ورود دلواپسان برجام به استیضاح‌های زنجیره‌ای

گروه ایران- بسیم لاله: با توجه به تصویب مجلس شورای اسلامی، رسیدگی به متن توافق هسته‌ای و تصمیم‌گیری نهایی آن به عهده شورای امنیت ملی است و مجلس هم بدون دخالت در جزییات می‌تواند به بررسی آن بپردازد. حال با گذشت بیش از یک ماه از توافق هسته‌ای با تاکید دوباره اوباما (که در صورت رد شدن توافق از حق وتو استفاده خواهد کرد)، حضور صاحبان صنایع کشورهای مختلف در تهران برای بررسی شرایط فعالیت اقتصادی- صنعتی و از همه مهم‌تر تصویب توافق یادشده در شورای امنیت سازمان ملل دیگر عملا این توافق وارد فاز اجرایی شده است. با این حال برخی از نمایندگان مجلس نهم سعی دارند دولت را ملزم کنند که برجام را به صورت لایحه به مجلس ارایه کند.
تذکر حسینیان
در آخرین جلسه علنی مجلس روح‌الله حسینیان، نماینده تهران و عضو جبهه پایداری در تذکری به این موضوع اشاره کرد. وی خطاب به محمدرضا باهنر که ریاست مجلس را برعهده داشت، گفت: اکنون رییس‌جمهور، مجلس را به کناری زده و اجازه طرح این صحبت‌ها پیرامون مذاکرات را نمی‌دهد و به‌جای اینکه لایحه‌ای بفرستد، می‌ایستد و هیات‌رییسه و رییس مجلس هم دفاع کرده و توهین را توجیه می‌کنند. شما باید در هیات رییسه از حیثیت مجلس دفاع کنید. هرچند باهنر در جواب حسینیان گفت که اگر هیات رییسه به این نتیجه برسد که برجام باید به صورت لایحه ارایه شود به دولت ابلاغ خواهد کرد اما صحبت‌های سید عباس عراقچی (معاون وزیر امور خارجه) و نوذر شفیعی (سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس) در گفت‌وگوی خبری نشان از این داشت که ضرورتی بر تصویب برجام در پارلمان نیست.
نظارت رهبری
عباسعلی منصوری‌آرانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز در گفت‌وگو با «جهان‌صنعت» ضمن اشاره به روند شکل گرفتن توافق هسته‌ای گفت: ما نباید این موضوع را فراموش کنیم که مقام معظم رهبری بر روند مذاکرات نظارت کامل داشتند و انجام توافق با اجازه ایشان صورت گرفته و در کل نظام موافق این توافق بوده است. نماینده کاشان، آران و بیدگل افزود: با بررسی توافق در شورای عالی امنیت ملی که سران قوا و سیاستمداران نیز در آن حضور دارند، دیگر هرگونه شائبه‌ای درخصوص این توافق از بین خواهد رفت و مجلس هم از آن تبعیت خواهد کرد. با توجه به این رخداد‌ها به نظر می‌رسد درخصوص برجام، طیف تندروهای بهارستان نتوانند جوسازی موثری کنند و بر همین اساس، دستور کار این طیف تغییراتی کرده است.
هفته استیضاح
مجلس برای بررسی و پاسخ به سوال محمدرضا بذرپاش، نماینده تهران و عضو جبهه پایداری یکی از موفق‌ترین وزرای دولت دهم را به صحن علنی دعوت کرد. بعد ازطرح سوال و دادن جواب از سوی علی طیب‌نیا، نمایندگان با قانع نشدن از جواب وزیر، اصطلاحا سومین «کارت زرد» را به وی نشان دادند. برخی نمایندگان با تصور اینکه با قانع نشدن صحن مجلس برای بار سوم، استیضاح وزیر به طور خودکار در دستور کار قرار خواهد گرفت، خواستار اعلام وصول استیضاح شدند که عبدالرضا مصری، سخنگوی هیات رییسه با بیان اینکه کارت زرد فقط یک اصطلاح است، گفت: مطابق آیین‌نامه، باید پروسه استیضاح وزیر در کمیسیون و با امضای بیش از ۱۰ نماینده مطرح شود.
