وحشت در بورس

گروه بورس- ادامه سقوط و ریزش بورس این روزها تحلیل‌های تازه‌تری را از سوی کارشناسان این بازار شکل داده است. آمارهای موجود نشان می‌دهد که شاخص بازار سهام در یک هفته معاملاتی اخیر بیش از ۲۰ هزار واحد کاهش را به ثبت رسانده که باعث افت بازدهی این بازار برای سهامداران نیز شده است. در همین حال دو طیف خوش‌بین و بدبین در بورس ارزیابی‌های متنوعی از این وضعیت فعلی ترسیم کرده‌اند. در یکی از این تحلیل‌ها مدیرعامل یک تامین سرمایه بانکی در شفاف‌سازی متفاوت و صریح اظهار داشت: رخدادها و نوسان‌های شدید قیمتی در بازار ارز و همچنین عقبگردهای پی‌درپی از نرخ ۱۹ هزار تومان تا ۱۲ هزار تومان برای هر اسکناس دلار باعث شده سهامداران تازه‌وارد در بورس تهران دچار هیجان و وحشت‌زدگی دوچندان شوند. یک کارشناس بازار سرمایه عنوان کرد: در حال حاضر بازار سهام شاهد اصلاح طبیعی قیمت‌هاست و به زودی به نقطه تعادل بازمی‌گردد. علی تیموری‌شندی‌ پیرامون دلیل تداوم ریزش قیمت سهام در بازار و شائبه دست داشتن صندوق‌های درآمد ثابت در سقوط نماگرهای بورسی در گفت‌و‌گو با فارس عنوان کرد: کل حجم دارایی‌ صندوق‌های سرمایه‌گذاری درآمد ثابت در بازار سرمایه در حالی به حدود ۱۲۰ هزار میلیارد تومان کاهش یافته که اگر با فرض رعایت سقف پنج درصدی خرید سهام، مجموع سبد دارایی‌های این صندوق‌ها معادل شش هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شود، این رقم باید ظرف سه روز در بازار عرضه و هضم می‌‌شد. وی افزود: این در حالی است که در بازار سهام کنونی روزانه بیش از دو هزار میلیارد تومان سهام از سوی سرمایه‌گذاران خریداری می‌شود که ارزش سهام موجود در سبد دارایی‌های صندوق‌های با درآمد ثابت، عدد موثری برای بازار تلقی نمی‌شود.
واقعیت بازار سهام
این کارشناس بازار سرمایه عنوان کرد: واقعیت بازار سهام کنونی حاکی از تاثیر شایعاتی از بابت لایحه FATF و نگرانی‌های ناشی از آن بود که حتی با وجود تصویب بخشی از آن از سوی مجلس در روز جاری، اما همچنان بازار سهام شاهد افت قیمت‌ها بود. وی ادامه داد: دلیل اصلی ریزش قیمت سهام در بازار عمدتا ناشی از ورود صاحبان پول و نقدینگی‌های جدیدی بوده که براساس دیدگاه سرمایه‌گذاری بلند‌مدت وارد بازار سهام نشده‌‌اند. وی با اشاره به اینکه از خرداد ماه امسال هر سهامداری که وارد بازار شده، از حدود ۸۰ درصد سود برخوردار شده عنوان کرد: رخدادها و نوسان‌های شدید قیمتی در بازار ارز و همچنین عقبگردهای پی‌درپی از نرخ ۱۹ هزار تومان تا ۱۲ هزار تومان برای هر اسکناس دلار باعث شده سهامداران تازه‌وارد در بورس تهران دچار هیجان و وحشت‌زدگی دوچندان شوند. بر همین اساس این تصور در بازار پدید آمده که ریزش قیمت ارز می‌تواند به افت شدید قیمت سهام و بر باد رفتن بازدهی‌های کسب‌شده بینجامد.
