وضعیت قرمزآب و برق

گروه انرژی – روز گذشته مدیرعامل توانیر در حالی اطلاع داده که حدود یک ماه آینده شرایط برق کشور اضطراری است و امیدواریم با کمک مردم از آن عبور کنیم که حداقل انتظاری که مردم از وزارت نیرو دارند اعمال خاموشی‌ها طبق جدول تعیین شده است.
اگرچه بر اساس اعلام وزارت نیرو تمام شرکت‌های توزیع استان‌ها موظف به انتشار جداول خاموشی شده‌اند و آن‌طور که مدیرعامل شرکت توانیر اعلام کرده تنها یک نوبت خاموشی برای مشترکان اعمال می‌شود اما شواهد حاکی از آن است که نه تنها خاموشی‌ها مطابق برنامه نیست بلکه در برخی نقاط حتی بیش از دو تا سه بار خاموشی اعمال می‌شود که این موضوع موجب ایجاد مشکلاتی برای مشترکان شده است.
گرمای زودرس، نبود نیروگاه‌های برق‌آبی، افزایش مصرف و توسعه رمزارزهای غیرمجاز عاملی برای وقوع خاموشی‌ها و انتشار جداول خاموشی شدند اما سوالی که مطرح می‌شود این است که چرا خاموشی‌های تحمیلی حداقل منطبق بر جداولی که مسوولان خودشان ارائه می‌دهند نیستند؟!
مصطفی رجبی‌مشهدی سخنگوی صنعت برق به ایسنا می‌گوید که احتمال دارد این خاموشی‌ها به دلیل وقوع حادثه باشد.
هرچند که او می‌گوید که اگر خاموشی‌ها به دلیل وقوع حادثه نباشد، از قبل اطلاع‌رسانی می‌شود و خاموشی‌ها مطابق جدول پیش خواهد رفت اما به نظر نمی‌رسد که قطعی‌های شنبه شب در مناطق مختلف تهران و کرج به دلیل وقوع حادثه بوده باشد.
به تاکید کارشناسان بی‌شک کمترین حق مردم در این شرایط اطلاع از زمان وقوع خاموشی‌هاست و مسوولان وزارت نیرو و صنعت برق موظف به اطلاع‌رسانی دقیق و عذرخواهی از مردم به دلیل خاموشی‌های بی‌اطلاع هستند.
وزارت نیرو پاسخگوی نابسامانی باشد
در همین حال یک عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه ضرر و زیان قطعی‌های پی‌در‌پی برق فقط به از کارافتادن لوازم‌خانگی منحصر نمی‌شود تاکید کرد: وزارت نیرو ملزم به پاسخگویی در خصوص وضعیت نابسامان موجود است.
کمال حسین‌پور نماینده مردم سردشت و پیرانشهر در مجلس شورای اسلامی در صفحه شخصی خود در توئیتر نوشت: «ضرر و زیان قطعی‌های پی‌در‌پی برق فقط به از کارافتادن لوازم خانگی و چاه‌های کشاورزی منحصر نمی‌شود.»
هزینه‌های سنگینی را هم به فرآیند تولید، صنایع کوچک و بزرگ، کسبه و بازاریان تحمیل می‌کند. دولت شرعا و اخلاقا ملزم به جبران خسارات مردم است.
۱۰۱ شهر در وضعیت قرمز تامین آب
وضعیت آب نیز دست‌کمی از برق ندارد. روز گذشته مدیرعامل شرکت آب‌و‌فاضلاب کشور ضمن تکذیب اخباری که در فضای مجازی مبنی بر کوپن آب منتشر می‌شود، گفت: هنوز به شرایط کوپن نرسیده‌ایم اما باید گفت که در حال حاضر از میان ۳۰۴ شهر در معرض تنش آبی ۱۰۱ شهر در وضعیت قرمز تامین آب قرار دارد.
حمیدرضا جانباز با اشاره به وضعیت بارش‌ها اظهار کرد: در شش حوضه آبریز کشور شاهد کاهش بارش‌ها نسبت به سال گذشته هستیم. بر اساس آمار به طور متوسط وضعیت کاهش بارش در شش حوضه آبریز نسبت به سال گذشته ۵۲ درصد و نسبت به متوسط بلندمدت ۳۷ درصد کاهش بارش را شاهد هستیم.
وی اضافه کرد: بیشتر این کاهش بارش‌ها در حوزه شرق و مرکز فلات ایران با ۵۳ درصد و کمترین (کاهش بارش‌ها) در شمال غرب و حوضه آبریز دریاچه ارومیه ۱۳ درصد بوده است.
مدیرعامل شرکت آب‌و‌فاضلاب کشور خاطرنشان کرد: علاوه بر کاهش بارش در کشور، افزایش بی‌رویه و زودرس دما نیز موجب نگرانی‌هایی در کشور شده که مشکلاتی را در تابستان امسال به وجود آورده است. کولرها در مرکز فلات ایران طی ماه‌های گرم سال حدود ۱۱ درصد آب مصرفی را به خود اختصاص می‌دهند.
وی در خصوص شرایط سدهای تامین آب شرب نیز اظهار کرد: تامین آب شرب حدود ۵۰۰ شهر و به طور دقیق ۴۶۷ شهر وابسته به منابع آب سدها هستند. اگر نگاهی به وضعیت آب سدهای مهم کشور که وظیفه تامین آب شرب را دارند بیندازیم، میزان ورودی آب سدها در سال‌جاری آبی نسبت به متوسط سال گذشته ۶۰ درصد و متاسفانه میزان حجم آب سدها هم ۳۴ درصد کاهش را شاهد هستیم.
