاره‌گر رقابت اصولگرایان با یکدیگر بودند. انتخاباتی که شاید اگر بخواهیم وصفی موجز و درعین‌حال جامع از آن به‌دست دهیم، باید بگوییم «انتخاباتی بدون رقیبِ انتخاباتی!»
با این همه اگرچه در انتخاباتی که ۴ سال پیش در سراسر کشور برگزار شد و از حیث ثبت رکوردهای منفی مشارکت، تاریخ‌ساز شد، خبری از رقابت انتخاباتی و سیاسی به‌معنای واقعی کلمه نبود، اما درنهایت، اصولگرایان میل و شهوت قدرت و تصاحب کرسی‌های پارلمان را عیان کردند و با کنار گذاشتن تعارفات معمول صحنه سیاست، چشم در چشم یکدیگر، به رقابت با هم رفتند. جالب آنکه حالا در آستانه برگزاری انتخابات مجلس دوازدهم، سیر وقایع و اتفاقاتی که در انتخابات مجلس یازدهم شاهد بودیم، در حال تکرار است و پس از تکرار نظارت استصوابی حداکثری شورای نگهبان که منجر به ردصلاحیت گسترده اکثریت قریب به اتفاق کاندیداهای اصلاح‌طلب و اعتدالی شد، حالا بار دیگر رقابت درونی اصولگرایان نیز در حال تکرار است. البته با این تفاوت جزئی که این بار، حتی همان اندک شرمی که در انتخابات ۴ سال پیش باعث شد، اصولگرایان میلشان برای رویارویی با یکدیگر را تا روزهای پایانی تبلیغات علنی نکنند، این بار کنار رفته و اصولگرایان از همین حالا و در شرایطی که هنوز مهلت یک هفته‌ای تبلیغات انتخاباتی نیز آغاز نشده، صراحتا از لیست‌های رنگارنگی می‌گویند که همگی با تفکر محافظه‌کاری و اصولگرایی در حال تدوین هستند.
این در حالی است که همین دیروز، دست‌کم ۳ طیف اصلی اصولگرایان که البته همگی از جمله اصولگرایان تندرو به‌حساب می‌آیند، از تلاش تشکیلاتی خود برای تکمیل روند تدوین فهرست‌های انتخاباتی خود سخن گفتند تا روشن شود تا این‌ جای کار، حداقل ۳ فهرست جدی اصولگرا در تهران به رقابت با یکدیگر خواهند رفت. آن هم در حالی که اصلاح‌طلبان ابتدای همین هفته، رسما اعلام کردند قادر به ارائه فهرست انتخاباتی در تهران نیستند و تصمیم‌گیری درمورد فهرست‌های انتخاباتی مراکز استان‌ها و شهرستان‌ها را نیز به فعالان سیاسی در هر یک از مناطق واگذار کرده‌اند، روز گذشته اخباری درخصوص تصمیم‌گیری مشابه از برخی استان‌های کشور از جمله استان فارس مخابره و روشن شد که به‌عنوان مثال، اصلاح‌طلبانِ استان فارس و شیراز نیز همچون تهرانی‌ها، قادر به ارائه فهرست انتخاباتی نیستند. آن هم در شرایطی که این گروه از اصلاح‌طلبان اگر قرار بود فهرستی به این منظور ارائه کنند، تنها باید نام ۴ چهره اصلاح‌طلب را در شیراز کنار هم می‌گذاشته و در اختیار رای‌دهندگان قرار می‌دادند. ظاهرا اصلاح‌طلبان شیراز حتی همین تعداد نیز کاندیدای تاییدصلاحیت‌شده ندارند. وضعیتی که ازقضا روز گذشته در مورد استان قم نیز تکرار شد و شاخص‌ترین کاندیدای اصلاح‌طلب قم نیز با اعلام خبر ردصلاحیت خود از سوی شورای نگهبان، در نامه‌ای سرگشاده در رابطه با این اقدام عجیب شورای نگهبان افشاگری کرد.
