ویلموتس کجاست

بهروز حاتمی امین- مارک ویلموتس سرمربی تیم ملی فوتبال ایران پس از شکست مقابل عراق و به خطر افتادن شرایط صعود باز هم راهی مرخصی شد تا ابهام در خصوص مرخصی‌های او بیشتر شود.
مارک ویلموتس کجاست؟! سوالی که این روزها شنیده می‌شود و البته سوالی قدیمی از فدراسیون فوتبال چه در زمان ریاست علی کفاشیان و چه حال حاضر که مهدی تاج، رییس فدراسیون است. فقط پیش از این، سوال «کجاست؟!» در پسوند نام کارلوس کی‌روش بود و حالا این سوال را باید در پسوند نام مارک ویلموتس بگذاریم؛ اینکه سرمربی تیم ملی چه نوع قراردادی با فدراسیون فوتبال امضا کرده که در شش ماه اخیر روزهای زیادی را خارج از ایران به سر برده است.
تیم ملی فوتبال ایران با هدایت مارک ویلموتس روزهای خوبی را پشت سر نمی‌گذارد. تیمی که روزی در میان اسپانیا، مراکش و پرتغال، سودای صعود از گروهش در جام‌جهانی را در سر داشت، حالا در بین عراق، بحرین، هنک‌گنگ و کامبوج، تیم سوم جدول است و رویایش صعود به مرحله نهایی مقدماتی جام‌جهانی است. به راستی چه اتفاقی رخ داده که تیم ملی فوتبال ایران حالا به قول علی پروین ذلیل‌ترین بازی خود را مقابل عراق ارائه کرده است؟
در روزهایی که فدراسیون فوتبال مذاکرات خود را برای انتخاب سرمربی جدید تیم ملی آغاز کرده بود، صحبت از «طلوع» دوباره فوتبال ایران شد و در شرایطی که همه می‌دانستند به خاطر شرایط اقتصادی، فدراسیون فوتبال توان مالی لازم برای استخدام مربی تراز اول را ندارد، اما از صف طولانی مربیان خارجی تراز اول برای مذاکره با فدراسیون فوتبال سخن گفته شد و در نهایت هم از بین گزینه‌های خیالی زین‌الدین زیدان، یورگن کلینزمن و ژوزه مورینیو، مارک ویلموتس به عنوان سرمربی تیم ملی انتخاب شد.
ویلموتس آمد تا به قول مهدی تاج به پشتوانه کارنامه‌ای که داشت فوتبال ایران تغییر سبک دهد. او آمد تا هدف تیم ملی دیگر صعود به جام‌جهانی نباشد و این‌بار برای صعود از گروه در جام‌جهانی بجنگیم.
سوال این است که چرا فدراسیون فوتبال از تجربه کار و قرارداد با کارلوس کی‌روش استفاده‌ای نکرد، اگر هم استفاده کرده چرا نمود عینی ندارد؟ چرا روزهای نبودن سرمربی تیم ملی در ایران، با سرمربی جدید هم بیشتر از روزهای بودن اوست؟ در این خصوص فدراسیون فوتبال بارها اعلام کرده بود با تجربه از قرارداد کارلوس کی‌روش، قرارداد سفت و محکمی با ویلموتس امضا کرده‌ است اما در عمل گویا چنین دیده نمی‌شود.
چندی پیش مهدی تاج در گفت‌وگوی تلویزیونی خود با برنامه فوتبال برتر در تاریخ ۲۹ مهرماه درباره مرخصی‌های مارک ویلموتس و پیش از پرداخت دستمزد او گفته بود: «مرخصی‌ها را در مذاکره و قرارداد دیده‌ایم. خیلی دوست داشتم این پول را پرداخت کنم تا بحث‌ها را جدی‌تر پیش ببریم.» در این حین مجری برنامه از او پرسید یعنی پرداخت دستمزد او اهرم فشاری برای اجرای قرارداد و تعهدات خواهد بود که رییس فدراسیون فوتبال پاسخ داد: «نه به این شکل. البته ویلموتس به تعهداتش عمل کرده اما بهتر هم می‌تواند درباره حضور در اینجا و دیدن بازی‌های لیگ عمل کند.»
تاج به این اشاره کرده بود که چون دستمزد ویلموتس پرداخت نشده، فدراسیون فوتبال نمی‌تواند اجرای تعهدات را سفت و سخت بگیرد، اما سوال اینجاست حالا که فدراسیون دستمزد او و حتی دستمزد چند ماه آینده او را پرداخت کرده، چرا ویلموتس در ایران حضور ندارد؟ ویلموتس پس از شکست ایران مقابل عراق با ملی‌پوشان به تهران سفر کرد و پس از چند ساعت حضور در ایران راهی مرخصی شد!
درباره مرخصی‌های ویلموتس از سوی فدراسیون فوتبال باید روشنگری شود؛ اینکه او طبق قرارداد چند روز در سال می‌تواند راهی مرخصی شود؟ طبق عرف بین‌المللی تعداد روزهای مرخصی ۴۵ روز است اما آیا فدراسیون در قرارداد با ویلموتس مرخصی‌ها را بیش از ۴۵ روز در نظر گرفته است؟ چراکه ویلموتس از زمان قبول سرمربیگری تیم ملی بیشتر از ۴۵ روز در ایران نبوده است. اینکه او نیز مانند کارلوس کی‌روش هر زمان که دلش خواست راهی مرخصی شود پس فدراسیون چگونه مدعی شده در قرارداد ویلموتس از تجربیات قرارداد سرمربی قبلی استفاده کرده‌ است؟ شاید تجربه استفاده از قرارداد کی‌روش، تکرار همان اتفاقات است!