اصلاح ۲۰ درصدی تدپیکس
تیموری‌شندی روند کنونی بازار سهام را ناشی از اصلاح طبیعی قیمت سهام دانست و گفت: وقتی نماگر بورس با رشد ۱۰۰ درصدی در مدت کوتاهی مواجه می‌شود، طبیعی است که با اصلاح ۲۰ درصدی نیز روبه‌رو شود و سهم خوب و برخوردار از چشم‌‌‌انداز بنیادی علمی تا روز گذشته از اصلاح ۱۵ درصدی قیمت سهام نیز برخوردار نبوده‌ اما سهم‌های زیانده یا فاقد چشم‌انداز سودآوری که با رشد غیرمنطقی مواجه بودند، همچنان با افت بیشتری مواجه خواهند بود. وی با بیان اینکه صندوق ما طی چهار روز اخیر اقدامی برای عرضه سهام در بازار نداشته است، گفت: فارغ از این موضوع که صندوق‌های سرمایه‌گذاری درآمد ثابت از حجم قابل توجه سهام برخوردار هستند یا خیر، باید دانست این صندوق‌ها به مالکان واحدهای سرمایه‌گذاری خود تعهداتی دارند که در روزهای بدون بازده بازار به دنبال مدیریت دارایی‌های خود بوده‌اند.
استراتژی کسب بازدهی
به گفته وی مدیران صندوق‌های سرمایه‌گذاری براساس تعهدات و مدیریت ریسک دارایی‌ها به طور طبیعی همواره از استراتژی کسب بازدهی بیشتر استفاده می‌کنند اما اینکه صندوق‌های سرمایه‌گذاری درآمد ثابت طی روزهای اخیر عرضه‌کننده عمومی سهام در بازار بوده‌اند، باید گفت حداقل این موضوع از سوی صندوق درآمد ثابت لوتوس پارسیان صحت ندارد. تیموری‌شندی در برابر پرسشی مبنی بر اینکه رشد دسته‌جمعی یا افت یکپارچه قیمت سهام در بازار تا چه حد از فرآیند مهندسی شده یا عمدی تبعیت می‌کند، پاسخ داد: روند بازار سهام هم‌اکنون طبیعی بوده و این در حالی است که وقتی انتظارات سرمایه‌گذاران مبنی بر رشد بازار سهام و خرید سهام و سایر دارایی‌های مالی با هر وضعیت خوب و بدی است، می‌توان انتظار داشت که در فرآیند اصلاح نیز مجموع بازار سرمایه با افت قیمت‌ها مواجه باشد. این کارشناس بازار سرمایه با تاکید بر اینکه طی چند روز آینده معاملات بازار سهام به تعادل خواهد رسید، عنوان کرد: حتی با وجود اصلاح ۱۰ درصدی قیمت سهام همچنان این صندوق درآمد ثابت در بازار اقدام به جمع‌آوری و خرید سهام خواهد کرد.
آمار ارزش صندوق‌های قابل معامله
در همین حال تازه‌ترین آمارها نشان می‌دهد که ارزش صندوق‌های قابل معامله (ETF) در بازار سرمایه به بیش از ۹۲ هزار میلیارد ریال رسیده است. بر اساس جدیدترین آمار منتشر‌شده توسط شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه (سمات) ارزش صندوق‌های قابل معامله در پایان شهریور امسال به رقم ۹۲ هزار و ۷۰۷ میلیارد ریال رسید. این گزارش می‌افزاید‌ هم‌اکنون ۳۹ صندوق قابل معامله در بازار سرمایه ایران فعال هستند که صندوق سرمایه‌گذاری پروژه آرمان پرند مپنا با ۳۴ هزار و ۴۳۴میلیارد ریال بزرگ‌ترین صندوقETF است. صندوق سرمایه‌گذاری اعتماد‌آفرین پارسیان با ۱۰ هزار و ۷۳۷ میلیارد ریال، امین یکم فردا با پنج هزار و ۹۲میلیارد ریال، پارند پایدار سپهر با پنج هزار و۴۰ میلیارد ریال، پاداش سهامداری توسعه یکم با پنج هزار و ۳۲ ریال، پشتوانه طلای لوتوس با سه هزار و ۶۳۴ میلیارد ریال هم به ترتیب در رتبه‌های دوم تا ششم بزرگ‌ترین صندوق‌های ETF بازار سرمایه قرار دارند. همچنین صندوق‌های سرمایه‌گذاری سکه طلای کیان، سرمایه‌گذاری زرافشان امید ایرانیان و توسعه اندوخته آینده و سپهر اندیشه نوین در مکان‌های هفتم تا دهم جدول بزرگترین صندوق‌های ETF ایستاده‌اند. گفتنی است، صندوق‌های قابل معامله (ETF) یکی از گزینه‌های اصلی آزادسازی سهام عدالت هستند و در لایحه ساماندهی این سهام نیز آزادسازی سهام عدالت از طریق صندوق‌های قابل معامله از طرف دولت به مجلس پیشنهاد شده است.