اوضاع اصولگرایان یکسر با آنچه بر سر اصلاح‌طلبان آمده، متفاوت است. چنان‌که تا این‌جای این کار، اصولگرایان در شورای وحدت، جبهه پایداری و شورای ائتلاف از تکروی و عدم اجماع و اتحاد با یکدیگر پرده برداشته و اعلام کرده‌اند که می‌خواهند با لیست مستقل وارد رقابت با یکدیگر شوند. این در حالی است که رییس ستاد انتخابات تهران بزرگ شورای وحدت اصولگرایان در جریان نشست هیات عالی این نهاد بالادستی در جریان اصولگرایی از این مهم خبر داد و گفت که تا ۲۲ بهمن‌ماه جمع‌بندی و ارزیابی لیست داوطلبان این تشکل سیاسی برای انتخابات مجلس دوازدهم به پایان خواهد رسید. منوچهر متکی که از جمله اعضای ارشد شورای وحدت است و به بیان روشن‌تر از جمله اصولگرایانی است که به‌عنوان حامیان اصلی دولت انقلابی و ابراهیم رییسی شناخته می‌شود، از تلاش این نهاد برای «تشکیل فراکسیون شورای وحدت در مجلس آینده» خبر داده و گفته اصولگرایان شورای وحدت از این طریق می‌خواهند بر عملکرد دولت انقلابی به‌ویژه در حوزه اقتصادی نظارت کنند!
جالب‌تر آنکه اصولگرایانی که در مجلس و دولت انقلابی، بیش از هر طیف سیاسی، پیگیر بحث لایحه حجاب بودند و در طول این چند دهه نشان داده‌اند که کمترین باور و ایمان را به استفاده از ظرفیت زنان در حوزه‌های مختلف مدیریتی دارند، حالا در آستانه انتخابات، یکی از مهم‌ترین ابزار تبلیغاتی‌شان را همین پتانسیل رای‌آوری پرداختن به مسائل زنان قرار داده‌اند. چنان‌که همزمان با آن سخنان متکی، یکی از دیگر اعضای ارشد شورای وحدت نیز از چند و چون قرارگیری کاندیداهای زن در فهرست انتخاباتی اصولگرایان پایتخت سخن گفت. شهاب‌الدین صدر در حالی گفته «دست‌کم ۷ نفر از کاندیداهای زن در لیست نهایی شورای وحدت» قرار خواهند گرفت که به این ترتیب، آنان نه‌تنها حاضر نیستند برای جلب آرای شهروندان هم که شده، نیمی از فهرست خود را به زنان اختصاص دهند، بلکه سهمیه ۷نفره در یک فهرست ۳۰نفره، حتی از یک‌سوم این فهرست نیز کمتر است.
آنچه نشان از عمق فاجعه در نگاه اصولگرایان به زنان دارد، این است که این سهمیه ناچیز، به‌تازگی از سوی یکی از زنان عضو شورای وحدت نیز مورد تاکید قرار گرفته و تلویحا از آن، به‌عنوان اقدامی بزرگ یاد شده است. لاله افتخاری که در این رابطه با خبرآنلاین گفت‌وگو می‌کرد، با طرح این ادعا که «شورای وحدت رکورد حضور زنان در لیست انتخاباتی را زده است»، گفته «در انتخابات گذشته در لیست تهران فقط ۵ زن حضور داشتند که البته یکی از آنها به رحمت خدا رفت.» اشاره افتخاری به حضور فاطمه رهبر به‌عنوان یکی از ۵ کاندیدای زن لیست اصولگرایان در انتخابات مجلس یازدهم بود که پس از پایان انتخابات و پیش از آغاز به کار مجلس یازدهم، جان باخت. حال آنکه ۴ سال پیش از آنکه اصولگرایان و همفکران افتخاری و رهبر با این لیست انتخاباتی وارد مجلس یازدهم شوند، اصلاح‌طلبان پایتخت با لیستی متشکل از ۱۰ کاندیدای زن وارد مجلس دهم شده بودند.