همه اینها در شرایطی است که پایگاه خبری DH مدعی شده بود ویلموتس در مصاحبه با این رسانه درباره سرمربیگری تیم ملی ایران اعلام کرده بود از نقش جدید خود راضی است و اینکه تیم خوبی در اختیارش قرار داده شده که اعضای آن ذهنیت مناسبی دارند، ضمن اینکه او توانسته همزمان به مسوولیت‌‌های حرفه‌ای خود عمل کند و به زندگی شخصی‌اش در بلژیک برسد چون تنها در زمان برگزاری اردو‌ها و بازی‌ها به ایران سفر می‌کند.
حال این سوال پیش می‌آید که آیا قرارداد سرمربی بلژیکی با فدراسیون فوتبال ایران ۴۵ روز کار در سال است و سایر روزها می‌خواهد در مرخصی به سر ببرد؟ آیا بهتر نبود ویلموتس پس از شکست مقابل عراق و عدم برگزاری بازی دوستانه در فیفادی پیش‌رو، حداقل تیمش را تمرین بدهد، با تیم‌های داخلی بازی دوستانه بگذارد تا شرایط تیم ملی، بازیکنان و تاکتیک تیمش را بهتر بشناسد؟ آیا این روال که ویلموتس در ایران نباشد و چند روز پیش از بازی به کشورمان بیاید و چند جلسه تیم را تمرین دهد، باز هم قرار است تکرار شود؟
سال‌های سال است فوتبال ایران درگیر مشکلات مالی شده و همین امر هم درگیری‌های زیادی را در دوره کی‌روش ایجاد کرد.
سرمربی سابق تیم ملی به گفته علی کفاشیان، گاهی نزدیک به شش ماه حقوق دریافت نمی‌کرد اما اجازه نمی‌داد این موضوع خللی در تمرینات تیمش ایجاد کند.
او بارها با مصاحبه‌های جنجالی و گاهی حرکات خاص خودش، نشان می‌داد از شرایط ناراضی است اما هیچ زمانی، خارج از ایران ننشست تا فدراسیون پولش را واریز کند تا آن وقت به ایران بیاید و اردوی آماده‌سازی تیمش را آغاز کند اما ویلموتس علاوه بر مربی پروازی بودن، چند روز پیش از بازی با عراق رسما اعلام کرده بود تا مطالباتش پرداخت نشود به ایران نمی‌آید.
شاید همین بی‌تفاوتی‌ها نسبت به آینده تیم ملی موج انتقادات را این روزها روانه کادر فنی تیم ملی کرده است. پیش از اینکه ویلموتس بیاید همه منتظر بودند با حضور یک مربی روند هجومی در تیم ملی جان تازه‌ای بگیرد اما تیم ملی در دو بازی حساس و سخت خود نشان داد که این تیم با هدایت ویلموتس نه‌تنها هجومی بازی نمی‌کند بلکه در کسب نتیجه هم ناتوان است. با آمدن ویلموتس قرار بود فوتبال ایران دوباره طلوع کند اما عملکرد سرمربی تیم ملی نشان داده خورشید تیم ملی فوتبال ایران حالا بیش از همیشه به غروب نزدیک‌تر است.
از طرف دیگر باید دید چرا ویلموتس را به تیم ملی آوردند؟ از نظر فنی گفته می‌شود دنبال بازی تهاجمی هستیم و این چیزی است که عموم علاقه‌مندان به فوتبال در ایران دوست دارند. تیم ملی دنبال جذب تماشاگر و ارائه بازی‌های تهاجمی است و یک مربی برای تغییر رویکرد بازیکنان و تیم حتی افکار عمومی نیاز به زمان دارد؛ مشکلی که کالدرون هم دارد. این حرف به این معنا نیست که کالدرون و ویلموتس مربیان موفقی در فوتبال ایران بوده‌اند اما آنها برای ساختن تیم مدنظرشان با مشکل تغییر ساختارهای کلی مواجه هستند. کی‌روش و برانکو دو مربی با تفکرات خاص خودشان بوده‌اند و ویلموتس و کالدرون نمی‌توانند شبیه آنها فکر کنند. اگر تیم ملی ایران قصد داشت راه کی‌روش را ادامه بدهد فدراسیون قطعا انتخاب بدی داشته است و باید یک مربی نزدیک به تفکرات کی‌روش به تیم ملی می‌آمد یا اگر دنبال تیم زودبازده بودیم باز هم باید دنبال مربیانی می‌رفتیم که بتوانند در مدت زمان کوتاهی نتیجه بگیرند. اما اگر با ویلموتس قصد تغییر ساختاری در شکل و سبک فوتبال داریم باید صبر کنیم.
عجیب است که کسی مثل مارک ویلموتس بدون مطالعه هدایت تیم ملی ایران را قبول کرده است. وقتی همه دنیا مصاحبه‌های جنجالی کارلوس کی‌روش را درباره اوضاع نابسامان اقتصادی و امکانات فوتبال کشورمان خوانده‌اند بعید است که ویلموتس آنها را ندیده باشد. با تمام این اوصاف او حالا که دستمزدش را گرفته و شرایط را هم بهتر فهمیده است دو راه دارد؛ او باید پای کارش بایستد و تیم ملی را از این وضعیت بیرون بکشد در غیر این صورت ماندن او می‌تواند به رقم خوردن دوران ناخوشایند برای هر دو طرف منجر شود.
شکست با تیمی که در رنکینگ اول آسیا قرار داشت و نمایشش در جام‌جهانی تحسین‌برانگیز بود می‌تواند در آینده کاری ویلموتس هم یک نمره منفی بزرگ باشد. اینکه فدراسیون فوتبال و او تنها به خاطر مبلغ قرارداد مجبور به همکاری باشند بدترین انتخاب به حساب می‌آید.