در این میان مدیر عامل توانیر، علت خاموشی‌های ناگهانی و بدون اطلاع قبلی دو روز گذشته را مشکلات در شبکه برق عنوان کرد و گفت قرار است خاموشی‌ها طبق جدول‌ها باشد.
محمدحسن متولی‌زاده روز گذشته در نشستی با محوریت تامین آب و برق کشور در تابستان سال ۱۴۰۰ گفت: گرمای بی‌سابقه در ایران و اغلب کشورهای جهان عامل اصلی رشد مصرف برق بود.
وی خاطر نشان کرد: به ازای هر یک درجه افزایش دما حدود ۱۵۰۰ مگاوات به مصرف برق کشور اضافه می‌شود. در ایران به ویژه که ۴۰ درصد مصرف برق صرف وسایل سرمایشی می‌شود؛ این از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است.
متولی زاده افزود: در اغلب کشورهای دنیا گرما مساله‌ای جدی است، حتی در برخی کشورهای پیشرفته جهان هم منجر به آسیب و تلفات انسانی شده است. مساله بعدی ما برای روزهای آتی است که گرمای شدیدتری در تمام نقاط کشور اتفاق خواهد افتاد؛ بنابراین، حساسیت این هفته و هفته آتی بیشتر است و باید توجه دقیق‌تری صورت گیرد.
وی بیان کرد: مساله دیگر بحث خشکسالی است که در ۵۰ سال گذشته بی‌سابقه بوده و عملا هم منجر به افزایش مصرف در بخش کشاورزی و هم منجر به کاهش ذخیره آب نیروگاه‌های برق‌آبی و کاهش تولید این نیروگاه‌ها شده است.
ما از یک طرف با افزایش مصرف و از طرف دیگر با کاهش تولید نیروگاه‌ها مواجه هستیم.
در این نشست حمیدرضا جانباز، مدیرعامل شرکت آب‌و‌فاضلاب ایران نیز اعلام کرده است که در حال حاضر «از میان ۳۰۴ شهر در معرض تنش آبی، ۱۰۱ شهر ایران در وضعیت قرمز تامین آب قرار دارد.»
جانباز همچنین از افزایش تعداد روستاهایی که با تانکر سیار آبرسانی می‌شوند خبر داد و گفت: «پیش‌بینی شده امسال آب حدود ۸۰۰۰ روستا از طریق آبرسانی سیار تامین شود که این عدد در سال گذشته برابر ۵۵۰۰ روستا بود.»او موضوع کوپن آب را رد کرد و گفت که «هنوز به شرایط کوپن نرسیده‌اند.»
به گفته این مقام شرکت آب‌و‌فاضلاب ایران، میزان ورودی آب سدها در سال‌جاری آبی نسبت به متوسط سال گذشته ۶۰ درصد و متاسفانه میزان حجم آب سدها هم ۳۴ درصد کاهش یافته است.
او کاهش باران، افزایش مصرف و گرمای زودرس را از علت این مساله خواند و گفت که در مرکز ایران کولرها حدود ۱۱ درصد آب مصرفی را به خود اختصاص می‌دهند.
متولی‌زاده معتقد است در این شرایط نیاز به همکاری مردم و مشترکان اهمیت بسیار زیادی دارد که خوشبختانه در ۴۰ تا ۴۵ روز گذشته با وجود شرایط سختی که پشت سر گذاشته شد، با همکاری مشترکان بزرگ اعم از صنایع، کشاورزان، مصوبات هیات وزیران و دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، بدون اعمال خاموشی عبور کردیم، اما در روزهای اخیر به دلیل موج گرما این مساله اهمیت بیشتری پیدا کرده و همکاری مردم بیش از گذشته مورد درخواست است و کمک رسانه‌ها می‌تواند مشارکت مردم را جلب کند.
در حالی وزارت نیرو امسال هم برای عبور از بحران دست به دامان مشترکین شده است که به تاکید کارشناسان بی‌شک کمترین حق مردم در این شرایط اطلاع از زمان وقوع خاموشی‌هاست و مسولان وزارت نیرو و صنعت برق موظف به اطلاع‌رسانی دقیق و عذرخواهی از مردم به دلیل خاموشی‌های بی‌اطلاع هستند.
وضعیت نیروگاه‌ها
همچنین افزایش مصرف گاز در نیروگاه‌ها و بخش‌های داخلی، نگرانی‌هایی در مورد آینده تولید گاز در ایران پدید آمده است.
نیروگاه‌های ایران از کارایی بسیار پایین ۳۷ درصد برخوردارند که زنگنه به این موضوع اشاره کرده است. وی می‌گوید: اگر نیروگاه‌ها کارایی حرارتی خود را افزایش دهند، می‌توانند تا ۵/۱ برابر برق بیشتری با گاز ارائه شده به آنها تولید کنند.
جذب سرمایه‌گذاری خارجی و فناوری برای دستیابی به اهداف تولید و مصرف گاز طبیعی با چالش‌های مختلف و دشواری‌های زیادی روبه‌رو است.
با تداوم تحریم‌ها، فقدان اصلاحات در الگوی مصرف برق و گاز طبیعی همراه با مشکلات زیرساختی در صنعت انرژی ایران نمی‌توان در کوتاه‌مدت به حل و فصل این مشکلات امیدوار بود.