با این همه شاید مهم‌ترین بخش از سخنان اخیر لاله افتخاری آنجاست که او علنا از رقابت این نهاد بالادستی و به‌اصطلاح اجماع‌ساز اصولگرا با دیگر نهادهای مشابه در جریان اصولگرایی سخن گفته است. او که اذعان کرده «در حال حاضر بیش از ۱۲، ۱۳ هزار نیرو داریم که تایید صلاحیت شده‌اند»، در واکنش به اظهارات اخیر رییس مجلس انقلابی و گزینه اصلی شورای ائتلاف نیروهای انقلاب برای سرلیستی در فهرست انتخاباتی این نهاد بالادستی اصولگرا، گفته «صحبت این نیست که احزاب درهم ادغام شوند، بلکه می‌گوییم همه در عین حال که بسیار زیبا کثرت دارند، اما این زیبایی وقتی خود را نشان می‌دهد که در کلانشهرها وحدت صد درصد یا نسبی در لیست داشته باشند.»
همزمان با این اظهارات اعضای شورای وحدت اصولگرایان در ارتباط با تلاش برای تدوین لیست مستقل از شورای ائتلاف اصولگرایان و اظهارات مشابه اعضای شورای ائتلاف در این رابطه، اعضای جبهه پایداری نیز طبق معمول، ساز خود را می‌زنند و به‌دنبال تدوین لیستی مستقل از هر دو نهاد بالادستی «وحدت» و «ائتلاف» هستند. مرتضی آقاتهرانی که در قامت رییس شورای مرکزی جبهه پایداری در این رابطه با خبرگزاری اصولگرای تسنیم گفت‌وگو می‌کرد، درباره فرآیند تدوین فهرست انتخاباتی این جبهه سیاسی گفته «تعداد قابل‌توجهی نهایی و قطعی هستند، اما هنوز لیست نهایی نشده و تا چند روز دیگر و با بررسی‌های بیشتر ما تلاش خواهیم کرد لیست را نهایی کنیم.» او همچنین در واکنش به پرسشی درباره احتمال ائتلاف جبهه پایداری با دیگر اصولگرایان از جمله شورای وحدت و ائتلاف گفته است: «ما صراحتا به آنها گفتیم که اگر منظور از وحدت، همگرایی و همراهی براساس شاخص‌های و معیارها باشد، آماده‌ایم و از ائتلاف استقبال می‌کنیم، اما اگر مقصود از وحدت، قرار گرفتن دوستان و آشنایان در لیست و ترجیح آنها به شاخص‌ها باشد، راه خودمان را خواهیم رفت.» آقاتهرانی می‌گوید: «ما این نگاه را که برخی می‌گویند ما محور وحدت هستیم و بیایید به آنچه ما می‌گوییم گوش کنید تا وحدت حاصل شود، قبول نداریم و معتقدیم وحدت باید بر اساس معیارها باشد.» او که تاکید کرده دستیابی به وحدت و ائتلاف واقعی با شورای وحدت و ائتلاف به «رفتار آنان» بستگی دارد، مشخصا از امکان ارائه لیست‌های مستقل اصولگرا سخن گفته است. بدین ترتیب به نظر می‌رسد تا اینجای کار، اصولگرایان دست‌کم در ۳ فهرست انتخاباتی مختلف پخش شوند. گروهی که تحت عنوان لیست شورای وحدت وارد گود شده و احتمالا در نهایت چهره‌ای همچون محمدرضا باهنر را به‌عنوان سرلیست خود معرفی خواهند کرد، گروه دیگری که زیر چتر شورای ائتلاف به ریاست غلامعلی حدادعادل فعال شده و به احتمال قریب به یقین، با حمایت از نمایندگان کنونی مجلس انقلابی، از سرلیستی قالیباف حمایت خواهند کرد و درنهایت گروه سومی که همان پایداری‌ها باشند و بعید نیست مرتضی آقاتهرانی را به‌عنوان گزینه سرلیستی خود معرفی کنند.