پیش‌بینی
بعد از صحبت‌های مصری بود که جنب و جوشی بین برخی نمایندگان راه افتاد و سرانجام علیرضا منادی، عضو هیات رییسه مجلس شورای اسلامی در جمع خبرنگاران از تقاضای جمعی از وکلای ملت برای استیضاح طیب‌نیا، وزیر امور اقتصادی و دارایی خبر داد و گفت: پس از اینکه وزیر اقتصاد سه کارت زرد از مجلس دریافت کرد، طرح استیضاح وی با ۲۵ امضا تقدیم هیات رییسه شد. وی گفت: براساس آیین‌نامه طرح استیضاح وزرا با ۱۰ امضا در دستور کار مجلس قرار می‌گیرد که طرح استیضاح وزیر اقتصاد با ۲۵ امضا به هیات رییسه داده شد و از آنجا که وزیر تاکنون سه کارت‌ زرد از مجلس گرفته، به نظر می‌رسد این طرح استیضاح با سرعت بیشتری در مجلس بررسی شود. این عضو هیات رییسه پیش‌بینی کرد که در جلسه یکشنبه آینده مجلس طرح استیضاح وزیر اقتصاد اعلام وصول شود.
جلسه ابوترابی
مهرداد لاهوتی، عضو کمیسیون عمران مجلس نهم در گفت‌وگو با «جهان صنعت» خبر از افزایش تعداد امضای استیضاح‌کنندگان داد و گفت: تعداد نمایندگان خواهان استیضاح نزدیک به ۵۰ نفر است و سوال اکثریت آنها نیز در خصوص افزایش مالیات‌ها و تبعیض بین مودیان مالیاتی و عدم رعایت اصل «۴۴» است. نماینده لنگرود افزود: مطابق روال مجلس در چنین مواقعی، آقای ابوترابی به عنوان یکی از نواب مجلس با نمایندگان خواهان استیضاح و وزیر مربوطه جلسه‌ای برگزار می‌کنند و در آن جلسه سعی بر این است که موضوع استیضاح و دغدغه نمایندگان رفع شود.
استیضاح آخوندی
استیضاح وزیر راه‌وشهرسازی که به علت پس گرفتن امضاها از رسمیت افتاده بود و هیات رییسه نیز تمایلی به طرح آن در صحن علنی نداشت، دوباره به جریان افتاد. حامد قادرمرزی، سخنگوی کمیسیون عمران مجلس نیز در گفت‌وگو با «جهان‌صنعت» گفت: بررسی استیضاح آخوندی در دستور کار این هفته کمیسیون بود اما براساس ماده «۲۲۳» آیین‌نامه داخلی، اول هیات رییسه باید درخواست استیضاح را اعلام وصول کند و سپس این موضوع در کمیسیون مربوطه بررسی شود. نماینده قروه افزود: در یکی از جلسات علنی مجلس طی هفته آینده، استیضاح وزیر راه و شهرسازی اعلام وصول خواهد شد و کمیسیون عمران نیز بررسی این استیضاح را ادامه می‌دهد. وی با اشاره به مطرح شدن استیضاح آخوندی در دفعات قبل در کمیسیون و به سرانجام نرسیدن آن، تصریح کرد: اگر انگیزه شخصی هم پشت استیضاح وزیر راه و شهرسازی باشد، باید آخوندی به ۲۲ مورد پاسخ دهد.
آیین‌نامه جدید
براساس آیین‌نامه جدید مجلس شورای اسلامی، درخواست استیضاح پس از ارایه توسط نمایندگان و اعلام وصول هیات رییسه به کمیسیون ذی‌ربط برای بررسی بیشتر فرستاده شده و برای طرح آن در صحن علنی، باید کمیسیون تخصصی نظر خود را اعلام کند. به نظر می‌رسد طیف رادیکال بهارستان همزمان با اجرای «تحت فشار گذاشتن دولت در خصوص برجام» طرح استیضاح از وزرای دولت را نیز پش می‌برد و علت آن هم ناامید شدن از تحت تاثیر قرار دادن توافق است؛ بر همین اساس با تقسیم کار سعی شده دو پروژه همزمان جلو برده شود.